mánadagur 29. apríl 2019síða 6

Mánadagur 29. apríl 2019 · Nr. 48 6 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 SUPER DEKK 45 ÁR Í sambandi við at 45 ár eru liðin síðan dekkfyritøkan Super Dekk Service varð stovnað, var skipað fyri eini hugnaløtu týskvøldið 16. apríl, har nøkur av teimum fyrstu starvsfólkunum vóru komin saman at hyggja eftir gomlum myndum og at minnast gamlar dagar. Super Dekk Service varð stovnað 1974 í Vestmanna og flutti sama ár til Havnar. Byrjað varð við Velbastaðvegin, og eftir nøkur ár í Jekaragøtu varð í 1979 flutt niðan í bygningin við Hoyvíksvegin 66, har fyritøkan enn er. Fríðrikur Bláhamar yvirtók seinni fyritøkuna eftir pápa sín og stovnaði nýtt felag, sum í dag er best kent undir navninum First Stop. Eyðun er borin í heim í Fuglafirði 8. mai 1959. Foreldur hansara vóru Mar­ia og Jákup Oluf á Lakjuni. Teir eru 6 brøður: Victor, Páll, Harry, Jógvan,Terji og Eyðun. Allir búgva í Fuglafirði uttan Victor, sum býr í Klaksvík. Musikalskir eru hes­ir brøður, hava góða rødd og duga væl at syngja, sum teir hava heim­ an­íf­rá. Somuleiðs eru fleiri av teim­ um knávir, tá ið tað snýr seg um t. d. at spæla klaver og orgul. Eyð­ un er úr hesum bergi brotin, har tang­ent­arnir hava dansað undir hansara hond. Eyðun í barnaskúlanum Tá ið eg sum ungur kom til Fugla­ fjarð­ar skúla 23 ára gamal 1967, gekk Eyð­un í øðrum flokki. Hevði henda flokk í fimleiki og tilevning. Hetta vóru ljósar løtur, har kropp­ur­in dartaði aftur og fram í einum vøkr­ um krops­máli í lopum, renning og snú­i­lig­um ráki á ymsan hátt. Til­ evn­ing­in, myndlistin hevði eisini eina vakra tilgongd. Hugsað varð al­tíð tað, at í hvørjum flokki øll tíni und­ir­vís­ingarár, so høvdu 50% av næm­ing­unum rík skapandi evni. Nor­t­ið varð við tað rák, at leggja lit­ir og skap inn undir heilafláirnar á hes­um sælu børnum. Hini 50% vóru munn­still, friðarlig og komu sum frá leið eisini við og nørdu um síni skap­andi evni. Hetta var vak­urt, og var hetta øll tey 40 árini, ið und­ir­víst varð. Hvørt við sínar náð­ir. Ein skúli, ið ikki hevur sang, tón­leik og myndlist sum eina góða til­gongd í undirvís-ingini kemur at liva øðrvísi og kanska ikki nóg væl. Henda tilgongd var at undrast yvir, hvussu rík tey skapandi evn­ ini, ið børnini høvdu og hugsað varð tað, at í tilverunar gongd fór hetta at koma til sjóndar í teirra snøgga krops­skinni. Eyðun plagdi sum heilt ung­ur at koma inn flokkin, har t. d. tað gamla klaverið hjá Her­ lufi stóð og vísa sítt kynstur. Tað var hug­vekjandi at síggja hans­ara smáu fingrar dansa eftir klav­er­ tang­ent­u­num sum 8 - 9 ára gamal. Hann plagdi t. d. at spæla: Syng, syng, syng músabróðir mín, meðan hini børn­ini sungu við. Jú hesin inn – og út­súður kom at halda á fram. Owen Stansby Vit vóru so heppin í bygdini, at her kom ein klaverleikari 1976 úr Eng­landi til landið, Owin Stansby. Hann búði eina tíð á Skála, men kom so til Fuglafjarðar og fór at und­ir­vísa her. Henda undirvísing nørdi um klaverspælið hjá fleiri í bygd­ini. Hann birti uppundir rokni eg við, at Eyðun eftir lok­ið mið­náms­prógv søkti inn á kon­ser­ v­a­tor­i­ið í Odense 1981 og slapp inn og var her til 1987. Var á háksúla i Holst­e­bro veturin 1980./81, har tú kundi fáa undirvísing í tón­leiki á breytum, ið leiddu til kon­ser­v­a­tor­i­ ið í klassiskum, rútmiskum og fólk­ a­tónleiki. Eyðun gekk á klassisku brey­tini. Fuglafjarðar