týsdagur 14. mai 2019síða 12

Mikudagur 15. mai 2019 · Nr. 55 12 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 TÍÐINDI Eitt uppskot er farið til hoyringar um veðurlagspolitikk Føroya. Mælt verður til eina skerjing av oljunýtsluni á landi á 45 prosent í 2030, og á sjógvi á 50 prosent í 2050 Frants Jensen frants@sosialurin.fo Tað er ein arbeiðsbólkur við embætisfólkum úr Umhvørvis­ stovuni, Heilsu- og innlendis­ málaráðnum, Fiskimálaráðn­ um, Uttanríkis- og vinnu­mála­- ráðn­um og Fíggjar­mála­ráðn­ um, sum hava gjørt eitt upp­ skot um, hvønn veður­lags­ polit­ikk, vit skulu føra hesi næstu árini. Høvuðstilmælið er, at Før­ oyar í 2030 skulu hava minka útlátið frá virksemi á landi við í minsta lagi 45 prosentum í mun til útlátið í 2010, og at Føroyar fara beinanvegin at seta tiltøk í verk at tálma út­ látið frá skipum og at fyrireika seg til, at útlátið á sjónum skal vera skert munandi í 2050. Sirið Stenberg, landsstýris­ kvinna við umhvørvismálum, fær væntandi tilmælið handað um tvær ella tríggjar vikur. Langt frá lagdari ætlan Føroya Løgting samtykti ein­ mælt í 2009, at Føroyar í árun­ um frá 2010 til 2020 skuldu minka útlátið av vakstrar­hús­ gassi við í minsta lagi 20 pro­ sentum í mun til útlátið í 2005. 10 ár seinni kann staðfestast, at tað gongur illa at røkka hesum máli. Útlátið er nú umleið 9 pro­ sent hægri enn í 2005. Tað er vist, at vit røkka ikki málinum, sum varð sett í veðurlags­pol­it­ ikk­inum í 2009, skrivar ar­ beiðs­bólkurin. Tilmælið, ið nú verður lagt fram, hvussu vit kunnu fáa meira orku, er býtt í tvey. Eitt á landi og eitt á sjónum. Grøn orka á landi Við at minka útlátið frá virk­ semi á landi við 45 prosentum í mun til útlátið í 2010, minkar verandi nýtsla av olju við umleið 62.000 tonsum fram til 2030, tað er frá 141.000 til um­ leið 79.000 tons. Harumframt skal møgulig øking í orkunýtsl­ uni verða CO2 neutral, tað vil siga, at økt orkunýtsla má ikki hava økt CO2 útlát við sær. Mælt verður til, at olju­nýtsl­ an til upphiting skal minka 50 prosent og til elframleiðslu skal minka niður á null í 2030. Hetta eru stórt sæð somu skerj­ingar, sum mæltar eru til í frá­greiðingini Orkupolitisk ætl­an – hvussu vit røkka mál­ un­um í 2025 og 2030. Eisini verður mælt til at minka oljunýtsluna til ferðslu og ídnað við 10 og 5 prosentum. Grøn orka á sjónum Altjóða felagsskapurin fyri sigl­ing, International Maritime Organisation (IMO) miðar eftir, at útlátið frá skipa­vinn­ uni verður skert við 50 pro­ sent­um í 2050 í mun til útlátið í 2008, ásannandi, at tøkniliga eru avmarkaðir møguleikar at tálma útlátið á sjónum stór­ vegis næstu 10 árini. Útivið helmingurin av saml­ aða føroyska útlátinum av vakstr­arhúsgassi stavar frá fiski­skipum. Fiskiflotin er nógv tann størsti einstaki bólk­urin av orkubrúkarum í Før­oyum. Fiskiskip og farma­ skip skulu sostatt eisini virka fyri at minka útlátið, millum annað við áhaldandi at dag­ føra flotan og tillaga raksturin. SKERJA OLJU­ NÝTSLUNA 45 PROSENT Í 2030 Helvtin av øllum oljufýringum skulu skiftast út áðrenn 2030, og tá skal heldur ikki vera loyvt at selja bensin- og dieselbilar. Tað mælir arbeiðsbólkur til. Tilgjørd mynd: Álvur Haraldsen