týsdagur 9. apríl 2019síða 14

Mikudagur 10. apríl 2019 · Nr. 42 14 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 - Seinnu árini eru lærarar í fólkaskúlanum trýstir av Mentamálaráðnum at undirvísa ein til tveir tímar meira um vikuna. Hetta er gjørt við, at tíðin, lærarar eru løntir at gera annað virksemi enn undir­vísing, er pressað niður. Einasta mál hjá ráð­num við hesum er, at fáa meira fyri minni. Hetta má broytast, tí at lærara­arbeiði er so nógv annað enn undirvísing, sigur Jacob Eli. Fleiri lærarar undirvísa 27 ella 28 tímar um viku­ na, men hetta heldur ný­ valdi formaðurin er ov nógv. Fyrr var tað 26 tímar, ið lærar­ar undirvístu. - Eg eri vanur, at saman­bera tað við, at tá ið ein hevur runnið 800 metrar, so er ein sera móður. Tá má løðast aftur, sigur Jacob Eli. Toftamaður í Havn Jákup Eli er upprunaliga tofta­maður, men kallar seg eisini hálvan skopun­ ing. Seinastu árini hevur hann tó búð í Havn. Í við­ førinum hevur hann eitt støðisár í stødd- og alis­ frøði á Setrinum. Hann fekk lærara­ prógv í 2000. Hann hevur verður lærari í Lunder­ gårds­kolen í Hjørring í Dan­mark, í Tofta skúla, á Miðnámsskúlanum á Kambs­dali og síðan 2004 hevur hann verið lærari í Eysturskúlanum. Har hevur hann eisini virkað sum stødd­frøðis­veg­leið­ ari. Hesa seinastu út­ búgv­ingina tók hann fyri tveim­um árum síðani. Føroyskir lærarar undirvísa mest í Norðurlondum - Lærarar í Føroyum eru teir í Norður­londum, ið undir­vísa eina­mest. Tíma­talið hjá næm­ing­ um í Før­oyum er hægri enn í Finn­landi. Tað sama er eisini við tíma­tali­num ein lærara undir­vísir, tað er eisini hægri hjá okk­ um enn í Finn­landi. Eg haldi hetta ger mun, tí við færri tímum kann lær­ar­in verða betur fyri til ein­staka tíman, sigur Jacob Eli. Í Danmark vórðu lærar­ar trýstir at undir­ vísa fleiri tímar um viku­ na eftir skúla­reformin. Tá fóru lærarar upp á 28 til 29 tímar um vikuna. - Fleiri kommunur í Danmark hava sæð trupulleikarnar av hesum, at lærarar undir­ vísa so nógv. Tað fæst ikki meira burtur úr lærarun­um á hendan hátt, tí at byrðan er ov stór, og góðskan minkar. Tí hava fleiri kommunur av­talað, at lærarar í teirra øki skulu undirvísa færri tímar. Í Ballerup kommunu til dømis er av­talað gjørd um, at ein lærari í mesta lagi kann undir­vísa 25 tímar um vikuna. - At lækka tímatalið, ið lærarar undirvísa, kost­ ar, men nú ætlanin er, at tímatalið hjá næm­ing­un­ um skal lækka, so kundi tímatalið hjá lærarunum lækkað samsvarandi, so gongur upp. Bæði undirvísing og annað virksemi Jacob Eli vísi á, at arbeiðs­ tíðin hjá einum lærara kann býtast sundur í tveir høvuðspartar. Tann størri parturin er tíð til undirvísing, og rest­ in er tíð til annað virk­ semi enn undirvísing. -  Tann parturin av ar­ beiðs­tíð­ini, ið hoyrir til undirvísingina, er neyvt lýst­ur í arbeiðs­tíðar­av­ taluni, hesum nýtast lærar­ar ikki at hyggja nógv at. Øðrvísi er við hin­um partinum, ið er tíðin hjá lærarum at røkja annað virksemi enn undir­vísing í síni arbeiðs­ tíð. Hesum eigur lærarin at fylgja