týsdagur 25. juni 2019síða 32

Mikudagur 26. juni 2019 · Nr. 72 32 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 KJAK Hanna Jensen Á heysti 2015 skrivaðu Framsókn, Javn­að­ar­flokk­ur­in og Tjóð­veldi sam­gongu­skjal og gjørdu mang­ar dýr­a­bær­ar semjur, sum lands­stýr­ is­fólk flokkana fingu til upp­gávu at út­inna. Mangt er eydn­ast at fáa á mál – sumt við ser­liga góð­um úrs­liti, ann­að í kom­pro­mis, men tó sum brúk­i­lig loysn og stig á veg­ num. Upp­a­ftur ann­að fekst ikki í mál, tí aðr­ar uttanfyri liggjandi støð­ur gjørdu tað ómøguligt. Tað er hugaligt at skriva sam­ gongu­skjal og enn hug­a­lig­ari at síggja síni pol­it­isku børn fara til gongu – sum flokkur og sum ein­ stakl­ing­ur. Nevnast kunnu Menn­ ing­a­r­ætl­an fyri sjúkra­hús­verk­ið, End­ur­skoð­an av fólka­skúla­num við­víkj­andi lær­u­grein­a­sam­an­set­ ing, bygn­aði og skip­an av skúla­ ári, Átøk inn­an kre­a­tiv­ar vinn­ur so sum films­hús og tón­leika­út­ flutn­ings­stova, Ein nógv ment uttanríkistænasta og send­i­stov­u­ vurksemi - og eg kundi hildið fram. Eitt av politisku børnunum, sum allir flokkarnir eiga sín virkna lut í, gjøgn­um landsstýrisfólk og gjøgn­ um ting­fólk, er trípartasemjan, sum varð kunn­gjørd og undirskrivað í gjár! Semjan flokkana millum var - og eg siteri úr samgonguskjalinum: “konj­uk­tur­javn­andi pol­i­tikk­ur”, “Ný­s­kip­aða mið­náms­økið og yrk­ is­skeiðið, sum vórðu sett í verk í 2013, verða eftirmett”, “Ú­t­búgv­ing­ ar­poli­tikk­ur­in ­byggir á hugsjónina um lívs­langa læru, og farið verður í holt við at fyrireika at seta á stovn vaksn­a­mann­a­útb­úgving”, “Útboðið av kre­a­tiv­um og handaligum út­ búgv­ing­um verður økt, herundir yrkis­út­búgv­ingar...”, “Ætlan verð­ur løgd fyri lærlingaøkið.”, “Trí­parta­ sam­starv skal á ávísum økjum styrkja arbeiðsmarknaðin”...og ann­ að kundi verið tikið fram. Eitt drúgt arbeiði varð sett í gongd á vári í 2016 at fyr­i­reika hesa ætlanina fyri lær­l­ing­a­øk­ið. Hetta varð handað lands­stýr­is­kvinn­uni í september 2018. All­ir teir ymisku partarnir á yrk­is­út­búgv­ing­ar­øki­ num gjørdu nakrar niðurstøður og nøk­ur tilmæli – og tey eru høv­ uðs­grund­a­lagið undir semjuni, sum lands­stýrið hevur gjørt við hand­verks­meistarar/Vinnuhúsið og við handverkararfeløgini. Yrkis­ út­búgv­ing­ar­ráðið var forumið fyri hes­um arbeiði, og formaðurin hev­ur gjørt eitt stórt og munagott arbeiði bæði tá og ikki minst nú í sam­ráð­ing­artíðarskeiðnum frá mars til juni. Tað áhugaverda er, at sam­stund­ is sum álit og tilmæli vóru fyri­reik­ að vóru fleiri av okkum ting­fólkum sera aktiv at seta okk­um inn í avbjóðingarnar á yrk­is­út­búgv­ing­ ar­øki­num og m.a. vitja EUX tilboð í Dan­mark fyri at bera okkara met­ in­g­ar av slíkari skipan við inn í tvør­pol­it­iska arbeiðið. Tá eg tók við sum lands­stýr­is­ kvinna, hin 14. februar, var fremsta av­bjóðing mín, hvat eg hevði veru­ ligan møguleika at fremja, stutta skeið­ið, eg fekk á hesum sinni inn­an útbúgvingar- og gransk­ing­ ar­mál. Eg valdi rættiliga skjótt at taka álitið frá september 2018 fram­ aft­ur, við tí í hyggju at seta gongd á trípartasamráðingar. Nak­að – fyri ikki at siga nógv fyri­reik­ing­ar­ar­ beiði skuldi nú gerast, og ein hóp­ur av embætisfólki frá 4 ráðum hev­ur seinastu fáu mánaðirnar fram­leitt tilfar, hevur fyrireikað til sam­r­áð­ ingar, hevur fundast sam­an við landsstýrisfólkum og vinn­u­pørt­ um. Og alt landstýrið hevur gjørt mann­garð um arbeiðið. Mentamálaráðið, og serliga Yrk­ is­dep­il­in, við sínum dugnaliga leið­ ara, sum saman við ráðnum varð­ar av yrkisútbúgvingunum, hava ver­ u­liga spent seg fyri at gera endaligar semj­ur saman við mær sum lands­ stýr­is­kvinnu - væl stuðlað av løg­ manni, landsstýrismanninum í sam­ferðsl­u­málum, sum hev­ur ar­beiðs­markn­að­ar­mál, eins og landsstýriskvinnuni í