týsdagur 14. desember 2004síða 11

Nr. 239 - 14. desember 2004 11 VIÐMERKINGAR Skal avgjaldið á motorsúkklum lækkast? Jón Kragesteen Viðmerking í sambandi við at tingmaður hevur lagt fram uppskot um at lækka avgjaldið á motorsúkklum Jón Kragesteen hevur hesa viðmerkingina: Hin 13. apríl í ár var að- alorðaskifti í løgtinginum um Nullhugsjónina. Undan hesum degi var nógv gjørt burtur úr at fáa evnið fram í sjónvarpi, útvarpi, bløðum, umframt at faldari var sendur í hvørt hús. Orða- skiftið henda dagin í løg- tinginum var gott og sak- ligt. Og tað var breið undir- tøka fyri Nullhugsjónini. Fyri Ferðslutrygd var hetta ein stórur dagur, at landsins kosnu tingmenn loksins høvdu eitt seriøst orðaskifti um ferðslutrygdarviður- skifti. Tosað var um at gera nakað við viðurskiftini og onkur tingmaður spurdi beinleiðis, hví ikki farið verður til verka beinan- vegin, í staðin fyri at tosa. Vónirnar vóru stórar fyri, at nú fór løgtingið endiliga at evna til ein umhugsaðan ferðslutrygdarpolitikk, sum kundi savna allar kreftir at røkka einum framtíðarmáli. Men síðani henda dagin í apríl hevur lítið verið at hoyrt aftur. Ikki fyrr enn nú í vikuni, har tingmaður skjýtur upp at lækka avgjaldið á motorsúkklum. Framhaldandi álvars- ligar ferðsluvanlukkur Vit hava í dag næstan 25.000 akfør í landinum og vit hava ongantíð ferðast meiri enn tað sama. Og vit hava framhaldandi álvars- ligar ferðsluvanlukkur, síð- ani 1997 eru 27 fólk deyð í ferðsluni, tað er í miðal 3-4 um árið. Harafturat eru fleiri, sum hava fingið varandi mein. Av teimum deyðu er 16 í aldrinum 15- 24 ár, ella næstan 60%. Í álitinum, sum Ferðslu- trygd lat úr hondum í fjør, er hópin av tilmælum um, hvussu vit kunnu gera ferðsluna tryggari. Men einki av hesum sigur nakað um at lækka avgjaldið á motorsúkklum. Hinvegin hevur Ferðslutrygd ført fram, at aldursmarkið at fáa koyrikort til motorsúkklur, størri enn 34 hestar, skal vera 21 ár, soleiðis sum tað er í Danmark. Lutfalsliga fáar motorsúkklur Fyri fáum árum síðani vóru einar 100-200 motorsúkkl- ur skrásettar í landinum, men seinastu árini er talið økt munandi, so at tað í dag eru um 500 motorsúkklur skrásettar. Motorsúkklur verða mettar at vera millum vandamestu akfør. Tí er tað ein veruleiki, at jú fleiri ið vera til av teimum, jú fleiri vanlukkur kunnu vit vænta. Tíbetur, kunnu vit siga, hava tað serliga verið til- komin fólk, sum hava fing- ið sær motorsúkklur, tey allarflestu sum frítíðarítriv og ikki sum flutningstól. Verður bíligari at keypa motorsúkklur sum heild, og vit fáa fleiri av teimum, kunnu vit vænta, at ungfólk eisini fara at fáa ráð at keypa hesi vandamiklu flutningstól, og so kunnu vit hvør í sínum lagi rokna restina út sjálvi, sí hagtølini omanfyri. Løgin raðfesting Samanumtikið má sigast, at tað er ein løgin raðfesting, sum tingmaðurin hevur gjørt. Rætt skal vera rætt at tingmaðurin førir fram, at orsøkin til at uppskotið verður sett fram er, at fólk skulu keypa nýggjar motor- súkklur heldur enn gamlar, m.a. tí at nýggjar motor- súkklur eru tryggari enn gamlar. Og tað ljóðar skila- gott í sjálvum sær. Men um vit síggja ferðsluna sum eina heild, og tað haldi eg at vit kunnu krevja av einum tingmanni, so sær út sum, at tað hevur størri týdning at gera broyt- ingar fyri eitt frítíðarítriv hjá einum lutfallsliga lítlan málbólki, heldur enn at gera nakað við teir veruligu trupulleikarnar. Og tú fert at ivast í, um pengapungur- in hjá nøkrum fáum hevur størri týdning enn trygdin. Jólaheilsan Mín jólaheilsan til løg- tingsmannin og løgtingið, sum heild, skal tí vera: Gevist við at pjøssa upp á ferðslulógina uttan mið og mál. Setið eina ferðslu- trygdarætlan út í kortið við Nullhugsjónini sum máli, so allir partar, sum hava við ferðsluna at gera, kunnu savna kreftirnar. - - - - - - Fyri at seta málið í pers- pektiv verður listin yvir til- mæli frá Ferðslutrygd til landsins myndugleikar settur niðanfyri. • Ungfólk millum 18 og 25 ár skulu fáa serligt royndarkoyrikort í 2 ár við serligum treytum • Koyrikort við stiga- skipan skal setast í verk • Útbúgvingin at taka koyrikort til bil skal víðkast • Skaðanevnd at kanna álvarsligastu ferðsluóhapp- ini