mánadagur 13. mai 2019síða 14

14 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Mánadagur 13. mai 2019 · Nr. 54 KJAK Beatles vika í SMS Beatles fjepparar kunnu gleða til í dag, tí tá byrj­ ar forvitnislig Beatl­es vika í SMS við Før­oya stórsta Beatles samling. Her verður tón­leikur, framsýning og møguleiki at taka myndir á Abbey Road. Framsýningin verð­ur á Torginum í SMS og letur upp mána­dag­in 13. mai   kl. 15 og verð­ur á Torginum fram til hósdagin 16. mai. Til framsýningina verður gjørligt at síggja ymiskt tilfar, sum føroyskir Beatles fjepp­arar, hava savnað saman gjøgnum fleiri ár. Eitt nú serligar Beatl­es útgávur, for­ kunn­ugt Beatles radio, myndir, ljóðføri, eins og beatlarnir nýttu, og mangt annað. Ongin Beatles vika uttan tónleik og tískil fara føroyskir tón­leik­ar­ ar at framføra Beatl­es løg við teirra egnu tulk­ ingum. Mána­dag­in 13. mai er tað Hans Ravnsfjall, ið fer at framføra, týsdagin 14. mai er tað Guðrun Sólja Jacobsen, sum fer á pallin og miku­dagin 15. mai framførir Eyðun Nolsøe Beatles løg. Allar framførsl­ur­nar byrja kl. 16.30. Sum nakað heilt ser­ stakt er framleitt ein 4x3 metrar stór mynd av Abbey Road við eyðkenda fótgang­ara­ teignum framm­an­fyri, soleiðis at fólk kunnu taka mynd av sær framman fyri hesa kendu gøtuna og kenna seg sum Beatles stjørn­ ur eina løtu. Alt tiltakið er sjálvandi ókeypis, og er tað eina vitjan vert bæði fyri Beatles fjepp­arar og kennarar. Tobbi - ábyrgdin er tín! Vimerking til Torbjørn Jacobsen Sylvia Thomsen Ánirnar Eitt er, hvat fólk siga, men tá ein borgarstjóri við evstu ábyrgd fyri trivn­aði í kommununi út­talar seg soleiðis, sum borg­arstjórin í Runa­vík­ ar kommunu gjørdi í tíð­ indasendingini hjá út­ varpinum í gjárkvøldið, so kann eg ikki annað enn at tala at. ”Hatta visti tú áðrenn tú búsetti teg har! Fá tær oyraproppar! Grenj! Ætl­ ar tú at koyra landið á heysin? Tá hatta ljóðið er vekk, so hoyrir tú okkurt annað, sum tú so ikki tolir!” Slíkar útsagnir havi eg hoyrt ofta síðani eg var við til at stovna felagið Heimafriður. Útsagnirnar koma oftast frá privatum fólki, sum halda seg vita, hvat vit ”grenja” um. Men tað er ikki meiri enn væntandi og til at liva við. Men nú er tað polit­ik­ ari við evstu ábyrgd fyri trivnaðinum í komm­un­ uni, sum roynir at skúgva ábyrgdina frá sær fyri at smyrja hana uppá veik­ asta liðið í samfelagnum. Ja, nú er tað tann ein­ staki borgarin, sum sjálv­ ur kundi velja hvar við­ kom­andi búsetti seg. Hó­ast kommuna og land fara avstað við størra part­inum av inntøku borg­arans, so sær út til, at Torbjørn Jacobsen held­ur, at borgarin hevur somikið óavmarkað av resoursum, at hann ella hon frítt kunnu velja hvar tey búseta seg. Hetta er so langt frá veruleikanum, sum tað kann vera. Tí veruleikin er, at kommunan hevur rættiliga stórt vald yvir, hvar eg kann búgva. Tá eg og maðurin skuldu festa búgv, ja so vóru hús longu bygd á flestu grundstykkjum. Ikki tykk­um at siga, so vóru tey best umtóktu jú als ikki til taks. Tað var held­ ur ikki soleiðis, at eg kundi velja mær ein prakt­iskan grønan plett og seta meg niður har. Nei Kommunan skal fyrst útstykkja og gera ein bíðilista til grund­ stykk­ini. Síðani fylgja krøv við um nær og hvussu skal byggjast. Í mínari tíð er prísurin fyri húsabygging farin eini 300 - 400 prosent upp, meðan lønin í sama tíðar­skeiði kanska er farin 3 - 4 prosent upp. Tó gera ymisk avgjøld, sum eisini eru farin upp, at eg, hóast lønar­vøkst­ ur­in, havi tað sama ella minni eftir. EG kundi bara hugsa um larm, áðrenn eg bú­ setti meg her, sum eg búgvi. Tað heldur ið hvussu er borgarstjórin í Runa­víkar kommunu. Men so einfalt er tað ikki og eitt slíkt úttalilsi vísir bara, hvussu langt Torbjørn Jacobsen er frá veruligu lívstreytunum hjá vanligum fólki, sum ikki hava stórar polit­ik­ ara- og landstýris­manna­ lønir at dúva upp á. Tá maðurin og eg keyptu hús, so hugdu vit okkum sjálvsagt um eftir teimum møguleikum, sum vóru. Vit kundu kanska bygt okkum hús, men tað helt bankin ikki, at vit høvdu fíggjarorku til. Ella vit kundu keypt onkur