Sosialurinarkiv
Sosialurin 2019-04-11, síða 28
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

hósdagur 11. apríl 2019síða 28

‹ fyrra síða allar 40 síður næsta síða ›

Tekstur á síðuni

FRÍGGJADAGUR 12. APRÍL 2019 SOSIALURIN 43 28 Dialektkvøld í Mentanar­ húsinum Í Fuglafirði Nú verður ljós varpað á føroysku dialektirnar, tá ið Signar á Brúnni skipar fyri dialektkvøldi skírisaftan ÁRNI GREGERSEN H óast Føroyar eru eitt ógvuliga lítið land, og vit júst hava há­ tíð­arhildið 200 ára føð­ing­ardagin hjá faðirinum at okk­ara skriftmáli, so eru vit væl­ sign­aði við nógvum dialektum í før­oyska talumálinum. Føroyar eru ummáls um 1400 fer­kilometrar, men landið er 18 oyggj­ar. Hetta hevur gjøgnum øldir gjørt, at partar av fólkinum hava livað rættuliga avbyrgd, og har­við hava tey ment sítt egna mál. Øll einsrættingin í sam­felagn­ um annars hevur gjørt, at fólk aft­ ur eru farin at vísa dialektunum áhuga. Signar á Brúnni, lærari og fyrr­ verandi politikari, hevur tikið stig til eitt kvøld um dia­lekt­ir. Kvøldið verður hildið í Ment­anarhúsinum í Fuglafirði. -Eg havi altíð havt áhuga fyri føroyskum máli og bygdamáli og dialektum, sigur hann. -Tí helt eg, at tað hevði verið spennandi at skipa fyri einum kvøldi, har vit hoyra dialektirnar og um dialektirnar. Tað verður Jógvan í Lon Jacob­ sen, professari, sum fer at leggja fyri við einum fyrilestri. Heitið á fyrilestrinum er ein spurningur: Hví eru dialektir so áhugaverdar. Hetta er tann meira vísindaligi parturin av kvøldinum.Jógvan í Lon hevur alt sítt vaksna lív ar­ beitt við føroyskum máli og før­ oyskum dialektum. Livandi dialektir Vísindaliga tilgongdin til dialekt­ir­ nar er sostatt ein partur av dialekt­ kvøldinum í Fuglafirði, men tann livandi parturin er, tá ið Signar á Brúnni fer at tosa við 12 fólk við ymiskum dialektum. Hetta verður gjørt fyri at vísa, hvussu stórur munurin í veru­leikanum er millum ymisku bygda­málini í einum so lítlum landi, sum Føroyum. Signar á Brúnni fer at tosa við Andreu Lervig. Hon er ættað av Eiði og gift við einum leirvíkingi, og í ein mansaldur hevur hon búð í Fuglafirði. Hesi árini hevur hon verið part­ur av arbeiðararørsluni í Fugla­firði. Signar á Brúnni fer eisini at tosa við Honnu Christiansen, sum er úr Sandoynni, Aksel Poulsen úr Sumba og Finnbjørn Hovsgarð úr Hovi. Hergeir Nielsen, fyrrverandi ting­formaður, er eisini lærari. Hann hevur í mong ár arbeitt sam­ an við Signar á Brúnni í politikki. Teir báðir fara at tosa um vágs­ dialektina. Ein annar kendur føroyingur, sum verður millum gestirnar, er prest­urin í Havn, Heri Joensen. Hann er ættaður úr Svínoy og er ein av teimum, sum í stóran mun held­ur fast um bygdarmálið, hann lærdi í Svínoy. Svínoyar-dialektin er eyðkend, men eisini dialektin har norðuri í Eysturoynni er serlig. Tí fer Signar á Brúnni eisini at práta við Páll Sivertsen, sum er ættaður frá Gjógv. Solby Christiansdóttir hevur í mong ár arbeitt í Kringvarpinum, har hon eisini hevur tikið sær av mál­sendingum av ymiskum slag. Hon er sjálv ættað úr Klaksvík og heldur nokk so fast um sína dialekt, hóast hon í stóran mun eisini brúkar #landsføroyskt” sum arbeiðsmál". Serliga vágadialektin verður sjálv­andi eisini at hoyra, tá ið tosað verður við Jákup Jørgensen. Tá ið málið er evnið, so er sjálv­ andi eisini sangur við. Eyðun á Lakjuni situr við klaverið, tá ið føroyskir sangir verða fram­born­ ir á mannamuni í Mentan­ar­hús­in­ um í Fuglafirði. Tiltakið verður skírisaftan. Har verður eisini tónleikur, sum tey bæði Lív Næs og Tróndur Enni standa fyri. Signar á Brúnni , lærari, skipar fyri einum dialedktkvøldi í Fuglafirði. Heri Joensen, prestur, kemur við sínari eyðkendu Svínoyar-dialekt. Hergeir Nielsen, fyrrverndi tingformaður, fer at tosa vágsdialekt á tiltakinum í Fuglafirði. Solby Christiansdóttir, kringvarpskvinna, umboðar Klaksvík og dialektina har norðuri.