hósdagur 11. juli 2019síða 25

FRÍGGJADAGUR 12. JULI 2019 SOSIALURIN 79 25 Komandi partur Nú er rættilig gongd komin á hvalaveiðuna Sum fyrr nevnt vóru eisini tvey vatn­ flogfør við. Veingirnir kundu leggjast saman, so tá fyltu teir ikki so nógv. Flog­ førini skuldu nýtast til at leita eftir hvali, og skuldu so vegleiða hvala­bátar­nar um, hvar teir skuldu leita. Flog­førini vóru tí­ skil mannað bæði við flog­skipar­um og eygleiðarum. Við á ferðini var eisini ein veðurfrøðingur. Skipið var annars 155 metur til longdar, næstan líka langt sum Norrøna. Koma til Cape Town 2. desember. Kl. 9,30 løgdu teir til kai í Cape Town. Ein tíma aftaná komu bát­ ar­nir inn, sum høvdu fylgst við teimum. Teir tveir, sum høvdu verið í Afrika, lógu og bíðaðu. Tað var farið í holt við at fáa teimum útgerðina umborð beinan vegin. Teir vóru so gott sum lidnir, tá arbeiðis­ tímin var úti. Allir menn fingu pening og loyvi at fara í land í dag. 3. desember varð arbeitt við hvala­ bátar­nar allan dagin. Tað var lítið gjørt, tí partur av fólkinum gekk og mól í landi. 4. og 5. desember var eisini arbeitt við hvala­bátarnar. Í dag var alt fólkið aftur í arbeiði. Kl. 5 fóru tríggir bátar avstað at byrja skjótingina av hvali. 6. desember var arbeitt við at gera meira til av útgerð til hvalabátarnar. Kl. 1,30 fóru Mikkjal og tveir aðrir før­ oy­ingar í land at gera ørindir. Teir fingu land­gangspass frá stýrimanninum. Ein svenskari, sum var smiður, varð av­koyrdur fyri drekkarí. Nakrir nýggir menn komu umborð her í Cape Town. Vanlukka við flogfari Tann 7. desember varð arbeitt allan dagin líka til kl. 5½ fyri at rudda dekkið so alt skuldi vera klárt, um onkur hvalabátur skuldi komið inn við hvali. Bæði flog­ førini høvdu verið úti til royndir. Tá ið tey settu seg á sjógvin, kantraði annað flogfarið á og fór til botns. Manningin var bjargað, men ein maður doyði aftaná á hospitalinum í Cape Town. Tveir liggja skaddir á hospitalinum. Flogfarið varð tikið upp og sleipað inn til lands at gera í stand aftur. Savnað var inn nakað av peningi til ein krans til tann deyða flogskiparan. Hann kallaðist Leendert Kuiper. Kl. 8 tann 8. desember var farið avstað til Suður­íshavið. Ein hvalabátur fylgist við okkum. Á kós í Suðuríshavið 9. december var arbeitt allan dagin við at gera greiðir á dekkinum og dekkið sjálvt í stand til at taka móti hvali. 10. december var arbeitt við at gera dekk­ið í stand og at rudda upp í lastini. Veðr­ið var vánaligt. Nógvur vindur og stór alda. Her eru dúgvur at síggja, hava eisini sæð ein albatrossur, havhestar og eina ping­vin. 11. december. Veðrið er versnað. Tað er eisini kalt. Alt varð surraðu, íð leyst var. Vit fingu ávís­ir og sóu film um kvøldið. 12. december kl. 8 varð vakt sett. Alt fólk­ið varð skift í tvær vaktir. Onnur vakt­in skuldi arbeiða um dagin, 12 tímar, og hin vaktin um náttina eisini 12 tímar. Í dag var gott veður. 13. december var arbeitt allan dagin við at gera dekstólini til og at beklæða leytar­ar við gomlum manilla fyri ikki at glíða, tá tey blivu útkloymd av lýsi. Í dag var gott veður men heldur kaldligt. 