gentukór – Bergen 1985 Nú kundi verið mangt og mikið at nom­ið við. Men fari eg at nema við eina utt­anl­andsferð vit høvdu við Fugla­fjarðar gentukóri. Vit vóru ann­ars 12 uttanlandsferðir við hes­ um kóri. Tá ið hann hevði lokið sín lest­ur á konservatoriinum í klav­er­spæli í Odense, kom hann af­t­ur til Fuglafjarðar og fór at und­ ir­vísa í Musikskúlanum. Heðin kambs­dal, sum eisini kom aftur til Fugl­a­fjarðar, hevði útbúgving í orgu­l­spæli frá konservatoriinum í Es­bjerg. Hetta nørdi um støðuna í hes­um kóri, at vit høvdu ein góð­an klaverspælara og ein góðan org­ul­ spæl­ara. Jógvan á Lakjuni nørdi eis­ini um hesa støðu við sínum und­ir­spæli og songløgum. Kórið sang nógv í Fuglafirði og øðr­um bygdum við. Fyrstu ferð kór­ið var uttanlands var í 1983 vitj­aði Danmarks Radios Pigekor í Keyp­mann­a­havn og í Bergen og vitjaði í juli 1985 . Tað var Per Eirik Hals, lærari á Skeie skole í Bergen t. d. í sangi og myndlist, sum legði ferðina til rættis. Hann hevði eisini eitt barn­a­kór á skúlanum. Hann var gift­ur við Elsebeth Reines, syst­kin­a­barninum úr Fuglafirði. Hetta var ein sera sjáldsom ferð. Vóru annars og sungu í Bergen við gentu­kór­inum 3 ferðir. Kórið búði á Skeie skúla og Od­ vør, kona Jógvan og Carolina, kona Alexandur Kristiansen, sum eis­ ini vóru við á ferðini, tóku sær av skaffingini. Konsertir vóru hild­ n­ar í Mariu kirkjuni, Skeie skúla og Fana kirkju. Tað gekst væl at syngja. Vóru uppi á Trold­hau­gen , Lysøya og vitjaðu mæta tón­a­ smiðin, Harald Sæverud á Siljustøl í Rå­dal í Bergen. Løtan inni hjá Harald Sæverud var ein minnilig løta. Hann var fødd­ur 1897, so hann var 88 ára gam­al. Hann tosaði um sín tón­a­ skald­skap. Hann setti seg niður og spældi ein part av Rondo Amorosu og greiddi frá, tá ið hetta verk sá dags­ins ljós 1939. Ein sonur hansara, Sveining sat á gólvinum og spældi, með­an Sæver­ud im­pro­v­o­seraði á­ klav­er­i­num og spældi eina lítl­an syrgi­l­i­gan ljóm. Sonurin spyr páp­ an, um hann var keddur? “ Ja, eg eri keddur!” Hetta var so endurtikið, og kom so hetta tónleikastykki, Rondo amorosu at verða eins og ein sam­røða millum faðir og son við klaverinum sum triðja persóni.. “ Eins­a­mallur, hevði eg ikki kunnað skriv­að hetta!” Segði Sæverud. Hetta var ein skaldakend løta, og vit øll vóru ávirkað av hesi vøkru til­gongd og hugsi eg, at Eyðun nørdi um sítt vit og skil og fekk íblástur til sína gongd á konservatoriinum. Heilsan og konsert Harald Sæverud fekk eina gávu frá okk­um, og var tað bókin, Fylgsni og hamp­a­fólk av W. Heinesen. Var í Havn­ini, áðrenn farið var avstað, og fekk William at sklriva eina heilsan í bókina til Sæverud. Tá ið Sæverud sá hetta, segði hann, at hann hevði havt brævasamskiftið við W. Heinesen og okkurt úr bókini: Teir glataðu spælimenninir, hevði giv­ ið hon­um íblástur til okkurt tón­a­ verk, sum hann hevði gjørt, tí verri er hetta farið í óminnið. Eyðun ogn­aði sær nótarnar til nevndu tón­lei­k­astykkini av Sæverud, har hann skrivaði eina heilsu til Eyð­un: I håp om å træffes, Eyðun á Lakj­ uni, en gang på Færøyane. Hilsen Har­ald Sæverud, Siljustøl 8. Juli 1985. Sæverud hevði ein lítlan kon­ sert­sal í kjallaranum. Vit vórðu boð­in niður í hetta vakra rúmið har Jan Hen­rik Kayser, pianistur( 1933 – 2016) spældi fyri okkum Rondo amoroso og Kjempeviseslåtten, sum bleiv tónsettur 1943, sum ein mót­støð­u­ljómur ímóti týskaranum. Alla