mikudagur 29. mai 2019síða 36

VINNUBLAÐIÐ HJÁ MIÐLAHÚSINUM 12 mai 2019 31 Fyritøkan skuldi nøkta tørvin hjá brúkarunum MJÓLKAVIRKIÐ ER Í DAG KOMIÐ MUNANDI LONGUR, ENN BERT AT TRYGGJA FØROYSKU BRÚKARUNUM M JÓLK Á BORÐIÐ Árni Gregersen Føroyska matvinnan hevur ment seg ómeta­ liga nógv tey seinnu árini. Eyguni venda sær fyrst og fremst í hesum døgum móti matstovuvinnuni, sum er ein av grundarsteinunum undir, at so nógv ferðafólk vitja hendan vegin. Men tað ber sjálvandi ikki til at reka før­ oysku matstovurnar, uttan so at vit eisini hava veitarar til tær máltíðir, sum matstovurnar fram­leiða. Sumt er nýtt, men eitt av teimum virkjum, sum eru grundarlag undir føroyskari mat­ment­ an yvirhøvur, er Mjólkavirki Búnaðarmanna. Felagið var sett á stovn í oktober 1977 og hevði fyrst og fremst sum endamál, at gera Føroyar sjálv­forsýnandi við mjólk. Í dag eru 50 ársverk á MBM og tey gera meira enn 60 úrdráttir úr mjólk, umframt at tey selja fóður og amboð til landbúnaðin. Ett risafet, tá ið hugsað verður um, hvussu vánalig støðan var. Vit innfluttu longlife mjólk fyri yvirhøvur at fáa mjólk útí til ein drakka­ munn. Barnafamiljur máttu mangan klára seg við mjólkapulvuri og til í dag, tá ið føroysk mjólk altíð stendur á hillunum í sølubúðunum kring landið. 22 mjólkibøndur lata í dag mjólk til MBM. MBM heinta sjálvi mjólkina í fjósunum kring landið, har fleiri í dag eru nýmótans og krevja minni og minni manpower, men heldur meira tøkni til at stýra fóðring og framleiðslu. 7,5 miljónir litrar av mjólki verður latið inn til MBM hvørt ár. Mjólkavirkið letur 7,25 krónur fyri hvønn litur av mjólk í dag – og tað er ein høgur prísur samanborið við tað, sum bøndur í Danmark fáa. - Tað ger, at vit mugu gera okkara allarbesta fyri at vera kappingarfør, serliga tá ið tað snýr seg um mjólkaúrdráttirnar, sigur Hákun Stein­ grimsson, stjóri á MBM. Nýggir úrdráttir Tá ið mjólkarvirkið byrjaði at framleiða, so var høvuðsmálið at veita føroyska mjólk til før­ oyska brúkaran. Síðani hevur fyritøkan, sum eisini broytti navn til Meginfelag Búnaðarmanna – broytt seg frá at vera eitt mjólkavirki til at gerast ein fyritøka. Hendan fyritøkan er ein savnandi eind fyri landbúnaðin. Fyritøkan selir ymiskt, til dømis fóður og amboð umframt annað. Kjarnaqn í felagnum er tó framvegis mjólka­ framleiðslan og mjólkaúrdráttir. - Ja, tað kann man gott siga, men vit ar­ beiða alla tíðina við nýggjum produktum til marknazðin. Ella sagt uppá ein annan máta: vit náa ikki mat framleiða alt, sum vit hava hug at gera, sigur Hákun Syeingrimsson, stjóri í fyritøkuni. Fyritøkan hevur síðani hon var sett á stovn, alla tíðina brotið burtur úr nýggjum. Frá at hava nøkta tørvin á mjólk hjá føroyska brúkaranum, var farið undir at gera mjólkaúrdráttir av ymiskum slag. Føroyskur rómi hevur verið á handilshill­un­ um í mong ár og tað er við jogurt, hvíta, súrg­ aðari mjólk, kakamjólk og so framvegis. Seinnu árini er virkið eisini farið undir at fram­leiða bæði ost og smør til heima­markn­ aðin. Framleiða bert til heima­ markn­aðin ONKUSR ROYND ER GJØRD AT FARA ÚT UM HEIMAMARKNAÐIN, MEN Í DAG VERÐA ÚRDRÁTTIRNIR SELDIR Í FØROYUM Árni Gregersen Upprunaliga skuldi Mjólkavirki Búnað­ ar­manna tryggja, at føroysk mjólk altíð kundi keypast í Føroyum, men síðani hevur virkið ment seg ómetaliga nógv og ger í dag meira enn 60 úrdráttir úr mjólk til føroyska marknaðin. Nú kundi ein hugsa, at tað kanska hevði borið til at útflutt ein part av fram­ leiðsl­uni í Føroyum til okkara granna­ lond, men tað verður ikki gjørt í dag. - Nei í løtuni selja vit bert til heima­ markn­aðin, sigur Hákun Steingrimsson, stjóri. Hann veit tó at siga, at tey hava gjørt royndir at selja føroyskar úrdráttir í Grøn­ landi. Ja, vit fingu ein møguleika at senda nakað av vøru til Grønlands. Tað vísti seg eisini, at grønlendsku brúkararnir tóku sera væl ímóti okkara vørum, men tað vísti seg beinanvegin, at tað fór at vera ov dýrt at senda vørur úr Føroyum til Grønlands. Vegurin var sera langur, tí vøran skuldi fyrst úr Føroyum til Ålborg og síðani haðani til Grønlands, sigur hann. Ein av vørunum, sum MBM sendi til Grønlands, var føroyskt milkshake. -Tað vísti sedg, at hetta var ein vøra, sum grønlendingar tóku sera væl ímóti, men sum sagt, hetta var ein trupul út­ flutn­ingsmøguleiki, so tí steðgaðu vit við, sigur Hákun Steingrimsson.