hósdagur 5. september 2019síða 33

5 Fríggjadagur 6. september 2019 · Nr. 102 Sosialurin tilgongd, sum eg skilji enn ikki er komin heilt á mál. Tað tekur tíð og er altíð trupult at leggja ment­ an­ir saman, men tað gevur eisini nýggjar møguleikar fyri betri skip­ an­um og mannagongdum, sum kunnu koma øllum til góðar, sigur hann. STUÐUL TIL AT SØKJA UM FÍGGING Setrið fær í løtuni ikki nógva uttan­ hýsis fígging til gransking. Stuðul uttanífrá hevur stóran týdning fyri, hvussu nógv gransk­ ing er á einum universiteti. Í Bret­ landi krevja universitet av gransk­ ar­um, at teir eru við til at útvega fígg­ing til teirra gransking. - Eg haldi ikki, at vit skulu seta beinleiðis krøv um hetta, men heldur virka fyri, at tað verð­ur van­ lig mannagongd, at vís­inda­starvs­ fólk søkja um uttanhýsis fígging á hvørj­um ári. - Vit skulu eggja og stuðla gransk­ ar­um, ið vilja søkja um fígging. Hetta kann millum annað gerast við at hava fastar mannagongdir fyri, hvussu umsóknir um fígging skulu skrivast, og at eftirkanna tær, áðrenn tær verða sendar. Á Uni­versity of the West of Scotland hava tílíkar skipanir broytt hug­ burð­in og mentanina munandi, sig­ur Chik Collins. Fígging uttanífrá hevur ikki bert týdning fyri, hvørjar verkætlanir kunnu fremjast. - Granskarar, ið fáa fígging uttan­í­frá, skulu gera frágreiðingar til fíggingargrunnin, og tað ger tað neyðugt at savna seg um verk­ ætlanina og ikki lata onnur við­ urskifti koma ímillum, sigur hann. Chik Collins heldur, at góðir møguleikar eru at fáa meira fígging uttanífrá. - Tað eru nógvir møguleikar at søkja um stuðul úr ES-gransk­ing­ ar­grunnum og øðrum útlendskum og føroyskum grunnum. Tað kann eisini gerast í samstarvi við aðrar granskingarstovnar og felagsskapir og privatar vinnufyritøkur, sigur hann. MEIRA ALTJÓÐA SAMSTARV Chik Collins vil menna samstarvið millum Setrið og universitet í øðr­ um londum. Hann fer millum annað at royna at fáa í lag tætt­ari sam­starv við universitet í Skot­ landi. - Eg ætli mær millum annað at kanna, um tað ber til at samstarva um granskingarverkætlanir, ið verða stuðlaðar av ES, sigur hann. Hann fegnast um, at fleiri út­ lendsk vísindastarvsfólk eru í starvi á Setrinum. - Tað gevur grundarlag fyri al­ tjóða samstarvi. Setrið skal vera eitt altjóða universitet, ið er opið fyri heiminum. Føroyskir gransk­ arar skulu kunna arbeiða á uni­ versit­etum í øðrum londum, og útlendskir granskarar skulu kunna koma til Føroya at arbeiða. Vit skulu eisini hava fleiri útlendsk les­ andi. Á tann hátt kunnu vit byggja upp eitt altjóða netverk, sum hevur stóran týdning fyri at fáa lut í teimum nógvu møguleikunum í altjóða høpi, sigur hann. VITAN SKAL ÚT Í SAMFELAGIÐ Føroyska samfelagið hevur brúk fyri gransking, og tað er alneyðugt, at vitanin, ið verður framleidd á Setr­inum, kemur út í samfelagið. - Samfelagið ger stórar íløgur í gransking og skal sjálvandi hava nakað afturfyri. Tað er ikki nóg mikið at framleiða vitan og skriva greinir til vísindalig tíðarrit, hóast tað eisini er týdningarmikið, tí har verður granskingin mett og viður­ kend. - Tað er eisini sera týdning­ ar­mikið, at vitanin verður deild utt­anfyri akademiska heimin. Gransk­arar framleiða nýggja vit­ an, sum heimurin hevur tørv á fyri at loysa sosialar, fíggjarligar, um­ hvørvisligar, politiskar og ment­ unarligar trupulleikar. Almenn­ing­ urin skal hava atgongd til vitanina, og almennir stovnar, vinnulív og felagsskapir skulu fáa gagn av henni. - Føroyska samfelagið hevur ser­ligar avbjóðingar, ið granskarar aðra­staðni ikki kunnu loysa. Tí hevur tað alstóran týdning, at granskað verður í føroyskum viður­ skift­um, og at vit leggja ein arv eftir okkum, sum kemur framtíðar ætt­ ar­liðum til gagns. - Granskarar skulu vera førir fyri at greiða frá torskildum evnum á ein hátt, so vanlig fólk skilja virðið av tí, teir arbeiða við. Vit mugu altíð vera til reiðar at svara spurningum frá vanligum fólki, ið vilja vita, hvat endamálið er við tí, sum vit gera. At svara slíkum spurningum ger okkum til betri granskarar og gevur fólki álit á, at játtanin til Setrið er ein góð íløga, sigur Chik Collins. Chik Collins Uppvaksin í Kilmarnock í Vestur-Skotlandi 1987 Bachelor í sosialvísindum frá Paisley College of Technology 1991 Postgraduate prógv í íbúðarfyrisiting frá University of Stirling 1997 Ph.d. í politiskari sosiologi frá University of Paisley 1996 – 2015 Lektari á University of the West of Scotland 2015 – 2019 Professari og varadekanur í politiskari sosiologi og málvísindum á University of the West of Scotland 2019 Rektari á Fróðskaparsetri Føroya FAKTA Chik Collins fer saman við leiðsluni á Setrinum at leggja ætlanir fyri, hvussu Setrið skal mennast næstu árini.