hósdagur 25. apríl 2019síða 25
‹ fyrra síða allar 32 síður næsta síða ›
Tekstur á síðuni
FRÍGGJADAGUR 12. APRÍL 2019
SOSIALURIN 43
11
Komandi partur
Eitt annað 95 ára minni er General
Gordon, sum verður umrøddur í
komandi parti.
fortaldi um seinasta dagin, sum Joen
Hendrik, mammubeiggi, var heima,
áðrenn hann fór við „Onnu“ lagnutúrin.
Mamma var tá 13 ára gomul.
Joen Hendrik var sera húsligur. Tann
seinasta dagin, hann var heima, elti hann
breyð fyri ommu.
Meðan hann elti, sang hann:
Hin Time i Getsemane
jeg aldrig glemme kan,
da jeg i Angst og blodig Sved
saa Jesus Gud og Mand.
Síðan segði hann við mammu:
„Lena, tá ið eg eri farin, tá mást tú elta
breyð fyri mammu.“
Tá ið hann so skuldi fara avstað, og
hann hevði sagt farvæl og var komin út
í durin, tá vendi hann sær við aftur, tók
eina tvey-krónu upp úr lummanum og
segði við ommu, at hon skuldi hava hana.
Omma svaraði: „Tú manst hava brúk
fyri henni sjálvur.“ Men tá segði Joen
Hendrik: „Nei, eg havi ikki brúk fyri
henni.“ So fór hann avstað.
Joen Hendrik átti ein hund. Hann var
vanur at vera í roykstovuni um náttina.
Men náttina 4. apríl vaknaðu mamma
og omma av, at hundurin hvein og
eymkaði seg so illa og skavaði upp á
úthurðina.
Omma fór upp at vita, hvat ið bagdi
honum, men tað sá út, sum vildi hann
bara sleppa út. Omma læt so úthurðina
upp, og hundurin fór rennandi avstað út
á Vík móti Gøtunesi leirvíksmegin.
Hann kom ikki aftur fyrr enn seinna
partin dagin eftir, og tá var hann so
útlúgvaður og sat bara og kúrdi.
Seinni, tá ið presturin kom at siga
teim um, at „Anna“ var burturgingin,
segði omma, at nú skilti hon, at hundurin
beinanvegin hevði vitað, hvat ið var
hent.
Ommubeiggin „sá“
Jákup Mikal Mikkelsen hevur eisini
fingið sagt frá søgum, sum benda á, at
tað er meira millum himmal og jørð, enn
vit skilja.
Hann átti ein ommubeiggja í Kvívík,
Kristian, sum var kendur at „síggja“.
Hann hevði sæð allar 17 menninar á
„Onnu“, sum fóru um eina høvd. Hetta
tók hann so bókstaviliga, at tá ið hann
hevði „sæð“ hetta, fór hann beint inn á
Toftir at taka hond um systurdóttrina
Sofíu, gift við Olevinusi Joensen. Hon
sat eftir við sjey synum, tann elsti um
konfirmeringsaldur.
Eisini átti Jákup Michael ein
mammubeiggja, Johannes í Kollafirði.
Tá ið hann fór frá húsum henda dagin at
fara við „Onnu“, segði hann við konuna:
„Komi eg ikki aftur, so skal tú gifta
teg uppaftur.“ Hetta var ein sera óvanlig
seinasta heilsan. Men hetta gjørdi hon
eisini. Hon giftist við systkinabarni
mannin, sum eisini æt Johannes, kendur
sum Johannes á Kjalnesi.
Mistu sítt einasta barn
Drongurin úr Syðrugøtu, sum fórst við
„Onnu“, var Poul Anthon Jacobsen, sum
var onkarsonur Elspu Katrinu og Peter
Jakku á Dunganum. Hann var ein fittur
og evnaríkur unglingi.
Hann var virkin í heimamissiónini
í Gøtu, sum beint tá hevði fingið nýtt
missiónshús, har hann eisini var virkin.
Jákup Mikal var føddur faðirleysur
Jákup Mikal var ikki føddur, tá ið pápin
doyði. Hann var føddur í oktober, sum
pápin doyði í apríl. Hann var tí sjálvsagt
uppkallaður eftir pápanum.
Tískil gjørdist Jákup Mikal yngstur
av fýra systkjum. Men hóast mamman,
Karolina, nú var „einligur forsyrgjari“,
hevði hon orku at taka eitt barn til
fosturs. Hetta var ein bróðurdóttir úr
Kollafirði, sum var komin at ferðast.
Mamman var sjúk, og gentan bleiv
verandi. Jákup Mikal tekur til, hvat
arbeiðsgrev mamman var. Hann minnist
hana ikki hava havt so mikið sum ein
sjúkradag.
Tey áttu húsini, men annars var
slíkt sum trygging avmarkað tá í tíðini.
Ein loysn at fáa inntøku var, at tað var
tørvur á skúlastovum á Toftum. So hon
leigaði í nøkur ár báðar stovurnar til
skúlastovu, og gav hetta sína inntøku.
Hon var fitt til hendurnar og fekk sær
bindimaskinu at binda fyri fólk.
Eisini seymaði hon bæði fyri síni egnu
og fyri fólk. Og so vaskaði hon fisk.
Hetta gav eisini nakað av sær.
Hon hoyggjaði fyri bøndurnar. Hetta
gav eitt hoyggingarlamb. So Jákup Mikal
minnist einki til, at hann ikki fekk nóg
mikið av øllum.
Katrina fekk dukku frá
sendiharranum
Jákup Mikal minnist eisini, at nøkur fá
ár eftir, at „Anna“ var gingin burtur, kom
eitt íslendskt par at ferðast á Toftum.
Hetta var danski ráðharrin fyri Ísland,
Fontenay. Hann hevði skipað fyri
jarðarferðini hjá teimum á Onnu, og
hann hevur ikki gloymt henda sorgarleik
ella tey, sum sótu eftir.
Tey gingu hús úr húsi at vitja tey,
sum høvdu mist. Tá góvu tey hvørt av
børnunum eina fimmkrónu í part. Hetta
var veldigt hjá einum barni at fáa.
Kathrina Jensen, dóttir skiparan á
„Onnu“, Theodor Poulsen, minnist hetta.
Hon eigur enn eina dukku, sum hon
fekk tá frá Fontenay. Hon fekk eisini
eina mynd av hon um, sum hon eigur
enn.
Seymaði oljuklæði
Katrina var bara ársgomul, tá ið pápin
gekk burtur. Mamma hennara, Anna,
fekk boðini um vanlukkuna á veg á møti
í skúlanum. Tá møtir hon presti, sum
sigur henni, hvussu støðan var.
Anna var einkja og giftist uppaftur
við Theodori Poulsen. Tey bæði fingu
fýra børn saman. Theodor gjørdist bara
40 ár, og nakað tað sama var Anna, tá ið
hon gjørdist einkja.
Katrina átti eina sera raska mammu.
Hon fór at gera oljuklæði til sjómenn.
Hetta var rættiliga arbeiðskrevjandi.
Fyrst skuldu tey seymast. Síðan skuldu
tey ferniserast so mikið ofta, at tey vóru
heilt tøtt.
Hon seymaði eisini fyri fólk, og hon
stívaði flippur.
Anna var eisini í fiski.
Børnini máttu eisini setast við til
arbeiðis. Beiggin, Hendrik, var bara 7
ára gamal, tá ið hann mátti fara at velta.
Anna gjørdist bara 57 ára gomul. Hon
doyði í 1941.
Teir, ið fórust við Onnu, vóru:
•
Theodor Poulsen, Toftum, 40 ár.
Eftir sótu kona og 5 børn.
•
Olevinus Joensen, Toftum, 40 ár.
Eftir sótu kona og 7 børn.
•
Edvard Joensen, Toftum, 38 ár.
Eftir sótu kona og 2 børn.
•
• Jens Petur Joensen, Toftum, 22
ár.
•
Jacob Michael Michelsen, Toftum.
30 ár. Eftir sótu kona og 4 børn.
•
Sofus Olsen, Toftum, 30 ár. Eftir
sótu kona og 3 børn.
•
• Jens Jacob Olsen, Toftum, 19 ár.
•
Hans Andreas Hansen, Saltnesi,
14 ár.
•
Johannes Joensen, Kollafirði, 37 ár.
Eftir sótu kona og trý børn.
•
Poul Anthon Jacobsen, Syðrugøtu,
22 ár.
•
• Hans Meinhard Simonsen,
Strondum, 16 ár.
•
Johannes Poulsen, Skála. Eftir
sótu kona og 5 børn.
•
Johs. H. Olsen, Leirvík, 19 ár.
•
Jacob Oliver Joensen, Leirvík, 23
ár.
•
Peter Elias Heinesen, Leirvík, 18 ár.
•
Hans Jacob Heinesen, Leirvík, 16
ár.
•
Dánjal Jacobsen, Leirvík, 27 ár.
Poul Anthon saman við pápa
sínum Petur Jakku.
Jákup Mikal Mikkelsen og Kathrina Jensen mistupáparnar við „Onnu“.
Hesa myndina av Fontenay fekk
Katrinafrá Fontenay sjálvum. Inni í
rammuni er ein lepi, har tað stendur „Til
Anna Cathrine fra Minister Fontenay
Hetta er dukkan, sum Katrina
fekk frá Fontenay.