hósdagur 25. juli 2019síða 13

FRÍGGJADAGUR 26. JULI 2019 SOSIALURIN 85 13 neyðugt at minna fólk á, at tey noyðast ikki at grundgeva fyri, at tey ikki vilja smakka sær á. Hendan boðskap hava mong upp­lýsingarátøk havt seinastu ár­ini, og hetta endurspeglar viður­skiftini, sigur Elin Súsanna Jacob­sen. – At myndugleikar vilja fyri­ byrgja, at fólk kenna seg noydd at smakka sær á, vísur, at talan í veru­leikanum er um ein sam­ tykkis­trupulleika. Eisini eru ábendingar um, at tað hevur verið skammiligt at halda seg frá at drekka orsakað av alkoholismu. Vil ein taka við blíðskapinum, men ikki fáa sær rúsdrekka, kann ein leggja tunguna á, sum tað verður tikið til. At leggja tungu­na á, er eitt kent hugtak mill­um fólk. Hugsast kann, at tað stavar frá tørvinum at taka við blíðskapinum, uttan at fáa sær rúsdrekka. BRANDUR MORTENSEN NOLSØE – Eg var troyttur av at hoyra fólk halda upp á tað, sum ikki var sætt. Tað sigur veðurkøni havn­ ar­maðurin Birgar Johannesen. Síðani 2008 hevur hann av ein­ tingum skrásett veðrið í Havn hvønn dag í árinum. Birgar Jo­ hannesen var vanur at rætta fólk, tá tey søgdu ósatt um veðrið, men tá fólk ikki góvu honum viðhald, gjørdi hann av, at hann skuldi hava prógv. – Eg byrjaði við at skráseta veðrið í eitt ár. Men mær dám­ ar so mikið væl at fylgja við veðrinum, at eg vildi halda fram. Í dag kennist tað mestsum ein sjálv­virkandi tilgongd. Birgar Johannesen metir, at minnið hevur lyndi til at svíkja, tá tað ræður um veðrið. Ikki minst eru vit svartskygd um ólavsøkuveðrið, sigur hann. Munur á mjørka og támi – Uppáhaldið, at tað er mjørki á hvørjari ólavsøku er óheppið. Tað er komið fyri, at molin ikki hevur sæst und­ir kapp­ róðrinum, men tað er sera sjáldan. Er veruliga tjúkt í mjørka, síggjast kapp­róðr­ar­bát­ ar­nir ikki, og tað kemur næstan ikki fyri. Tá verður kappróðurin út­settur, sigur hann. Heldur ikki regnar líka illa, sum vit ímynda okkum. Sambært hagtølunum hjá Birgari Johannesen eru í miðal mill­um 135 og 155 turrir dagar um árið í Havn. Sostatt er turt næstan helvtina av árinum. Hina helvtina av árinum hevur okkurt slag av avfalli verið, antin regn, sirm ella kavi. Tey seinastu tíggju árini, er ongantíð komið fyri, at tað hevur regnað allan dagin ólav­ søkuaftan ella ólavsøkudag. Talan hevur hinvegin mangan verið um æl. Meðan tám ikki er óvanligt á ólavsøku, verður tíðum sagt av misgávum sagt, at mjørki er. Ein háttur hjá havnarfólki at skilja ímillum tám og mjørka, er at hyggja út á Nólsoyarfjørð, sigur Birgar Johannsen. – Sæst Nólsoyggin úr Havn, plagi eg at siga, at tám er. Sæst Nóls­oyggin ikki, er mjørki. Tá Birgar Johannesen hevur verið uttanlands í ymsum ørind­ um, hevur hann fingið fólk at skráseta veðrið fyri seg. Tískil er ikki ein dagur farin fram­ við tey seinastu 10 árini. Hann skrásetir veðrið frá klokkan 8 á morgni til midnátt. Sostatt eru tímarnir frá midnátt til klokan 8 um morgunin ikki við á hagtølunum hjá Birgari Johanne­sen. Hann greiðir frá, at skiljast skal ímillum havnarbý og Havn­ ina sum størri økið, tá talað verður um veðrið. Gera vit ikki tað, misskilja vit hvønn annan. – Tað kemur fyri, at mjørki hongur yvir Krikjubøreyn ella yvir Marknagilsvegin, meðan tað er klárt í Havn. Vit vita, at tá mjørki er uppi í Hoyvík, merkir tað ikki, at grátt er í miðbýnum, sigur hann. –Í veruleikanum er veðrið al­ oftast gott á ólavsøku. Tey sein­ astu fimm árini hevur ikki verið nógvur mjørki, hóast