14. december. Um kvøldið fekk hvala­ báturin, sum fylgdist við okkum, motor­ skaða, og so var lagt stilt at bíða, meðan teir gjørdu hann í ordan aftur. 15. december, sunnudagin, var gott veður. Kl. 5 um morgunin var maskinan í ordan aftur á hvalabátinum, og so varð aftur farið at sigla. Í gjárkvøldið og í dag hava allir latið jóla- og nýttárstelegramm inn til telegrafistin, fyri at hann kundi senda tey til Føroyar tíðliga nokk til høg­ tíð­ina. Seinnapartin sóust nógv ísstykkir á veg­num hjá skipinum. Hvalabáturin royndi eftir hvali í dag, men tað bar ikki til at fáa nakran. 16. december byrjaðu vit sum vanligt at arbeiða kl. 8 um morgunin. Arbeiðið var mest at taða gamalt manilla upp til at beklæða við fyri skamfíl og at spleysa nakrar veirar. Kl. 12 var 12 tíma vakt sett. Vit tóku fyrstu dagvakt, náttarvaktin fekk frívakt. Kl. 8 um kvøldið var dag­ vaktin liðug. Tá loysti náttarvaktin av, teir skuldu vera uppi til kl. 8 morgunin eftir, tá áttu vit at loysa av aftur. Tað var ógvu­liga kalt, og tað kavaði. Fyrsti hvalurin skotin 17. december var meiri smáligt við arbeiði á dekkinum. Kl. 7,30 kom "Am 5" á borðið við einum finnhvali. Hann var heldur lítil. Kl. 8,30 var hann komin á dekkið, og tað var beinan vegin farið í holt við at skera hann upp. Skiparin skonkti snaps til hvønn mann, eftir sum tað var fyrsti hvalur, sum var komin á dekkið. 18. december. Kl. 2 kom "Am 2" á borðið við einum bláhvali. Teir tóku olju og vatn, og brúktu hvalir sum fríholt millum skip­ ið og hvalin. Tá ið teir vóru lidnir, tóku teir hvalin inn og fóru at skera hann sundur. Áðrenn teir vóru lidnir kom "Am 4" á borði við einum bláhvali, og eina løtu aftaná kom "Am. 3" við ein­um finnhvali. Kl. 8 fingu vit frívakt. Náttarvaktin hevur longu nú fýra hvalir at stríðast við, so teir fáa nokk av arbeiði. 19. december. Dekkið lá fult av hvali, tá ið vaktin kom til arbeiðis. Á aftur­ dekki­num var so lítið at gera, at um vit skuldu halda varman, máttu vit fram á for­dekkið at arbeiða uppá tvøstið. Ein hósvíkingur var krøktur í lærið so mik­ið illa, at doktarin mátti skera sárið upp fyri at fáa reinsa tað. Tað vísir seg at vera væl av hvali nú, men arbeiðið gongur spakuliga, tí ketlarnir kókaðu so illa at byrja við. 20. december. Alt strandar upp á ketlar­nar. Teir eru nýggir og mugu hava eina tíð at kóka, áðrenn full kraft kann setast á teir. Í morgun skrædnaði ein veirur úr spikinum, meðan teir flensaðu. Spik­stykkið reiv flensarin umkoll, og hann misti knívin soleiðis, at ein svenskari var skorin í hálsin. Tað bløddi nakað illa, men hann var ikki illani skorið. Seinna­partin datt ein ungur hollendari í ketilin. Hann meinslaðist nakað í høvdið og í hondina. "Am 5" hevur nú ligið hjá skipinum í tveir dagar við maskinskaða og við hvali upp á síðuna til fríholt. Linjudópurin hjá teimum, sum fóru um Ekvator fyrstu ferð. Á manningarmyndini i seinasta partinum mangla tveir menn. Teir eru Elias Dam og Henning Johansen úr Sandavági. Tað hevði verið áhugavert at frætt, um nakar av øllum hesum monnum eru á lívi Onnur mynd frá dópinum Modell av Willem Barendsz, sum var eitt sjálvstøðugt samfelag Ein av hvalabátunum, Johanna W Vinke, sum Marius Kamban var við. Hann stendur frammi í gron