hósdagur 31. oktober 2019síða 25

FRÍGGJADAGUR 1. NOVEMBER 2019 SOSIALURIN 126 25 Komandi partur Í komandi parti fer Anna til Havnar at ganga í realskúla, og hon býr hjá nonnunum. Gubbin kom á ting í 1883 T að má sigast, at Anna hevur djúpar røtur aft­ ur í søguna hjá okkara politisku skipan. Jógvan Poulsen var giftur við ommusystir hennara. Kona hansara, Sigga, var systir Onnu Mariu, ommu Onnu. Tað var so nógv samband millum hesar familjur, at Anna kom at rokna Jógvan sum gubba sín. Hann varð valdur inn á Føroya Løgting í 1883, t.v.s. fyri 136 árum síðani. Húsið varð umboðað á tingi við gubba og pápa Onnu í 87 ár. Umframt hetta kemur tíðin Pet­ur og Jan, maður og sonur Onnu, sótu í bý­ráðn­um í Havn. Jan var í býráðnum fram til 2012. Tað hevur verið nevnt av eini keldu, at Jógvan Poulsen hevði ikki góð evni at halda skil á næmingunum. Kristian Høj, sum var lærari á Strondum í mong ár, hevði tó eina aðra søgu í Dimmalætting i 1987. Hann segði, at næmingarnir vóru góð­ir við Jógvan, og hann við teir. Jógvan var ein úrmælingur Um hansara avrik og álitisstørv kann nevnast: Løgtingsmaður 1883-1928 Hann skrivaði tað fyrstu bíbliu­søguna á føroysku, sum Før­ oyingafelag gav út í 1900. Hon var endurprentað í 1984. Saman við Chr. Ludvig Johannesen skrivaði hann ta fyrstu stavsetingar- og lesibók á føroyskum. Hann var við til at íbirta Før­ oya Lærara­felag. Var limur í skúlastjórnini. Hann var formaður í Sjóvar sókn og For­standerskabet for Øst­erø Præstegælds Kommuner. Hann var við til at stovna Forsikr­ings­foreningen af For­ ulykk­edes Efter­ladte på Fær­ øerne og Den gensidige Brand­ for­sikr­ing paa Færøerne. Umframt alt hetta var hann stundum virkandi sýslumaður í Eysturoynni. Í hesi greinarøð skal nakað tak­ast fram um virksemi hjá Jógvani Poulsen. Í 1927 hevði Johan Poulsen eina lýsing av Jógvani í sambandi við, at hann ikki fór at stilla upp til løgtingsvalið í 1928. Og fyrst í 1928 skrivar Jógvan sjálvur eina grein í sam­bandi við, at Dimmalætting fylti 50 ár. Tað áhugaverda er, at meðan Jógvan Poulsen skrivar á før­ oysk­um, so skrivar tann nógv yngri Johan Poulsen á donskum. Um tíðina, tá ið Dimmalætting kom út, og sum hann sjálvur mintist, skrivar hann: “Tá ið Dimmalætting sendi sítt fyrsta prøvablað út um oyggj­arnar vóru viður­skift­ini fyri einum vikublaði í Føroyum mangar ferðir ringari enn nú á døgum. Uttani frá kom postskip bara 6-7 ferðir um árið, og einans tá ið postskip var komið, varð postur sendur til Suðuroyar, Norð­oyar og Vágar til tær bygd­ ir, hvar sýslumenn ella prest­ar og stórkeypmenn vóru. Post­ før­arin fór til Suðuroyar yvir Sand, til Norðoyar yvir Nes og Sólmundarfjørð og til Vágar yvir Kvívík. Sjálvandi høvdu teir post við sær til bygdirnar, teir komu til á vegnum, meðan allar hinar bygdirnar máttu líta á beinasemi hjá ferðafólki og stór­ keypmonnum, sum høvdu smá farma­skip at senda út til sínar smáhandlar. Fólk vóru í teirri tíðini ikki von at lesa “avísir”. Mong hildu hetta vera bara til ónyttu. Onnur hildu, at blaðið fór at birta kland­ur og ósemju millum fólk. Nú er hugs­ un­arhátturin ein annar.” Jógvan heldur áfram í hesi grein at greiða frá tingar­beið­ unum. Komið verður aftur til tað. Johan Poulsen um Jógvan Poulsen Eingin kundi vera nærri at skriva um Jógv­an Poulsen enn Johan Poulsen. Her verður endurgivin fyrri partur av hansara grein: Hvorledes det nye Lagting, der vil frem­gaa af Valget den 13. Januar n. A (1928), vil komme til at se ud, hvor mange af de gamle og hvilke nye Ansigter, det vil kunne præsentere, er ikke godt at have nogen begrundet Mening om, men at ét af de gamle Medlemmer, det ældste, ikke alene af Aar, men som medlem af Tinget – ikke vil komme til at tælles blandt det nye Lagtings Mænd, det ved vi, idet vi for ikke lang Tid siden havde Lejlighed til her i Bladet at læse en Meddelelse om, at han ikke vilde lade sig genopstille – det er selv­følge­lig