væl við í, tí hesin part­urin er broyttur seinni árini. Lærarar eiga at vita, hvørjar uppgávur eru teirra, og hvussu nógv tíð er tillutað til hvørja. Í hesum parti eru upp­gávur sum samstarv við starvsfelagar og heim, uppgávurætting, setur­ skúlar og skeið. Renna meira fyri somu løn Jacob Eli vísir á, at arbeiðstíðin hjá lærarum til annað virksemi enn undir­vísing er tódn­að seinnu árini í sam­svari við, at játtanin til fólka­ skúlan ikki er dagførd. Tí fáa skúlar og lærarar ikki havt sama virksemi sum undanfarin ár. Or­ sak­að av hesum er tað av týdningi hjá lærarum at fylgja væl við tíðini, ið er skrásett til annað virk­ semi, og at samstarva við skúlaleiðaran at út­greina hendan partin, so at tað slepst undan mis­skilj­ing­ um og gitingum. - Felagið og álitisfólk fáa javnan fyrispurningar frá lærarum um teirra virk­ semisætlan, tí at lærarar kenna seg at renna meira fyri minni. Og rætt er, at fleiri lærarar mugu renna meira fyri somu løn, tí at tíðin, ið er tillutað til einstaku upp­gávurnar, er skerd, og lærar­ar undirvísa meira. Lær­ar­ar mugu tí venja seg við at fylgja við í síni virk­semisætlan og leggja orku í hvørja uppgávu sam­svarandi við tað, tey eru lønt at gera, sigur Jacob Eli. Meira tvørfakligt samstarvi Nýggi formaðurin sigur, at tørvur er á, at ar­beitt verður meira við sam­ starvi innan ymiskar bólkar enn at krevja at lær­ar­ar undirvísa fleiri tím­ar. - Tá ið lærara undirvísa í dag, so verður lagt upp til at samstarva nógv meira enn fyrr. Sam­ felagið krevur tað. Ar­ beitt verður tvørfakligt við at leggja til rættis og eftirmeta. Hyggja vit eftir skúlamenning víða úti í heim, so vísa kann­ingar, at tað tvør­fak­liga og lærandi felagsskapir ávirka úrslitið hjá næm­ingunum heilt týði­ligt tann jaliga vegin, og tað ger eisini, at lær­ar­ar­ nir trívast væl betur. Men tíverri er ikki orka til tað, tí at undir­vís­ingar­tíma­talið er so høgt. Lærarar mugu undirvísa so nógv og koma ikki til hetta. Tað er ikki gott nokk, tí má tímatalið lækka, sigur Jacob Eli. Hetta rákið, sum er uttanlands, og sum eisini er komið til Før­ oya, verður kallað Pro­ fessionelle lærende fælles­skaber. Nakrir skúlar í Føroyum eru byrj­aðir at arbeiða á hendan hátt, millum annað Eysturskúlin og Skúl­in í Hvalvík. - Eg kenni hetta frá Eystur­skúlanum, har vit hava arbeitt við tí í eitt ár, og eg vænti, at tað verður sera gott fyri føroyska fólka­skúlan. Vit mugu fáa tíð til hetta fyri at fáa ein betri skúla í Føroyum. Tí má arbeiðstíðin niður, sigur Jacob Eli. Harðar lønar­ samráðingar Ein av fyrstu stóru upp­ gávunum hjá nýggja for­manninum í Føroya Lærara­felag, eru lønar­ sam­ráðingarnar, ið vera í heyst. - Lønin er ov lág hjá - LÆRARAR UNDIRVÍSA OV NÓGVAR TÍMAR TÍÐINDI 46 ára gamli Jacob Eli S. Olsen úr Havn, er nývaldur formaður í Føroya Lærarafelag. Eitt av hansara hjartamálum er, at lærarar fáa tíð at gera arbeiðið væl og ikki verða trýstir til fleiri undirvísingartímar fyri at samlaða fíggingin gongur upp Jacob Eli S. Olsen, nýggjur formaður í Føroya Lærarafelag