hósdagur 19. september 2019síða 33

FRÍGGJADAGUR 19. SEPTEMBER 2019 SOSIALURIN 108 33 Komandi partur Í komandi parti verður greitt frá Verdandi og tað íkast Evald hevur til hesa søgu. Hetta verður eisini ein minnisgrein um teir 30 menninar, sum mistu lívið av vanlukkum í 1944, fyri júst 75 árum síðani. væl. Fóturin undir doypi­funt­in­um var eisini snikkaður til av teim­um úr sama tifari. Góður handverkari Í 1959 fór Knút niður á Haslev Hand­verk­ araskúla og í 1962 á bíbliuskúla í Oslo. Hann arbeiddi eina tíð í Noregi. Tá ið hann kemur aftur úr Norra 1964, fer hann aftur at arbeiða á verkstaðnum hjá Jacob Oluf, men 1970 fer Knút undir sítt egna snikkaravirki og hevur tað til 1975. Jacob Oluf vildi fegin hava hann at koma aft­ur á sítt virki og verða drívmegin sum leið­ari á verkstaðnum. Hesum tók hann av og átti ein triðing av verkstaðnum á Kambs­dali. Í hesum starvi var hann til 1985, og fór aftur undir sítt egna virki, sum hann hevði til 2010. Knút hevur verið ein góður hand­ verk­ari og smiður. Tá ið Frits og konan bygdu, gjørdi hann songina hjá teimum, køkin, gongsskápini og annað, alt væl úr hond­um greitt. Petur: Baader til Fuglafjarðar Petur var 10 ár í Grønlandi í seksti árunum. Komin heim fór hann at arbeiða við Baader flakamaskinum her á landi. Hetta virksemið var hann farin undir, meðan hann var heima um veturin. Hann plagdi at vera hjá Dáva í Gerðinum, eitt sindur á Kós­ini og á flakavirkinum í Seyrvági hjá Dánjali Niclasen, bæði tá ið hann kom aft­ur, og tá ið hann fór yvir aftur. Tað gekst misjavnt á við flakamaskinunum, og Birgir Danielsen, stjóri á Fiskasøluni, vildi fáa skil á hesum. Fiskasølan vildi hava Petur at fara út á flakavirkini at taka sær av maskinunum og umvæla tær, tá ið illa vildi til. Sum hugsað so gjørt. Fiskasølan var líkasum hansara arbeiðsgevari. Fleiri ferðir hevur Petur verið á gátt í Baaderverksmiðjuni í Lübeck, meðan hann hevur tikið sær av Baader í Føroyum. Verk­s­miðjan Baader varð grundað í 1919 av Rudolph M.J. Baader, sum menti hetta virk­ semi sum eina alheims verksmiðju. Ein heilan mánað var Petur á verksmiðjuni, áðrenn hann bleiv teirra maður í Føroyum. Hann kom enn tá inn í kjarnuna á verk­ smiðj­una, royndarverkstaðið, har slapp eing­in inn við tað góða. Petur var væl við leiðaran av hesi deild, Herbert. Atli, son­ur­ in, var eitt heilt ár har niðri, og bleiv hann eis­ini væl við Herbert. Tá ið virksemið byrjaði, var verkstaðurin í kjallarinum, og skjótt var hann útbygdur niðaneftir. Men tað gekk ikki long tíð, so keypti Petur húsini hjá Sigurd Simonsen, yngra, í Toftabønum. Hóast Petur var farin at arbeiðja í Føroyum, so vitjaði hann aftur til Grønlands at umvæla Baader­mask­in­ur­ n­ar har yviri. 2001 varð bygningur reistur á kaiini í Fuglafirði til hetta virksemi. Nú vóru um­ støð­urnar so góðar sum aldri áður. Nú kundu maskinurnar, sum skuldu hava eina ord­ans yvirháling, koyrast inn á virkið. Í 2007 keyptu synirnir Atli Larsen og Rógvi Róin fyritøkuna, ið teir báðir enn reka. Fyritøkan er nógv vaksin, og í dag røkk­ur hon útum landoddarnar við tæn­ ast­um og vørum til fiskivinnuna runt í mongum londum Steintór: Grundleggjarin av Kambsdali Yngsti beiggin Steintór Larsen var ein virkin bygdaráðsformaður í Fuglafirði frá 1980 til 1988. Hann legði m.a. til brots við umlættingarheimi. Tað var eisini