somlu tíðina vóru hesir snøggu og fittu tannáringa gentur still­ar, friðarligar og lurtaðu. Jan Hen­ rik Kayser og Sæverud vóru væl, og hevði Sæverud havt hann sum næming, og høvdu teir eitt sam­ starv í eini 40 ár. Tá ið Eyðun fór aftur á kon­ serv­a­tor­iið, hevði hann nótarnar til Rondo amorosu og Kjempevise- slått­en, sum hann vandi og spældi, með­an hann las. Ja, ein slík løta sum á Siljestøl nørir um hugans flog við íblástri í einum tónleika spuna, sum seint verður gloymdur, men goymdur. Vit minnast afturá okk­ara góða vin, Per Eirik, sum doyði í august 2013 sjeyti tvey ára gam­al. Hann var okkum trúgvur. Heima Ein dagin á hesi ferð í Bergen gingu vit menn ein túr. Tá tekur Eyðun til orð­anna og sigur uttanat fyrsta øri­ndi í yrkingini, Barnið bergi og blóm­ur­nar av Karsten Hoydal: Vilt tú finna blómurnar, eingin ann­ar eigur, gakk so djarvur huga tíns brøttu bjargaleiðir.. Ja hetta setti seg í hugan. . Eftir hesa føgru ferð í Bergen logaði mangt vakurt up­p­ við, sum enn tann dag í dag livir í sinn­i­num. Eyðun hevur verið leiðari á Mu­ sikk­skúlanum ­í­ Fuglafirði síðani 1989, leitt Silo­akórið síðani 1988 og tón­leik­a­lærari á Miðnámi á Kambs­ dali síðani 1996. Her hevur hann sett sínar føtur í hetta sjáldsama tón­lei­k­alívið­. Tað er at undrast yvir, at ein sam­koman í Siloa á hesi stødd kann hava eitt kór, sum syngur so væl. Før­oyingar eru sjáldsamir. Tað kem­ur javnan mangt og mikið und­ an okkara medviti, sum nørir um okk­ara skapandi evni á ein natúr­ ligan vitbornan hátt. Ùr hesum jørð­ildi hevur dóttir hansara Mar­ia á Lakjuni sett síni spor við tveim­ um fløgum. Tann fyrra kom út í 2013 – Vøkur er verðin og 2016 kom fløgan- Tá eg hugsi um teg. Her er tað Eyðun, sum hevur verið und­an­ gongu­mað­ur ­í hesi søk. Eyðun var við í ritstjórnini, ið gav song­bókina SY/NG út í 2012. Hetta er ein stak góður stuðul til sang­und­ir­vísingina, ið nørir um sang­in, skaldskapin og tað føroyska mál­ið. Sanniliga eitt dygdarverk. Endi Nú hava vit arbeitt saman við Fugla­fjarð­ar gentukóri og eisini í Fugl­afjarðar sangkóri, har Eyðun hev­ur spælt undir, tá ið vit hava havt konsertir her á landi og uttan­ lands. Vit hava eisini nørt um hetta samarbeiði við sangleikinum Varm­ a­keldunátt, sum 6. a. og 6. b í Fugl­ a­fjarðar skúla spældu í Ment­an­ar­ hús­i­num í 2009 frá 22. juni til 27. juni, og sum Eyðun tónsetti. Løg­ini vóru valaverk, sum dóttir hans­ara, Gunnrið á Lakjuni sang inn á eina fløgu, sum varð brúkt til leik­ar­ar­ nar. Hon hevur sanniliga eisini eina vakra rødd. Eyðun spældi undir. Hann tónsetti eisini sangleikin: Ing­ álv­ur av Reyni kemur í ovurmorgin til 7. Flokk 2014/15. Sangirnir vórðu eis­ini sungnir inn á fløgu, sum Maria sang. Tey eru 3 systkin – Gunn­rið, Jákup Oluf og Maria. Tað er mangt og mikið afturat, sum vit kundu farið um: Eingin er ov gam­al gott at læra, hóast ein sjálvur er komin til dustsins ár. Laglynti skaldskapurin í tónleiki og skriv­aða orðinum eigur at nøra um løt­ur­nar. Tað ger at sinnið livir væl bæði í kyrru , og tá ið tað er kyrru­vánt. Hjartaliga til lukku við teimum seksti árunum. Vinaliga Frits Eyðun á Lakjuni í Fuglafirði fyllir 60 ár 8. mai Eyðun á Lakjuni 60 ár Aftara rað: Regin Blá­ham­ ar, Ólavur Poulsen, Jack Poulsen, Fríðrikur Blá­ham­ ar, Pauli Jacobsen, Harald Har­aldsen og Magnus Gunn­ar­sson. Fremst: Jógv­ an Petersen, Sámal Blá­ hamar og Magnus Olsen.