Joen Poulsen, vi tænker paa. Joen Poulsen er saa gammel i offentlig Tjeneste – saavel i komm­unal som amts­komm­ unal – har ogsaa lejlighedsvis været Red­aktør af nærværende Blad (Dimma­lætt­ing), at det turde være paa Plads, nu da han er i færd med at trække sig ud af aktiv Politik at skrive nogle Linjer i den An­ledning. Han er født i Svinaa den 19. Februar 1854, som ældste Barn – de var fem søskende – af Husmand Poul Joensen og Hustru Birgitte Thomasdatter. Dengang fandtes ingen Skoler udenfor Thorshavn. Han havde dog i Hjemmet lært at læse og sin Barnelærdom kunde han saadan, at han ved Kon­ fir­mationsforberedelsen ikke stod tilbage for de andre Kon­ fir­mander. I sit 14. Aar kom han i et stort Bondehus paa Ejde (á Látrinum), hvor han blev til sit fyldte 20. Aar og tog Del i alt paa en Bondegaard forefaldende Ar­bejde. I de senere Aar ogsaa i Baadfiskeriet paa Nordhavet. I sin fritid fik han nogen Und­er­ visn­ing i Skrivning og Regning hos en mand ved Navn Gregers Joen­sen, der levede som Hus­ mand og Fisker. Senere blev Greg­ers efter et kort Kursus i Thors­havn ansat som Lærer paa Ejde og var senere i mange Aar medlem af Lagtinget. Den 1. Oktober 1874 kom Joen Poulsen med paa Lærerskolen i Thorshavn, fra hvilken han i Sept­ember 1874 tog Eksamen med første Karakter. Fra 1. Oktober s.A. fik han ansættelse som Lærer ved Sjov Sogn med tre Skoler (Strænder, Skaale og Sellatræ). Han søgte og fik sin Afsked fra 1. Oktober 1917, dog at han de sidste Aar kun undetviste paa Strænder, da en Lærerinde besørgede Undervisningen paa Skaale og Selletræ. Jógvan Poulsen saman við konuni Siggu, høgrumegin, og systir hennara, Anna Maria, omma Onnu. Føroya Løgting í teirri tíðini Jógvan Poulsen kom á ting. Sagt varð í minningarorðum um Dánjal Paula, at hann var evnaríkur maður bæði til likam og sál. Hann var áhugaður i øllum almennum viðurskiftum og gleddist yvir hvørt framstig, ið var gjørt her á landi. Dánjal Pauli var lítillátaður, sáttligur og góðlyntur maður, góður vinur og trúgvur felagi. Hann var góður sonur og bróður, ein umhyggin og kærur maður og pápi. Konan var Anna Maria, ættað úr Saks­un. Tey áttu Onnu, sum var gift við Poul Mohr og Ingu, sum var gift við Jákupi Haraldsen, apotekara. Tær eiga báð­ar hvør sín Dánjal Paula, upp­kallaðir eftir abbanum. Anna Maria giftist upp aftur við Jógvani Húsgarð úr Syðrugøtu, og tey fingu synirnar Dánjal og Per. Tað segðist, at missurin av soninum tók Absalon so dygt, at hann misti áræðið, sum hann hevði havt, og hann gavst við sínum virksemi. Eisini varð sagt, at hevði hann hildið á til heims­ bardagan, kundi tað havt bjarga fyritøkuni. Inga Malena, systir Dánjal Paula giftist við kenda heiða­dokt­ aran, Einar Djurhuus, sum eisini var lækni hjá okkum hinumegin fjørðin. Men tað var ikki so óhøg­ ligt. Tað var skjótt yvirum við báti. Konfirmerað á Skála Eg varð konfirmerað í Skála kirkju í 1927. Hon var vígd beint frammanundan. Prest­ur­in, sum konfirmeraði meg, var Buhl Niel­ sen á Nesi. Absalon Jacobsen og Dánj­al Pauli vóru millum høvuðs­menn­ inar at fáa kirkju á Skála. Hetta lá ikki minst Dánjal Paula heitt á sinni. Hann var formaður fyri byggi­nevndini og gjørdi sam­an við øðrum gjørt eitt stórt fyri­reik­ ingararbeiði í hesum máli. Hann skipaði m.a. fyri lutaseðlum og eydnu­hjóli fyri kirkjuna. Hann gleddi seg til at uppliva tann dag Skála var vorðin kirkju­ bygd eins og áður, men hetta var honum ikki lagað. Áðrenn tað gingu skálafólk í kirkju á Strondum. Hetta var til gongu, og ofta var illfýsið. Veðrið kundi sjálvandi fáa fólk at setast aftur, men tað varð tikið til um eini eldri hjún á Skála, at tað kom ikki fyri, at tey settust aftur, sama hvussu ringt veðrið kundi vera. Ein dag varð hildið fyri, at “í dag koma tey ikki”, men tað gjørdu tey kort­ini. Hjá okkum var tað ikki nøkur bøn. Pápi var deknur, so í kirkju skuldu vit fara hvønn sunnudag. Jógvan Poulsen: