hósdagur 4. apríl 2019síða 15

FRÍGGJADAGUR 5. APRÍL 2019 SOSIALURIN 40 15 tegn­es med Stenvarder, der op­ før­es og vedligeholdes af hele den Bygd, hvortil Haugen hører, i For­hold til Marketal. - So heilt frá Seyðabrævinum hevur tað verið galdandi og verður tað endurstaðfest í 1866. Hesar ásetingar verða endurtiknar í lóg­ina frá 1937 §41, vísir Ronnie Thomas­sen á. §41 í løgtingslóg um Hegn og Mark staðfestir fylgjandi: Den, som, uden at dertil er Hjemm­el, gaar uden for ret Bygde­vej i Hauge, hvor han ikke er Lodsejer, eller i Fælleshauge, for hvilken Vedtægt om Lodsej­er­nes Færds­el er oprettet paa Hauge­ stævne under Syssel­mand­ens Led­else (jfr. Hauge­lovens § 3), straff­es med Bøder; gaar han ulov­ lig med Hund, be­tragt­es dette som en skærpende Om­stændig­hed. Absurd kjak Vitandi at gongd í haga soleiðis hev­ur verið regulerað í umleið 700 ár, hevur Ronnie Thomassen eitt sindur trupult við at skilja kjakið, ið gongur fyri seg í løtuni í sam­ band við ferðavinnuni og rætt­ind­ ini at ganga í haga. - Tað koma nøkur fólk innan ferðavinnuna nú, og hava nøkur heilt onnur áhugamál enn tey, ið hava við jarðarbrúk og tað at røkja jørðina hava. Men tey kunnu ikki bara koma her og trongja 800 ára gamla lóggávu til viks. Tað er heilt absurd í mínari verð yvirhøvur at kjakast um tað, sigur Ronnie Thomas­sen. Hann afturvísir eisini øllum teim­um, ið meta, at lóggávan ikki er greið á økinum, harímillum Vinnu­málaráðið. - At siga, at lóggávan á økin­um er ógreið, sum partur av Vinnu­ mála­ráðnum og ferða­vinn­uni siga, tað passar ikki. Lóggávan er so greið, ið hon yvirhøvur kann vera, og tað hevur hon verið síðan 1298, sigur hann. Tyngjandi umstøður Kjakið um gongd í haga er í stór­ an mun komið aftaná, at talið av ferðafólkum til Føroyar er voksið munandi síðstu árini. Í tí sam­ bandi eru tað fleiri feløg og per­ sónar, ið hava bjóða túrar til støð í føroysku náttúruni, ið liggja í høg­unum hjá øðrum. Og tað er á ongan hátt í lagi, metir Ronnie Thomas­sen. - Eg vil siga, at tað er tyngjandi umstøður, um tú fert í hagan við vinnuligum áhugamálum. Tú trongir teg inn á nakað, ið tú ikki hevur rætt til, og sum tú ikki hevur havt rætt til í meira enn 700 ár. Tað er tí eg sigi, at kjakið er heilt absurd, tí tað er eingin ivi um hvat lógin sigur, sigur Ronnie Thomassen. Hann er skjótur at vísa á, at støðan er ein onnur, tá talan er um føroyingar, ið av onkrari orsøk av haganum. - Í nýggjari tíð hevur man ikki handhevja lóggávuna so strangt, ið hon ljóðar. Ongin er t.d. farin eftir børnum, um tey eru farin nið­an í hagan í einari bygd. Men tá tað nú er ein skipað vinna, ið tek­ ur sær nøkur rættindini í hagan­ um, so sigur tað seg sjálvt, at tey, sum varða av høgunum og hava lóg­gáv­una á sínari síðu, reagera, sig­ur hann. Nýggjar gøtur Seinastu árini hava fleiri haga­ stýr­ir sett gjald á, um ferðafólk ynskja at ganga í teirra høgum. Ym­iskar meiningar eru um hetta, men Ronnie Thomassen vísir á, at teir hava lógina á sínari síðu, tá tey gera hetta. - Bøndur hava fullan rætt at seta avmarking fyri ferðsluna. Í Myki­nes er eitt sindur øðrvísi, tí gøtan út á Hólman er ein gomul bygda­gøta. So har eru teir kanska farnir eitt sindur ov langt, men man skilur teir væl, tá man sær lunda­landið. Tað sær øgiligt út, sigur hann. Tó at bøndurnir hava fullan rætt at gera sum teir vilja, so mælir Ronnie Thomassen kortini til eitt kompromi, har nakrar nýggjar gøtur verða gjørdar, ið vísa tey økir, ið ferðafólk gjarna vilja vitja. - Man kann útbyggja bygda­ gøt­urnar við at gera nakrar gøtur til nøkur serlig vøkur støð. So er ferðslan á teimum gøtunum, með­ an onnur økir fáa frið. Men tað má ger­ast í semju við tey, ið varða av høv­unum, tí um man fer inn at gera slíkar gøtur, ger man seg inn á ogn­ar­rættindini til tey lunnindi, ið tey fólkini hava, sigur hann og saman­ber tað við vetrarbit. - Í grundini tað sama man skal gera, um man vil gera gøtur í hagan­um. Tá skal eigarin hava endur­gjald fyri mist lunnindi, sigur hann. Tað einasta, ið man ikki má gera, er at broyta verandi lóggávu, metir Ronnie Thomassen. - Man má ikki siga, at nú gera vit fría ferðslu í høvunum, tí tá ger man seg inn á eina lóggávu, ið er so gomul og greið, at tað er elsta lóggáva, ið vit hava í Føroyum. Slíkt kann man ikki bara broyta við einum pennastroki á løgtingi, sigur hann. Í GUM - Í nýggjari tíð hevur man ikki handhevja lóggávuna so strangt, ið hon ljóðar. Ongin er t.d. farin eftir børnum, um tey eru farin niðan í hagan í einari bygd. Men tá tað nú er ein skipað vinna, ið tekur sær nøkur rættindini í haganum, so sigur tað seg sjálvt, at tey, sum varða av høgunum og hava lóggávuna á sínari síðu, reagera - At siga, at lóggávan á økinum er ógreið, sum partur av Vinnumála­ ráðnum og ferðavinnuni siga, tað passar ikki. Lóggávan er so greið, ið hon yvirhøvur kann vera, og tað hevur hon verið síðan 1298