mánadagur 25. mars 2019síða 11

11 Mánadagur 25. mars 2019 · Nr. 35 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 ella kvøða ferstemt eftir lagi tón­a­lags­yrkjarans, sum gev­ur hvørjum manni ella hvørj­um songflokki av teim fýra pørtunum sítt lag at syngja eftir. Og er tað deiligt at lurta eftir samljóðinum á streingja­leikinum, hvaðna meiri grípandi fyri hjartað at hoyra sangin bornan fram av mann­amunnum við lagi, sum rørir hjartastreingir. Orðtakið hevur eisini ør­ indi aðrastaðni at reka og kann nýtast, tá ið hugsað er um hjartað sjálvt í menn­iskj­ uni; tí har eru eisini streing­ir­, sum hava ymiss ljóð. Nøkur eru góð ljóð sum kær­leiki, tá ið hann hevur sítt full­ tónandi ljóð har inni við øll­ um øðrum góðum tonkum og føl­ils­um, sum hann hevur í fylgi við sær, sum fýsir til at fremja alt gleðiligt, gott og gagn­ligt fyri øll, ið hann livir ímillum. Men í okk­ ara syndigu natúr eru aðr­ir streingir, sum tíverri ov­lætt vilja koma fram og taka ræð­ i­ð frá hinum. Tá ið vreið­ is, illsinnis, hats, hevn­d­ar tankar og onnur synda­lyst fáa loyvi at ráða í hjarta­ num, so er samljóðið av hjarta­streingj­u­num ­spilt, og óljóð og mis­ljóð brýtur fram. Hesir streing­ir mega køvast og broyt­ast, at misljóðið har inni má víkja fyri tí gleðiliga sam­ljóð­inum, at tað má vera frið­ar­ligt í mannahjartanum, tí tá fyrst­ani verður hjartað, sum Guð hevur skapað tað til at vera og njóta sælu og frið. Men hvat skal nú ger­ast fyri at doyva hesar hjart­a­ streing­ir­nar og spenna teir so, at mis­l­jóðið av teimum kann broytast til samljóð við hin­ar streingirnar, ið elska friðin og alt, ið gott, gagnligt og elskuligt er? Og tá má svarast, at menniskjan er viknað av syndini, og er ikki ment til fulnar við síni egnu megi at vinna harr­a­ dømi yvir teimum illu lyst­ u­num. Men tó eru ráð fyri hond hjá kristnum fólki, tá ið trúgvin á kærleikan frá Guði fær innivist í mans­ hjart­a­num við heilaga anda­ num. Hann hevur kraft í sær til at stilla teir darr­ andi villu streingirnar og boyggja teir móti tí ljóði, sum manshjartanum best gagn­ar. Sælt tað menniskja og lukk­ uligt tað hjarta, hvar kær­ leikin hevur fingið sítt full­ tóna­ndi ljóð, og tað í álvara er komið fram har. - Var tað ikki væl sagt? Hevur ikki Hammershaimb sjálvur præd­ik­að fyri okkum her í dag – nú vit minnast hann í sín­um gamla kalli - og við nýt­um orðum lært okkum, at sæl eru tey, sum hoyra Guðs orð og varðveita tað? Vit siga við einum sálmaversi: Kom Halgi Andin bjarti, sum eina veit Guðs ráð, set búgv í mínum hjarta, so syndin flýggja má. Kom okkum at upplýsa, at halga hug og gerð, so Guð kann okkum hýsa, tá lívið endar her. Jákup Reinert Hansen, lektari ARTASTREINGIR Eitt sindur um Hamm­ers­ haim­bsætt­ina í Føroyum Tann fyrsti av Hamm­ers­ haimbs­ættini, ið kemur til Før­oyar, er Jørgen Frants Hamm­ers­haimbs. Hann er fødd­ur í Keypmannahavn í 1688. Men ættin er ikki donsk. Navninum Hamm­ ers­haimb kunnu vit fylgja aftur til 1642, tá Ge­org Smendein av týska-rómv­ erska keisara­num, Ferdi­ nand III verður upp­hevj­ aður í tann bøhmiska að­al­in við navninum »von Hamm­ ers­heimb«. Aðalsbrævið, sum er skrivað á týsk­um, er enn til skjals í rík­is­ skjal­a­savn­inum í Prag. Í aðal­sbrøvinum fær Ge­org Smendein von Hamm­ers­ haimb eitt aðaligt vápna­ skjøld­ur, sum nágreiniliga verð­ur lýst. Um Georg Smen­d­ein vita vit annars einki annað enn tað, sum stend­ur í aðalbrævinum. Erling Hammershaimb, pro­fessari, skrivar í 1982, at nógv bendir á, at hann búði í Nederschlesien, og at tað er mest hugsandi, at familjan hevur verið prot­ e­stan­t­isk. Um miðjuna av 1600 talinum vórðu prot­est­ ant­ar í túsundatali rikn­ir úr Schlesien, og tað er helst søgan um, hvussu son­ur Georg Smedien, Wen­cesl­ aus Franciscus de Hamm­ ers­haimb kom til Dan­mark­ ar umleið ár 1674. Um hetta mundið var hann í starvi hjá Krist­i­an kongi V. sum verk­frøð­ing­ ur og landmálari. Á konga­ liga bókasavninum eru fleiri kort, sum hann hev­ur teknað, eitt nú av Keyp­ man­n­a­havn, Lollandi og Falst­er. Wenceslaus Franciscus de Hamm­ers­haimb gift­ist í 1685 Anniche Knuds­datt­er Tveed, og fingu tey son­in Jørgen Frandz de Hamm­ ers­haimb og tríggjar døtur. Wenc­esl­aus Franciscus de Hamm­ers­haimb búði í deyð­adag sín í 1696 í Vimm­ el­s­kaftet í Keyp­mann­a­ havn. Jørgen Frandz de Hamm­ers­haimb varð fødd­ ur í 1688 og kom stutt eftir at pápin varð deyður í 1696 í tænastu hjá just­its­råd Johan Conrad Ernst. Í 1703 fór hann í gull­ smið­læru og arbeiddi sum gull­s­miður til 1709, tá hann varð útlærdur. Í árunum frá 1709 og fram til 1723 hevði hann skiftandi størv innan flotan sum skips­ skriv­ari og privatur skriv­ari ymsastaðni. Í 1723 setti Fríðrikur fjórði kongur hann í em­ bæt­ið sum landfúti í Før­oyum, og er byrj­ar sam­bandið hjá ­Hamm­ers­h­ aims­æ­ttini við Føroyar. Jørgen Frandz giftist, sum siður var, við einkjuni hjá und­an­manninum, Eva Marg­r­ethe Robring, sama ár, sum hann tók við em­ bæt­i­num sum landfúti. Við henni fekk hann tvey børn, ein drong og eina gentu. Eftir at hon doyði í 1727 gift­ist hann við teirri 15 ára gomlu Elisabeth ­Kris­t­ ine Samuelsdatter Weyhe. Tá var hann 39 ár! Saman fingu tey 13 børn, fýra dreing­ir og níggju gentur. Jørgen Frandz de Hamm­ers­haimb, fúti, sat í em­bætinum ­til hann doyði í 1765. ­Son­urin, Wenceslaus Hamm­ers­haimb (føddur 1744) sum longu síðani 1762 hevði verið hjálparmaður hans­ara. Í 1766 giftist Wen­cesl­aus Hamm­ers­haimb við Arm­ gard Maria Svabo (syst­ ir Jens Christian Svabo), og fingu tey seks børn. Wenceslaus Hamm­ers­ haimb doyði í 1828. Elsti sonur Wenceslaus Hamm­ershaimb, Jørgen Frantz Hamm­ers­haimb (fødd­ur í 1767) fór sum 14 ára gamal til Dan­markar fyri atganga á látínskúla í Slag­else. Seinni fór hann at lesa løgfrøði við lærda háskúlan í Keyp­mann­a­ havn, haðani hann fekk em­bæti­s­prógv. Í 1806 varð hann út­ nevnd­ur til at stýra løg­ mans­e­m­bæt­i­num í Før­ oyum. Hann var tann síðsti løg­mað­urin í Føroyum, tí embætið varð nið­ur­lagt í 1816. Her í Gongini í Havn vaks V. U. Hammershaimb upp. Mamman var úr Nýggjustovu vinstrumegin og pápin úr Fútastovu høgrumegin. Myndin er frá umleið 1890 tíðargudstænasta var um V. U. Hammershaimb. Fyrsta kall hansara var í Kvívík