hósdagur 24. oktober 2019síða 2

Í blaðnum... Tórshavn Tórsgøta 1, 100 Tórshavn tel. 341800, post@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Tel. 341800 www.sosialurin.fo Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Tíðindaleiðari: Hallur av Rana hallur@sosialurin.fo Fyritaksstjóri Jonhard Hammer jonhard@sosialurin.fo Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Stovnaður: 1927 Prent: Prentmiðstøðin 25. OKETOBER 2019 Týsdagin oktober vardi Pætur Mikal Holm fysio­ter­a­peutur og MSc. ph.d.-ritgerð sína í fys­i­o­terapi á Slagelse Sygehus. Ritgerðin kallast: »Muscle function, physical function and strength training in patients with knee osteoarthritis«. Pætur hevur verið í starvi sum ph.d. les­ andi fysioterepeutur á Afdeling for Fys­i­o­ter­ a­pi og Ergoterapi, Næstved-Slagelse-Ring­ sted Sygehuse og innskrivaður sum ph.d. les­andi á Institut for Idræt og Biomekanik, Syd­dansk Universitet, Odense (2016-2019). Sør­en Thorgaard Skou, professari, hevur ver­ ið høvuðsvegleiðari. Ph.d. verkætlanin hevur fevnt um kann­ ingar av leiklutinum hjá vøddum og fysisku funk­ti­ónini hjá fólki vid slitgikt í knænum. Tann stóra verkætlanin hesi trý aríni hevur ver­ið ein ”randomized controlled trial (RCT)”, sum hevur kann­að, hvussu í­tøk­i­lig styrkivenjing av lær­vødd­u­num kann nýt­ ast í end­ur­venj­ing­ini av fólki vid slitgikt í knænum. Ph.d. ritgerðin fevnir um tríggjar greinar og væntandi koma eini 3-4 greinar afturat frá hesi verkætlan komandi mánaðirnar. Vardi ph.d í fysioterapi PÆTUR MIKAL HOLM Ismar politiskur fangi undir krígnum Siðsøga 24-25 Hans Petur: Eg havi saknað tónleikin Síða 21 Hóast fólk hava ymsar hugsanir, so er grøvin hjá Franco generali í Spania flutt Tað vóru fólk í familjuni, sum sóust bera kist­una við Franco generali til eina meira loyniliga grøv norðan fyri Madrid. Jørðisku restirnar av Fancisco Franco gen­erali vórðu í gjár fluttar frá einum stór­um mau­so­leum uttan fyri Madrid, har tær hava verið grivnar síðani 1975. Sjónvarpsupptøkur frá minn­in­g­ar­ stað­num Dali Teirra Falnu vístu átta fólk úr familjuni hjá Franco bera kistuna við Franco burtur. Hægstirættur í Spania gjørdi av í sep­ tem­ber, at grøvin hjá Franco kann flytast. Tað var full semja um avgerðina millum teir seks dómararnar í hægstarætti. Málið um flytingina av grøvini hevur elvt til split í spanska fólkinum, sum hevu­r yms­ar hugsanir um Franco. Familjan hjá Franco var ímóti, at grøv­ in hjá fyrrverandi fascistiska leiðaranum skludi flytast úr Dali Teirra Falnu, har mett verður, at 34.000 offur fyri spanska borg­ar­a­krígnum liggja. Avgerðin um umstríddu flytingina av grøv­ini var fráboðað í 2018. Sosialistiska stjórn­in í Spania grundgav avgerðina við, at hon ikki longur vildi »halda fram við at há­lova einaræðisharranum«. Franscisco Franco stóð á odda fyri Span­ia frá 1939, tá hann vann borg­ar­a­ kríg­g­ið. Hann var landsins leiðari fram til deyða sín í 1975. Spanska stjórnin vil gera økið til eina minn­islund fyri ofrini fyri fascismuni. Dalur teirra Falnu var í sínari tíð bygd­ ur av fangum, sum vóru mótstøðufólk hjá Fran­co. Hann var bygdur millum 1940 og 1959. Kistan við Franco var í tyrlu flutt til kirkju­garðin Mingorrubio-El Pardo, har hon verður grivin aftur við eitt privat hátíðarhald fyri familjuni. /ritzau/Reuters Í blaðnum... Í gjár var 24. oktober, dagurin, har vit kundu hátíðarhalda, at 73 ár eru liðin, síð­ ani felagsskapurin Seimeindu Tjóðir, stytt ST, varð stovnaður. Orøskin til, at hesin felagsskapur varð stovn­aður, var ynskið um at arbeiða fyri at beina burtur mismun millum tjóðir, mill­ um fólkasløg, millum borgarar og millum yms­ar samfelagsbólkar. Tá ið 2. heimsbardagi var av í 1945, gjørdu teir sameindu av, at alt skuldi ger­ ast til tess, at stórbardagi ikki skuldi bresta á­ aftur. Teir settu á stovn ST og skrivaðu sátt­mála, sum skuldi tryggja frið og semju mill­um øll heimsins lond. Felagsskapurin virkar fyri javnbjóðis rætt­indum fyri øll. Stovnurin Sameindu Tjóð­ir varð stovnaður fyri at forða fyri fleiri kríggjum sum Fyrra- og Seinna heims­bar­d­aga. Sameindu Tjóðir vórðu sett­ar á stovn í 1945, beint eftir 2. heims­bar­ daga. Sjálvt um vit sum land ikki eru bein­leið­ is limir í ST, so eru vit partur av danska lima­skapinum, og Løgtingið sendir á hvørj­ um ári tvey umboð, sum upp á skift eru til stað­ar í New York til ST aðalfundin, sum er í hes­um døgum. Týdningin av slíkum felagsskapi er ikki at und­irmeta. Tað hevur so ómetaligan týdn­ing, at tjóðir og lond standa saman í felags­skapi, tá tað ræður um at tryggja heims­friðin. Hóast kríggj hava herjað – eis­ ini í Evropa, síðani kríggið mikla, so eru slík­ir felagsskapir við til at tryggja, at kríggj ikki bresta á. Nato-samgongan er annar felagsskapur, sum eisini fær londini at standa saman. og bara tað, at eitt álop á eitt Nato-land er eitt á­lop á øll Nato-londini er við til at tryggja, at ørir stjórnarleiðarar ikki taka óráð fyri. Evropasamveldið er eisini við til at tryggja friðin. Vit kunnu tí prísa okkum lukk­ulig fyri at vera partar av hesum heims­fel­ags­skapum – har samhaldsfesti er grund­reglan. Tey fýra aðalmálini hjá ST eru: At verja frið­in og trygdina í heiminum, at eggja lond­u­num til rættvísi, at stuðla og menna sam­starv­ið landanna millum og at virka sum stovn­ur, har londini í heiminum kunnu sam­starva til tess at røkka hesum mál­um. Øll limalond taka undir við grund­ sjón­ar­mið­unum um, at allar ósemjur teirra mill­um skulu verða loystar friðarliga, og at tey skulu ikki fara við hørðum ímóti øðr­ um londum uttan í sjálvverju. Felagsskapur at tryggja friðin Oddagrein Eirikur Lindenskov ábyrgdarblaðstjóri Fluttu restirnar av Franco generali Abbasynirnir hjá Francisco Franco, Francis Franco og Jaime Martinez Bordiu, bera burtur kistuna við restunum av fyrrverandi einaræðisharranum Mariscal/Pool via REUTERS