týsdagur 28. mai 2019síða 8

Mikudagur 29. mai 2019 · Nr. 61 8 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Eyðun Klakstein Nógv ferð er á føroyska bú­skapinum –  kanska ov nógv ferð. Óvanliga stórt virksemi ger, at arbeiðs­loysið er í botni og fíggjarligu inntøkurnar hjá tí almenna, vinnuni og borgarum eru í toppi. Landsbankin er ikki heilt tryggur við støðuna, tí stóra virksemið leggur trýst á búskapin, og tað er serliga almenni geirin, sum við sínum stóra rakstri og íløgum hóttir støðu­festi í búskapinum. –  Mest eyðsýndi váðin í bú­skapinum í løtuni er kon­ junkturviðgangandi fíggjarpolitikkurin hjá al­menna geiranum, sum kann fara at ávirka fíggj­ar­liga støðu­festi í Før­oy­ um, sigur Lands­ bankin í frá­greið­ ing. – Útlánsvøksturin hjá kommunum og al­menn­ um fyritøkum ber boð um, at almenni geirin ger nógvar íløgur, tí tíðirnar eru góðar. Betri hevði verið, um almenni geirin sam­skipaði íløgurnar, so­leiðis at tær eru javnt stórar í bæði lág- og há­ kon­junkturum, heldur Landsbankin. Útlánini hjá pen­inga­ stovnunum til kom­ munur og almennar fyri­ tøkur vuksu við einum triðingi frá mars 2018 til mars 2019. Í mars 2019 vóru samlaðu útlánini til kommunur umleið ein milliard krónur og til almennar fyritøkur um­ leið 400 milliónir krónur. –  Ein útlánsvøkstur á 15-20% kann tykjast stór­ur, men útlán til kom­mun­ur og al­ menn­ar fyri­tøk­ur hava ikki sama váða fyri peninga­stovn­arnar, sum útlán til privata geiran. Tó hevur økta íløgu- og nýtslu­virksemið hjá kommunum og al­menn­ um fyritøkum í ver­andi hákonjunkturi eina neiliga ávirkan á bú­skap­ in orsakað av vaksandi kost­naðarstøði, sigur Lands­bankin. Neilig ávirkan Landsbankin sær ein vanda í, at tað almenna, kom­munur og almennar fyri­tøkur brúka Meira kuldi SAS missir pengar Tað verður kalt í veðri­num nakrar dag­ar afturat. Sein­ astu dagarnar hevur hitin stundum verið niðri ímóti tveim­ um ella trimum hita­stig­um, og sum­ ma staðni hevur kavi verið í luft­ini. Danska veður­stov­ an DMI roknar við, at tað verður hø­gætt fram til fríggja­dagin, fyri tað mesta millum 5 og 10 m/s. Hitin fer hesar dagar at verða millum 2 og 7 stig. Fríggjadagin kem­ur regn av suðri, og tá hækkar hitin upp í 5 til 8 stig. Um viku­ skiftið verður ættin eystan og land­synn­ ing­ur, og tá verður onkur løta, har hitin verður tvey­siffr­að­ ur aftur. Flogfelagið SAS fær trupul­leikar við at fáa avlop fyri rokn­skapar­ árið 2018/19. Tað sigur felag­ið í sambandi við roknskapin fyri ann­ an ársfjórðing. SAS sig­ur, at verkfallið hjá flogskiparunum kost­ aði felagnum um­leið 450 milliónir krónur. Aftur­at tí hava prísir­ nir á brennievni verið hækk­andi, og tað rakar felag­ið fíggjarliga, at svenska krónan er bliv­ in veikari. Kursurin á parta­børvunum í SAS lækk­aði góð 9 prosent í gjár. TÍÐINDI ALMENT TRÝST Á BÚSKAPIN Landsbankin heldur, at mest eyðsýndi váðin í búskapinum í løtuni er stóra nýtslan hjá almenna geiranum, sum kann ávirka fíggjarliga støðufesti í Føroyum