mánadagur 18. mars 2019síða 2

Mánadagur 18. mars 2019 · Nr. 32 2 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Oddagrein Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 TÍÐNDI SÍÐA 8 Fingu 5.000 pund við snellu TÍÐNDI SÍÐA 9 Tað er eitt áhugavert roknistykki, sum Heri Mohr, fyrrverandi gjald­ stovu­stjóri, setti upp í lesarabrævi, um hvussu nógv skerjingin í rík­is­ veit­ingini hevur kostað sjúkra­hús­ ver­k­i­num. Gamaní er lætt at siga, at »sjálv­ andi skulu føroyingar sjálvir gjalda sína vælferð«. Men hvat nyttar tað, tá vit ikki vilja gjalda hana? Heri Mohr vísir á, at tað í 2013 vant­aðu 175 milliónir krónur í mun til tað, sum ríkiskassin hevði end­ur­ gold­ið, um ríkisveitingin ikki varð lækk­að í 2002. Tá vit ikki kenna seinastu árs­ rokn­skap­ir landskassan, so fáa vit ikki roknað út neyva talið, men tað skjótt at rokna seg fram til, at her er tal­an um túsundals milliónir. Vit kunnu eisini staðfesta, at tað Fólk­a­flokkurin, sum stóð á odda fyri skerjingini í ríkisveitingini. Sami flokkur, sum ikki vil, at til døm­is fiskivinnan skal gjalda meira í felagskassan. Saman við Fólka­ flokk­i­num vóru tað Tjóðveldi og Sjálv­stýr­isflokkurin, sum stóðu fyri hes­um blokkniðurskurði. Síðani tá hava fyrst Mið­flok­ kur­in síðani Javnaðarflokkurin og Fram­sókn tikið undir við henni. Eft­ ir var bara Sambandsflokkurin, sum mut­aði ímóti. Men sam­bands­rødd­ i­r­nar, sum vilja hava blokk­stuð­ul­ in at hækka aftur tykjast doyvd­ar nakað. Niðurstøðan er, at ein stórur meiri­luti av føroysku politikarum held­ur, at tað var í fínasta lagi, at blokk­stuð­ulin úr Danmark lækka 30 pro­sent í 2002 – og at tað eisini er í fín­asta lagi, at tað hevur gingið út yv­ir millum annað heilsuverkið. Tað sum kanska er ringt at skilja, er hví politikarar taka slíkar av­gerð­ ir – uttan at hava ánilis fyri, hvat ein slíkur fíggjarligur smeitur fer at merkja, tá somu politikarar ikki megna at fáa til vega somu inn­ tøkur, sum teir hava takkað nei til úr Danmark. Hvussu mundu Fólk­ a­flokkurin, Tjóðveldi og gamla Sjálv­stýri ætla at byggja land uttan peng­ar? Sjáldan áður hevur gingið so væl í føroyska búskapinum, sum sein­astu árini – men kortini hava vit ikki ráð til grundleggjandi væl­ferð­ ar­tænastur, tí at Løgtingið heldur, at »sjálv­andi skulu føroyingar sjálv­ir gjalda sína vælferð«. Tað er lætt at grína eftir Sam­bands­flokk­ inum, sum vil hava alt fyri einki úr Danmark. Men ringt at skilja Fólkaflokkin og hinar, sum vilja skerja ríkisveiting uttan at vilja seta nakra aðra inntøku í stað­in. Fólkið kann gera sum politikarr­ ar­nir ogbara lata eygu og oyru aft­ur. Men tað er kortini áhugavert at seta stutta spurningin »hví?«. Hví skerja ríkisstuðulin í óðum verkum utt­an at finna aðrar inntøkur? HVØR SKAL GJALDA VÆLFERÐINA? Bankin við serligum láni til el-bilar Skerjið bara ríkis­stuð­ul­in – men so mugu aðrir pengar finnast Í morgun varð skipað fyri trygd­arvenjing umborð á Norr­önu. Venjingin er nú av. Talan var um eina so­ nevnda Eagle-venjing, ið varð fyriskipað í samráði við allar avvarðandi mynd­ ug­leikar. Í hesum sambandi hev­ ur verið stórt virksemi kring skipið í Nólsoyarfirði nú fyrra­partin. Í venjingini ringdi ein per­sónur til Smyril Line og hótti við bumbum. Um sama mundið kom eldur í á dekki 5. Tamarhald varð