mánadagur 1. apríl 2019síða 3

3 Mánadagur 1. apríl 2019 · Nr. 38 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Fíggjarkarmarnir fyri komandi ár­ini eru bjart­ skygd­ir – BTÚ verð­ur um 20 millj­ardir Árni Gergersen Tað var ein bjratskygd lands­ stýr­iskvinna við fíggj­ar­ málum, sum legði fíggj­ar­ karm­arnar fyi 2020 fram fyri al­menninginum. Viðglóðheita búskapinum í løt­uni, rystist hon ikki á hond­unum, tá ið hon boð­ aði frá einum avlopi á fíggj­ ar­lógini næsta ár uppá ein hálva milljard eftir t 400 millj­ónir eru brúktar til í­løg­ ur. Hon væntar eisini, at vøkst­urin í rakstrinum næsta ár verður 3,5 prosent og at bruttotjóðarúrtøkan næsta ár fer at tátta í 20 millj­ardir krónur. Bjartskygni kemur sjálv­ andi av, at tað gongur væl við bú­skap­inum í løtuni, men eis­ini tí at útflutningurin eft­ ir øllum at døma veksur aft­ ur næsta ár. Men ein onnur orsøk til bjart­skygni er tann stóra til­ flyt­ingin av fólki, sum hevur ver­ið seinastu árini. 51.400 før­oy­ingar skapa sjálvandi meira enn 3000 færri. - Búskapurin er vorðin sterk­ari og meira sjálvbjargin í hes­um valskeiðnum, segði Krist­ina Háfoss og setti upp: • BTÚ +21% ella baksin við 3,5 mia. kr. Er nú mett til 20,3 mia. kr. • Fólkatalið +5,6% ella +2.800 fleiri íbúgvar. Eru nú 51.440 fólk. • Løntakarar +12,5% ella um 3.000 fleiri. Eru nú 27.500 løntakarar. • Arbeiðsloysið minkað úr 3,3% niður í 1,1%, og hetta er tað lægsta, ið nakrantíð er uppgjørt. • Avlop landskassans +1,4 mia. kr. Í mun til minus 1,1 mia. kr. undanfarna valskeið. • Nettoskuld landskassans lækk­að úr 2,4 mia. kr. niður í 0,8 mia. kr. (lánsbrævaskuld frá­drigið gjaldføri). • Húsarhald +2,4 mia. kr. inn­i­standandi og +1,3 mia. kr. í útlánum í føroyskum bank­um • Vinnulívið: metstór av­lop seinastu árini. Inn­ tøkurnar frá part­a­fel­ags­ skatti ­øktar við 120 mió. kr. ár­liga. • Talið av nýstovnaðum par­t­a­feløgum +800, herav eru 210 íverksetarafeløg. • Inntøkur landskassans økt­a­r nærum 1,3 mia. kr., sum er tvífalt ríkisstuðulin. • Ríkisstuðulin er nú met­ lág­ur partur av samlaðu al­ mennu inntøkunum. 94% av almennu inntøkunum eru skaptar í Føroyum, ríkis­ stuðul­in bert 6%. Íløgurnar Íløgurnar næsta ár eru settar til 428 milljónir hjá landinum og karmarnir komandi árini eru settir til at vera millum 400 og 500 milljónir krónur. Komandi fimm árini, sum karm­arnir fevna um, verða íløg­ur­nar í mentan: • Miðnám á Kambsdali • Húsarhaldsskúli í Klaks­ vík • Eftirskúli og Ítrótt­a­há­ skúl­in í Suðuroy • Listaskúli á Sandi • Fróð­ skap­ar­setur • Rásin • Tjóð­leikhús • ÍSF hús • Søvn Landsins • Listasavn Føroya • Víkingaskip í Hovi • Skótadepil á Selatrað Í heilsuverkinum verða í­løg­ur gjørdar í Lands­sjúkra­ húsið og á Klaksvíkar Sjúkra­ húsi. Á almannaøkinum verða íløgur gjørdar í um­lætt­ing­ ar­deipil til børn við au­t­ismu, tríggjar bústovnar til fólk við menningartarni, barn­a­ heim og Eirsagarður verður end­ur­nýggjaður. Á samferðsluøkinum verða tunnlarnir gjørdir og lands­stýr­is­kvinnan sigur, at játt­anin til viðlíkahald verð­ ur hækkað. Harumframt er tað Talgildu Føroyar, hav­rann­ sókn­arskipið og nýggj hølir til sjóvinnustýrið í Vágum Uttan fyri fíggjarlógina Andstøðan hevði hvass­ar atfinningar til játt­an­ar­karm­ ar­nar. Fyrst og fremst tí rakst­ urin framvegis hækkar, men eisini tí samgongan ger ein játt­an­arkarm, har ikki allar út­reiðsl­urnar síggjast. - Hetta er tað sama, sum vit hava sæð fyrr. Nógvar millj­ónir verða lagdar utt­an fyri fíggjarlógina, so tað er torført at fáa fult gjøgn­um­ skygni.Almennu útreiðsl­ur­ nar vaksa eisini nógv og tí haldi eg ikki tað hóskar so væl saman við tí, sum eg lesi um sjálvbjargni, sigur Jacob Vest­er­gaard, Fólkaflokkurin. - Vit hava sæð eisini, at tað eru nógvar almennar út­reiðsl­ur, sum ikki halda. Glas­ir er eitt dømi og júst nú hava vit hoyrt, at heldur ikki pengarnir til nýggja H-nygningin á Lands­sjúkr­a­ hús­i­num halda, sigur Jacob Vest­er­gaard. Samgongan vísir í við­ merk­ing­unum á, at hon hev­ ur rikið ein politikk, sum ger at tað ber til at gera stórar í­løg­ur og at hon hevur bøtt um livikorini í Føroyum. Hon vísir eisini á, at um upp­skotini frá andstøðuni høvdu verið fylgd um til døm­is skattafrítt útgjald úr Sam­halds­fasta og eingi tilfeingisgjøld, so leyp onki av á fíggj­ar­lógini næsta ár. Fíggjarkarmarnir fáa 1. við­gerð í Lkøgtinginum í morg­in. HÁLV MILLJARD Í AVLOPI 3,5 PROSENT Í VØKSTRI Kristina Háfoss, fíggjarmálaráðfrú, legði fram fíggjarkarmnar á tíðindafundi fríggjadagin Myndir: Álvur Haraldsen Níggju sterkar kvinnur á tíðindafundinum...