týsdagur 28. mai 2019síða 9

9 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Mikudagur 29. mai 2019 · Nr. 61 Seinasta uppgerðin yvir avreiðingar, sum Hag­ stova Føroya hevur gjørt, vísur, at nógv meira tosk­ ur er komin upp á land í ár enn í fjør. Frá januar til apríl vóru góð 10.000 tons av­ reidd, og tað var ein helvt meira enn somu tíð í fjør. Eisini virðið á landaða toskinum er nógv vaksið. Bátarnir hava eisini landað meira av hýsu í ár enn í fjør, meðan nógv min­ni er komið upp á land av upsa og øðrum botn­fiski. Sam­an­ lagt eru avreið­ ing­ar­nar av botn­fiski 6,8 prosent stør­ ri fyrs­tu fýra mánaðirnar í ár enn somu tíð í fjør. Avreiðingarnar av flat­ fiski eru vaksnar við 18 prosentum –  har hevur ser­liga verið vøkstur í avreiðingunum av hav­ tasku. Samlaða av­reið­ ingar­virðið fyrstu fýra mán­aðir­ nar í ár var 380 millión­ ir krónur, og tað var 60 milliónir meira enn somu tíð í fjør. Eyðun Klakstein Øssur Mohr hevur nú virk­að sum listamaður í 30 ár, og í tí sambandi hevur hann opið hús í atelierinum í Vig í Dan­ mark á hvítusunnu. Øssur Mohr er fulg­ firð­ingur, men síðani 2013 hevur hann búð og virkað í Dan­mark. Hann byrjaði at mála síðst í 1980’unum, og eftir fleiri ár við list sum ítrívi, tók hann í 2000 stóra stigið og gjørdi list­ina til arbeiði. – Eg arbeiddi um dag­in og málaði nógv um kvøld­ ar­nar og næturnar. Eg hugsaði í fleiri ár um at blíva listamálari burtur­ av. Ein dagin í november í 2000 tók eg umsíðir av­ gerðina. Tað var nakað spon­tant, men eg tók stig­ið og havi ikki angrað tað síðani, sigur Øssur Mohr. – Vit vita ikki, hvussu leingi vit liva, og hví skalt tú ikki brúka tíni góðu ár til tað, sum tú vilt? Júst hendan hugsan var av­ gerandi fyri, at eg valdi at gera álvara av mínari ætlan, sigur hann. Nógv at gera Øssur Mohr og onnur skuldu venja seg við, at hann nú varð vorðin lista­ mað­ur burturav. –  Tá ið fólk spurdu meg, hvat eg gjørdi, og eg svaraði, at eg var lista­ málari, so spurdu summi, um eg ikki hevði nakað ordligt arbeiði eisini. Men eg vandi meg við nýggju støðuna, og tað gjørdu fólk eisini, sigur Øssur Mohr. Størsta broytingin fyrs­tu tíðina var, at Øssur fór at mála um morgunin og dagin heldur enn um kvøld­ið og náttina. Seinastu seks árini hevur Øssur Mohr búð í Dan­mark, og tað hevur bara skundað undir list­ ar­liga arbeiðið. –  Í Danmark eri eg nærri útheiminum. Tað er lætt at koyra til granna­ londini at hava fram­sýn­ ingar, og eg havi fastar av­talur við gallarí í eitt nú Danmark, Svøríki og Hol­landi. Síðani eg kom til Danmark, havi eg eisi­ ni fingið nógv fleiri um­ bidn­ar uppgávur, sigur Øssur Mohr. Hvítusunnu­viku­skift­ ið Øssur Mohr opið hús í atelierinum í Vig í tríggj­ ar dagar, og tá eru øll væl kom­in at leggja leiðina fram­við. Fjalla­ túrur á stevnu Um vikuskiftið verð­ur norð­oya­ stevna í Klaks­vík. Mangt og hvat er á skrán­ni, og aftur í ár verð­ur møguligt hjá fólki at fara fjalla­túr við Norð­oya Gongu­ felagi. Túr­ur­in verð­ ur sunnu­dag­in, og ging­ið verður niðan á Myrkjan­oyra­fjall, Fýra­marka­knút og Kjøl­in. Enn er enda­ liga klokku­tíð ikki sett á túr­in, men tað verður gjørt, tá ið dag­ur­in nærkast, so hædd kann takast fyri veðrinum. Vildi brúka góðu árini til listina NÓGV MEIRA TOSKUR AT FÁA Øssur Mohr kann í ár hátíðarhalda 30 ár sum listamaður, og fyri sløkum 20 árum síðani tók hann stóra stigið og bleiv yrkislistamaður TÍÐINDI Øssur Mohr býr og virkar sum listamaður í Danmark, men hevur tætt samband til Føroya og ferðast javnan heim at fáa íblástur so nógv­ar pengar til íløgur og rakstur. –  Økta íløgu- og nýtslu­virksemið hjá kommunum og al­ menn­um fyritøkum í ver­andi hákonjunkturi hev­ur við sær bæði eitt vaks­andi kostnaðarstøði og sann­líkt eisini lægri góðs­ku, og hevur so­ leið­is neiliga ávirkan á bú­skapin, sigur Lands­ bankin. Búskaparráðið vísti í seinastu frágreiðingini á, at almenna virk­ semið hevur verið k o n ­j u n k t ­u r ­v i ð ­ gangandi, og at hetta hevur økt, heldur enn mink­að, um sveiggini í búskapargongdini. Bú­ skaparráðið heldur, at tað almenna skal ikki endur­taka gongdina árini 1999 til 2008, nú búskaparliga virksemið er í vøkstri. Váðaráðið hevur eisini víst á, at bú­ skap­ar­politikkurin eigur at hava alit til, at búskaparliga gongd­in kann venda. L a n d s b a n k i n mælir til at halda eyga við gongdini í útlánsvirkseminum hjá føroysku pen­inga­ stovn­un­um. –  Ferðin, sum útlánini økjast við, er vaksandi. Hóast útlánini vaksa sein­ni nú, enn tey hava gjørt undan kreppum, vísa royndirnar frá sein­ astu fíggjarkreppu, at út­lán­ini kunnu tví­fald­ ast innan fá ár. Tí er um­ráðandi at eygleiða, hvussu skjótt útlánini vaksa. Endamálið er at fáa eyga á fíggjarligt óstøðu­festi í góðari tíð, sigur Landsbankin. Nógv meira toskur er avreiddur í ár enn í fjør Kannaðu skúla­ ferðsluna Hesa vikuna hevur løg­ reglan gjørt kanningar við fleiri skúlar fyri at kanna bilarnar, sum koyrdu børn í skúla. Løg­reglan hevur verið við skúlar í Havn, Kolla­f­irði og í Klaksvík, og samanumtikið var støðan góð. Løgreglan hugdi serliga eftir, um børn og vaksin vóru í trygdarbelti. Ein bil­ førari fekk bót fyri at tosa í fartelefon, með­ an hann koyrdi.