hósdagur 4. juli 2019síða 39

SOSIALURIN OYGGJALEIKIR 23 1939 6. JULI - 12. JULI 2019 G IBRALTAR HEVUR HOYRT TIL BRETLAND Í 306 ÁR Spania ger krav uppá Gibraltar, men í Gibraltar vilja tey heldur hoyra til Bretland. Síðani sáttmálan, ið var undirskrivaður í Utrecht í Niðurlondum í 1713 hevur Gibraltar hoyrt til Bretland. Í 1967 og í 2002 vóru fólkaatkvøður hildnar í Gibraltar. Í 1967 atkvøddu 99,64 prosent fyri at hoyra til Bretland. Í 2002 atkvøddu 98,97 prosent fyri at hoyra til Bretland, so fólkaviljin var lítið fluttur uppá 35 ár má staðfestast. R EYÐAR BRETSKAR TELEFONBOKSIR ERU Í GIBRALTAR Tað gongur við rúkandi ferð við samskiftinum kring heimin, og fartelefonirnar vit hava uppiá okkum fáa fleiri og fleiri hentleikar. Men ynskir ein eitt afturhvarv, tá tað kemur til at tosa telefon uppá tann góða gamla mátan í einari telefonboks, so býðst høvið til hetta í Gibraltar. Kring Gibraltar eru tær tiltiknu reyðu bretsku telefonboksirnar at finna, og tær fáa ein at hugsa um góðu gomlu tíðina áðrenn 5G. E ITT SERSTAKT TUNGUMÁL ER Í GIBRALTAR Tey sum fara á oyggjaleikir í Gibraltar fáa ongar trupuleikar við at samskifta við fólkið á staðnum. Gibraltar er partur av bretska heimsveldinum, og tí duga øll sum búgva í Gibraltar enskt. Men Gibraltar hevur eisini eitt serstakt tungumál, ið nevnist llanito. Llanito er er ein løgin blanding av andalusiskum sponskum og enskum. Í Llanito eru eisini maltesisk, portugisisk og hebraiisk orð at finna. H ITLER VILDI HAVA FRANCO AT HERTAKA GIBRALTAR Undir seinna heimskríggi (1939-1945) hevði Gibraltar sera stóran hernaðarligan týdning fyri Stórabretland í stríðnum móti Nazitýsklandi. Hetta visti týski einaræðisharrin, og tí vildi hann hava spanska einaræðisharran, Francisco Franco at hertaka Gibraltar. Men Francisco Franco valdi at lata Gibraltar fáa frið, og var Adolf Hitler í øðini um hetta. Av somu orsøk hittist einaræðisharrarnir bara eina ferð.