í hansara tíð, at komm­un­ an legði til brots at fáa búseting í Kambs­ dali, sum í dag er ein virkin partur av komm­ununi, eisini við vinnuligum virk­ semi. Steintór var eisini nevndarlimur í Hav­sild, og har komu hann og undirritaði at arbeiða saman. Steintór hevur verið tann­lækni í bygdini í mong ár. Samson: Bjargaði mannleysum skipi Ein av beiggjunum var Samson, sum var skipari á tí 3.000 tons stóra Vigrafjord hjá norska reiðarínum Den norske Am­erika­ linje. Teir sigldu uppá Eysturafrika og Mada­gaskar. Á eini ferð í 1972 sóu teir royk sum av eldi í einum skipi. Teir broyttu kós og royndu at koma í samband við skipið, men fingu einki svar. Tá var manningin farin av skip­inum. Men kortini sá skipið út til at vera nokk so óskalað. Teir fóru so í gongd við at bjarga skipinum, og tað eydnaðist eftir trim­um døgum. Tað er ein nokk so stór frásøgn um hetta í Dimmalætting. Seinni kom skiparin og umboðsmenn fyri reiðaríið umborð, og tað fullu nógv rós­ andi orð um tað valaarbeiði, her var gjørt við at bjarga skipinum í havn. Dimmalætting skrivar eisini, at metta virðið av skipinum var 26 mill. norskar krón­ur. Samsýningin fyri bjarging var 2,6 mill. Hetta mundi geva eitt fitt av kast til reið­arí og manning. Samson sigldi eisini við stóra ferða­ manna­skipinum Bergensfjord sum stýri­ mað­ur. Teir vóru eina ferð inni á Havnini. Samson læs til skipsførara í Noregi. Har hitti hann Margot, sum hann giftist við. Margot er ikki á lívi longur. Nú býr hann í Vejle i Danmark saman við Honnu av Strondum.   Jacoba: Fekk heldur ikki langt lív lagað Yngsta barnið hjá Jakku og Margretha varð føtt 31. oktober 1944. Tá var eingin ivi um, at pápin ikki kom aftur. Hon varð tískil uppkallað eftir pápanum og fekk navnið Jacoba. Hon giftist við Erlingi Anthoniussen í Fuglafirði, og tey fingu trý børn. Men Jacoba fekk ikki langt liv lagað heldur enn pápin. Hon doyði brádliga 22. apríl 1987, bara 42 ára gomul. Tað kann greiðast eitt sindur frá henni, tí tað vóru tvinni minningarorð um hana í Dimmalætting. Her skal verða endurgivið brot burtur úr teimum. Ein vinkona skrivar m.a: “Jacoba var eitt vælsignað menniskja. Hon var ein góð kona og mamma fyri sín mann og síni børn. Jacoba arbeiddi sum heimahjálp. Tað dámdi henni sera væl og var hon eisini væl dámd, har hon kom. Hon segði ofta, at tað var so gott at kunna hjálpa teimum gomlu, tí tey vóru so hjartaliga glað og góð, ja, eisini tey sakna hana nógv”. Ein vinur skrivar um hennara serligu søgu um pápan, sum hon ikki kom at kenna. Hildið verður fram: "Ágrýtin sum Jakoba var, fekk hon sær tíðliga ymist arbeiði úti og inni, og altíð var tað væl úr hondum greitt. Í nógv ár hevur hon verið heimahjálp, og í hesum starvi var hon sera dúglig, so reinlynt og umhugsin, sum hon var. Mong eru tey sum minnast hana við takksemi fyri hetta. Koba, sum vit vanliga nevndu hana, var ein merkiskvinna. Tað stóra fylgi, ið fylgdi henni til gravar, bar prógv um, hvussu væl umtókt hon var." Hetta er sjálvsagt ein ófullfíggjað søga um hesa ættina, men er eitt gott dømi um, hvussu ein familja kann fóta sær, hóast tað ringasta hendir, sum í hesum førinum at missa mann og pápa. Jakku og Margretha. Margretha á eldri árum. Virkið hjá Petur Larsen við sambandi út í heim Steintór Larsen var sum býráðsformaður við til at leggja grundarlagið fyri Kambsdal