tað til tíðir hevur verið támut, sigur Birgar Johannesen. Spyrt tú hann, hava fólk lyndi til at minnast teir ringu dagar­nar best, tá tað snýr seg um ólavsøkuna, og hetta ávirk­ ar hugmyndina av ólav­søku­ veðri­num í síni heild. – Hóast julimánaður er so­ nevnd­ur mjørkamánaður, verður ólav­søkan av órøttum sett í sam­band við bæði mjørka og regn, sigur hann. Veðrið á ólavsøku undanfarin ár Birgar Johannesen lýsir veðrið gjølliga hvønn dag. Her síggjast stuttar samanumtøkur av, hvussu veðrið hevur verið á ólavsøku 2008 Ólavsøkuaftan: Turt og gott veður allan dagin, men nakað av mjørka. Ólavsøkudagur: Sama veður sum dagin fyri. 2009 Ólavsøkuaftan: Fyrrpartin turt men yvirskýggjað. Seinna­ partin fægrasta summarveður. Tó hendi eitt løgið fyribrigdi hendan dagin: Meðan ólav­ søkan varð sett, var bæði regn og vindur. Ólavsøkudagur: Líknandi veður sum dagin fyri. 2010 Ólavsøkuaftan: Summarveður allan dagin. Ólavsøkudagur: Fyrrapartin og nakað av seinnapartinum yvir­skýggjað og tám. Restina av degnum av fægrasta summar­ veðri. 2011 Ólavsøkuaftan: Gott veður at kalla allan dagin. Tó yvir­ skýggjað og nakað av vindi og sirmi. Regn í 1 tíma og sirm í 1 tíma. Ólavsøkudagur: Turt, lýtt og gott veður allan dagin. Tó yvir­ skýggjað. 2012 Ólavsøkuaftan: Regn í 3 tímar, og síðani so gott sum turt restina av degnum. Yvirskýggjað allan dag­in. Ólavsøkudagur: Fægrasta veður og sól. Kl. 19 fór at regna. Regn í 2 tímar. 2013 Ólavsøkuaftan: Fyrrapartin var greytatjúkt í mjørka. Sirm, men inn í millum sleit í. Um mid­dagsleitið klárnaði í. Um kvøld­ið komu smávegis regn- og sirm­dropar. Regn í 2 tímar, og sirm í 3 tímar. Ólavsøkudagur: Yvir­skýggj­ að allan dagin, men eingin mjørki. Skiftandi regn. Kl. 21 bleiv turt, og gott veður restina av kvøldinum. Regn í 4 tímar. 2014 Ólavsøkuaftan: Turt, lýtt og gott veður allan dagin. Fyri tað mesta yvirskýggjað, men eisi­ ni sólglottar. Fyrrapartin var nakað av pollamjørka í Nóls­oy­ arfirði, og nakað úti í Havnar­ dali. Eisini hekk nakað av támi yvir Havnina. Ólavsøkudagur: Skiftandi veður allan dagin. Annaðhvørt var turt, sirm og regn. Ráðligt og gráðligt allan dagin. Nakað av vindi var fyrrapartin og nak­ að út á seinnapartin. Regn í 3 tímar, og sirm í 5 tímar. 2015 Ólavsøkuaftan: Summarveður við fitt av sól. Har sólin sá, var heitt. Ólavsøkudagur: Sama veður sum dagin fyri. 2016 Ólavsøkuaftan: Turt og klárt um morgunin. Seinnapartin fitt av sól og fægrasta veður. Um kvøldið regn og sirm, tó turt fyri tað mesta. Regn í 3 tímar, og sirm í 2 tímar. Ólavsøkudagur: Um morg­ unin turt og gott veður. Sein­na­ partin nakað av regni, men fyri tað mesta turt og klárt. Regn í 4 tímar. 2017 Ólavsøkuaftan: Turt og gott veður allan dagin. Fyri tað mesta yvirskýggjað, men eisini nakað av sól, serliga seinna­ partin. Ólavsøkudagur: Um morgun­ in turt, grátt og támut. Seinna­ part­in skiftandi regn, sirm og turt. Eftir kl. 15 turt og gott veð­ ur. Nakað grátt og támut, men sum frá leið klárnaði í. Regn í 2 tímar, og sirm í 1 tíma. 2018 Ólavsøkuaftan: Av fægrasta veðri allan dagin við rættiliga fitt av sól. Ólavsøkudagur: Gott veður allan dagin. Turt og nakað av sól, men seinnapartin sirm av og á. Fyrrpartin fitt av vindi, men um kvøldið var stilt. Sirm í 1 tíma. Mýtan um ólavsøkuveðrið Mjørki og regn eru vorðin vørumerkið hjá ólavsøkuni, men okkara fatan av veðrinum er ikki altíð í tráð við veruleikan Havnarmaðurin Birgar Johannesen