hús við frægari stað­seting, men tey, sum vóru til sølu fyri ein hugsandi prís, vóru so illa farin, at bankin held­ ur ikki helt, at tað var nakað serliga gott hug­ skot. Tilvildin vildi so, at tað stóðu nøkur spildur­nýggj sera góð hús tætt við eitt havnalag. Hesi húsini svar­aðu til tað, sum okk­ ara fíggjarorka tá loyvdi, og vit gjørdu av at keypa hesi húsini. Tað var ikki eitt frítt val, men eitt val, sum var neyðugt fyri okk­ara familju. Góði Tobbi. Heldur tú, at eg valdi sjálv? Hvør heldur tú hevði ábyrgd­ ina av, at eitt bústaðarøki var lagt júst omanfyri eitt havnalag? Um tú held­ur, at eg kundi velja at búgva í einum góðum húsum somikið langt frá einum havnalagi í Før­oy­ um fyri ein prís, sum svar­aði til fíggjarorkuna hjá vanligum lønmóttak­ arum, so hevur tú stór­ liga misskilt, hvussu ting­ ini í einum samfelagi hanga saman. Um ein­ staki borgarin skal standa við hesi ábyrgd, sum tú soleiðis sleingir út, so haldi eg at tú skalt bera borgaranum tann pening­ in aftur, sum tú hevur fingið fyri at um­sita júst hesa ábyrgd. Nei onki visti eg um nakran larm, tá eg búð­ setti meg her. Larmandi skip­ini, sum liggja í daga­ vís við kaj uttanfyri hjá mær, lógu ikki her, tá eg bú­setti meg her. Tá lógu tey fyri akker úti á páll­ um kring landið. Vælsignaðu politik­ar­ ar, koyrið larmandi skip­ ini útaftur hagar inntil ein frægari loysn er funn­in. Nú er tað soleiðis, at eg eigi fleiri børn og mín ábyrgd er at tryggja at tey eru trygg og at fyri­ byrgja vandum. Til døm­ is havi eg sett eldávarar upp í heimi okkara og fylgt galdandi vegleið­ ing­um á tí økinum. Orsøkin, at eg nevni eldávarar er, at eg kundi hildið gangin frá skip­un­ um úti við oyravernd, men skal eg nýta oyra­ vernd, sum heldur gang­ inum burtur, so vakni eg heldur ikki av eldáv­ar­ ing­ini. Tað ber til at fáa oyra­vernd, sum differ­ enti­erar óljóðið, men óljóðið frá skipunum slepp­ur tíverri ígjøgnum. Tað skuldi ikki verið neyðugt hjá mær, at greitt borgarstjóranum í Runa­víkar kommunu frá, at óljóðið frá skip­un­ um ikki kemur undir van­ligt bakgrundsóljóð, sum slíkir oyraproppar eru ætlaðir til. Hinir bí­ ligu eru faktisk stak góð­ ir, men teir taka tíverri eisini ljóðið frá eldávar­ an­um. Eiga tey, sum búseta seg í dag at vita, hvat tey fara at tola av vaksandi óljóði og luftdálking og øðrum, sum vinnan fer at koma við í framtíðini? Ikki nýtist mær at argu­ mentera fyri, at gangur veruliga er heilsu­skaði­ lig­ur fyri menniskjað, tí kanningar og prógv fyri tí tróta ikki – serliga fyri áhaldandi gangi í longri tíð. Í dag eru motorarnir túsund ferðir størri nú enn fyri tveimum ætt­ar­ liðum síðani, og at vit kunnu rokna við, at mot­ orarnir gerast enn størri í framtíðini. Ein slík gongd kann sjálvsagt ikki halda fram óenda­ liga, uttan at tað verður til­lagað umhvørvið, so­ leið­is at fólkið kann liva og arbeiða har. Tað slagið av skipaljóði, sum før­oy­ ingar eru uppvaksnir við, er ikki tað vit tosa um her, men um sera ógvus­ ligt óljóð av munandi størri skipum. Hesi skip mugu liggja við stórum ljósmotorum koyrandi í døgndrift, vegna stór frysti­anlegg, full av fiski. Hetta eru nýggjar tíðir, sum krevja nýggj atlit, ikki minst fyri tey, sum koma eftir okkum. Nei, eg ætli mær ikki at koyra landið á heysin. Men ætla tit? Landið fer ikki einans á heysin av afturgongd í eini vinnu – men so sanniliga eisini um fólkið fer. Og tað er nakað, sum hendur av sær sjálvum, tá umstøður broytast og gerast ólivi­ ligar. Torbjørn Jacobsen vil hava fólkið at tola tað ótoliliga, og tað er sanni­ liga nakað, sum kann koyra eitt land á heysin. Eg tori at gita, at ein heilt stór­ur partur av føroy­ ing­um hava ikki fíggj­ar­ orku til at flyta bústað, so hvørt sum nær­um­ hvørvið ikki longur egnar seg at liva og bú­ leik­ast í. Men tey flestu klára at flyta til Dan­ mark­ar – ein enn aktuel hótt­an, sum Føroyar væl kennir til. Nei, Tobbi, hetta er TÍN ábyrgd – og tað visti tú áðrenn tú stillaði upp! Tað ber til at fáa oyra­vernd, sum differ­enti­ erar óljóðið, men óljóðið frá skipunum slepp­ur tíverri ígjøgnum