fíggj­ar­mál­ um. Og hinir báðir partarnir, Hand­ verks­meist­ar­ar og Vinnuhúsið øðru­meg­in, og so Føroya Hand­verk­ a­r­a­felag og Havnar Hand­verk­ar­a­ felag hava hvør í sínum lagi gjørt sama arbeiði innan síni øki. Og tað hevur verið ein gleði at síggja, hvussu álitið millum partarnar vaks, so hvørt sum vit nærkaðust í semj­um – hóast klokkan politiskt var fimm minuttir í tólv. Og slíkt gev­ur áræði og hug at halda fram við hesum arbeiðshátti, sum eg nú ver­u­liga havi fingið meg roynda við, við stuðli frá øllum teimum om­an­fyri nevndu pørtunum. Samstarv, nógv samskifti og vilji frá øllum pørtum førdu okkum á mál. Og semjan er ikki bert allar tær neyvu broytingarnar í yrk­ isútbúgvingarskipanini, sum eg við mínum hollu starvsfólkum í skriv­andi stund fremji í kunngerð og øðr­um fyrireikingum, men eisini eitt lyfti millum partarnar um at sam­virka nærri um innihaldið í nýggja støðishálvárinum, um at við­gera vaksnamannaútbúgvingar, eitt av mínum hjartabørnum í sam­ gong­u­skjal­i­num, um kunning, veg­ leiðing og marknaðarføring av yrk­is­út­búg­vingum – eitt annað av mínum hjartabørnum í sam­gong­u­ skjal­i­num, eins og ein hóp av øðrum ar­beiði, sum vit MUGU gera í felag! Hurrá! fyri øllum teimum nógvu fet­un­um fram móti støðuni, vit hava í dag: eina trípartasemju, hvørs snúningspunkt er yrk­is­út­ búgv­ing­ar, og hurrá! fyri tí týdn­ ing­ar­mikla endaspurtinum, sum gjørdi mun, tí allir partar vildu tað! Trígg­ir flokkar, tríggir partar gav úrs­lit­ið: Trygg semja! Tríggir flokkar, tríggir partar, trygg semja Áheitan á Heðin Mort­en­sen, lands­ stýr­is­mann í arb­eiðs­ markn­að­ar­mál­um Heðin Mortensen, lands­stýr­is­ mað­ur í arbeiðsmarknaðarmálum, legði hin 7. mars 2019 fyri løg­ting­ið løgtingslógaruppskot nr. 153/2018, ið snýr seg um at banna mis­muni og tryggja javnviðgerð á ar­beiðs­ markn­að­inum. Í Degi og Viku hin 11. apríl 2019 boð­aði Heðin Mortensen, lands­ stýr­is­maður í arbeiðs-markn­að­ar­ mál­um, frá, at landsstýrið vil ikki fram­hald­andi fremja mismun og tí fór at taka av rundskrivið um 70 ára frá­far­ingaraldur. Sagt varð, rundskrivið skuldi strik­ast, tá løgtingslógaruppskot nr. 153/2018 at banna mismuni og tryggja javnviðgerð á ar­beiðs­mark­ n­að­inum varð samtykt av løg­ting­ inum. Hin 24. apríl 2019 boðaðu lands­stýr­is­fólkini Heðin Mort­ ensen og Kristina Háfoss í tíð­ ind­a­skrivi frá, at rundskrivið um 70 ára fráfaringaraldur hjá land­ i­num skuldi strikast, so­leið­is at aldursmismunur ikki kann verða gjørdur á almenna ar­beiðs­markn­ að­i­num. Fríggjadagin 3. mai 2019 fór løg­ting­ið í summarfrí. Løg­tings­ lóg­ar­up­p­skot­ið at banna mis­muni og tryggja javnviðgerð á ar­beiðs­ markn­að­inum var ikki viðgjørt í løg­tinginum, tá farið varð í summ­ arfrí. Vit, sum hin 2. apríl 2019 lótu Rætt­ar­nevnd løgtingsins áheitan við áleið 130 undir-skriftum at taka av al­menna fráfaringaraldurin, eru púra samd við Heðini Mortensen og Krist­inu Háfoss í, at alneyðugt er, at okk­a­ra landsmyndugleikar tryggja, at tey eldru ikki framhaldandi verða fyri mismuni á almenna ar­ beiðs­markn­að­inum. Nú góðar tveir mánaðir seinni, er rundskrivið um 70 ára frá­far­ing­ ar­aldur ikki strikað. Vil landsstýrið ikki fremja mis­ mun, er einki er til hindurs fyri, at rundskrivið um 70 ára frá­far­in­g­ar­ ald­ur verður strikað! Vit heita tí staðiliga á Heðin Mort­ensen, landsstýrismann í ar­beiðs­markn­aðarmálum, um beinan­vegin at strika rundskrivið um 70 ára fráfaringaraldur hjá tí al­ menna, soleiðis at hesin mismunur verð­ur strikaður uttan meira drál. Tórshavn, hin 24. juni 2019 Ingrid S. Henriksen Bozena Rasmussen Thordis Skaalum Takið av 70 ára fráfaringaraldurin hjá tí almenna Bozena Rasmussen og Ingrid Henriksen handaður Heðini Mortensen, landsstýrismanni, áheitanina um at taka av 70 ára fráfaringaraldurin