skjótt fingið á eldinum, og farið var undir at flyta fólk av skipinum. Venjingin skal tryggja, at manna­gongdir í sambandi við kreppustøðu á Norrönu virka sum ætlað. Her er tal­ an um mannagongdir og sam­skipan bæði umborð og í landi, hjá Smyril Line eins væl og øllum viðkomandi mynd­ug­leikum. Vandir vórðu før­leik­ar­ nir at hópflyta fólk av skip­ i­num í vandastøðu, um­ framt móttøku av hesum somu á landi. Harumframt skulu Smyr­il Line og av­varð­andi mynd­ug­leikar við venj­ing­ ini og eftirmetingini kunna betra um manna­gongdi­r­ nar. Tí vandi Norrøna í Nólsoyarfirði Tórshavn Tórsgøta 1, 100 Tórshavn tel. 341800, post@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Tel. 341800 www.sosialurin.fo Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Fyritaksstjóri Jonhard Hammer jonhard@sosialurin.fo Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Stovnaður: 1927 Prent: Prentmiðstøðin BankNordik boðar í dag frá, at bankin nú fer undir at veita viðskiftafólkum eitt serligt lán til keyp av elbili. Talan skal vera um eitt lán við serliga lagaligari rentu, skrivar bankin. Umframt nýggja fíggingarmøguleikan fer BankNordik at keypa og seta upp løðingarstøðir við allar bankadeildir kring landið, har tað verður ókeypis at løða bilin. Myndugleikar landsins hava boðað frá, at í 2030 skal øll ferðsla á landi nýta varandi orku­keldur. Samstundis hava mynd­ug­leikarnir gjørt ym­ isk átøk fyri at skunda und­ ir orku­skift­ið í føroysku bilparkini. Elbilaeigarar rinda hvørki skrá­seting­ar­gjald ella vegskatt og upp til eina ávísa upphædd verður meir­virð­is­ gjaldið eisini endurgoldið. Og tað sær út til, at føroyingar í størri mun taka el­bilarnar til sín. Tøl frá Ak­ stov­uni vísa, at meðan 37 el-akfør vóru skrásett í Før­ oyum 1. januar í 2018, var talið í februar í ár hækkað upp í 126, og eftirspurningurin eftir el­bilum er í støðugum vøkstri. – Alsamt fleiri føroyingar keypa sær elbil, og við nýggja el­bil­láninum vilja vit styðja upp­undir jaligu gongdina og geva okkara íkast til, at el­bilar gerast ein skilagóð í­løga fyri bæði umhvørvið og peng­a­pungin. Vit hava í fleiri ár veitt orkulán við ser­liga laga­lig­ari rentu til orku­spar­ andi ábøtur á bú­stað­in, og nú fer tað so ei­sini at loysa seg at velja umhvørvisvinarligu loysn­ina, tá ið bilurin skal velj­ast. Allar deildir okkara kring landið fáa harumframt løð­ingarstøðir, og á tann hátt kunnu vit vera við til at gera tað eitt sindur lættari hjá okkara viðskiftafólkum at hava elbil, sigur Turið F. Arge, rakst­rarstjóri í BankNordik. Eftir ætlan verða løð­ing­ar­ støðirnar settar upp uttanfyri deild­irnar hjá BankNordik í næst­um, og bankin hevur sett seg í samband við Klaks­ víkar kommunu til tess at kanna møguleikarnar fyri at seta eina løðingarstøð upp við Biskupstorgið, tá ið bank­ in flytur í nýggju hølini í mið­ býnum. So hvørt sum bilarnir hjá BankNordik-samtakinum skulu skiftast út, fer bankin eisini at leggja dent á at velja elbilar. Nýggja elbillánið verður 0,5% bíligari enn vanliga bil­ lánið, og tað fer at bera til at læna upp til 300.000 kr. Upp­ hæddir omanfyri 300.000 kr. fara at fylgja rentuni á van­ liga billáninum. Lagaligari lán til el-bilar og løðistøðir við deildir bankans er í nýggjast tilboðnum frá BankNordik 20 byggiklár stykki í summar