verður sett • Tað skal ikki vera loyvt at nýta summardekk á vetri. • Tað skal vera lógarkrav at nýta hjálm, tá ið súkklað verður. • Aldursmarkið at fáa koyrikort til stórar motor- súkklur, størri enn 34 hestar skal vera 21 ár. • Prutl og skutarar skulu kunna koyra 45 km/t. Fyri at koyra hesi krevst útbúgv- ing við tilhoyrandi undir- vísing og staðið prógv. • Promillumarkið skal lækkast úr 0,5 niður í 0,2 • Loyvt skal verða at súkkla á gongubreytini. Súkklur skulu víkja fyri gongufólki, sum altíð hava fyrstarætt. • Oyggjar, sum býta koyribreytina í tvey, eiga at verða gjørdar so nógva staðni, tað ber til. Serliga umráðandi er at oyggjar verða gjørdar saman við gonguteigum, so at fólk fáa tikið eina koyribreyt í senn, tá ið tey skulu yvir um vegin. • Ábyrgdin at halda landsvegir fríðar fyri seyð og annan fenað skal verða løgd á vegmyndugleikan • Bilverjur skulu verða gjørdar í vandamiklum vegastrekkjum, har tað er trupult ella serliga kostnað- armikið at gera vegaum- hvørvið ferðslutryggari. • Kantsteinarnir verða lækkaðir við gonguteigar, og har gongubreytir verða avbrotnar av t.d. síðuvegum. o Skipað skal verða fyri, at náttarbussar koyra millum bygdir, so til ber hjá ungdómi at koma trygt aftur og fram í sambandi við dansi og øðrum náttartiltøkum o Ásett eigur at verða við lóg, at nøktandi fyrstahjálparútgerð er í øllum bilum, umframt lykt, lítil eldsløkkjari og ein ávaringartríhyrningur, og at hesi viðurskifti verða partur av tí, sum kannað verður, tá ið bilurin verður skoðaður á Bileftirlitinum. o Fyrstuhjálparskeið skal vera kravdur partur av koyrikortaútbúgvingini o Venjingarbreyt/ hálkubreyt verður gjørd. o Møguleikarnir hjá fólki at ferðast við bussi eiga at verða øktir. Helgi Abrahamsen Høgni Hoydal, fólkatings- maður hevur verið ein túr í Keypmannahavn, og í tí sambandinum nýtti hann høvið at fara inn á Christi- ansborg at seta forsætis- málaráðharranum ein fyri- spurning. Endamálið við spurninginum var enn eina- ferð at fáa lýst danskar myndugleikar sum skurkar, ið ikki virða føroyingar. Fyrispurningurin var nóg illa svaraður, so var Høgni í fjølmiðlunum, har hann líkasum royndi at "lýsa málið". Útvarp Føroya segði so- leiðis, mikukvøldið 8. des- ember: "Hetta er sama søg- an umaftur, sigur Høgni Hoydal. Stjórnin leypur føroysku myndugleikarnar um, og setur lógir í gyldi fyri Føroyar, uttan fyrst at spyrja føroyingar." Men hetta var als ikki tað, sum var sagt í svarin- um frá forsætismálaráð- harranum, og hetta er held- ur ikki í samsvari við veru- leikan. Anders Fogh Ras- mussen svaraði soleiðis: "Den kundgørelse, som det hedder, der har fundet sted på Færøerne, er sket i over- ensstemmelse med den gældende ordning og i for- ståelse med det færøske landsstyre". Hetta sama hevur løgmaður eisini vátt- að fyri Útvarpinum. Høgni Hoydal gevur so- statt við vilja skeivar upp- lýsingar um tað, sum for- sætismálaráðharrin segði í svarinum. Spurningurin til forsætis- málaráðharran var ikki settur, tí spyrjarin ynskti at fáa eitt svar, men hann var settur, tí spyrjarin skuldi brúka svarið sum jarnbrot, fyri at sleppa í fjølmiðlar- nar við einum boðskapi, sum hann hevði fyrireikað frammanundan. At svarið frá forsætismálaráðharran- um als ikki samsvaraði við ætlaða boðskapin, sær út til at hava minni at siga. Til Keypmannahavnar at leita eftir trupulleikum Kári P. Højgaard Løgtingsmaður Undirritaði hevur innanfyri eina viku fingið tríggjar jólaheilsanir frá Ráðnum fyri Ferðslutrygd. Ein mail- ur kom 9. desember, har takkað verður fyri, at nakrir ferðsluspurningar til komm- unuvalið vórðu svaraðir. Somuleiðis kom eitt vakurt jólakort, ið er stemplað 9. desember við tøkk fyri gott samstarv. Til seinast kemur so hendan seinasta jóla- heilsanin á Portalinum 10. desember, har tingmaðurin fær eitt spark í dintilin við heilsanini: »Gevist við at pjøssa upp á ferðslulógina uttan mið og mál« Eg haldi, at greinskrivarin Jón Kragesten, sum dag- ligur leiðari á Rff, hevur skyldu til at seta seg inn í lógaruppskotið og gera eina sakliga niðurstøðu í málin- um; tað er ikki talan um í áðurnevndu grein. 1. Talan er ikki um eitt ferðslulógaruppskot ella broytingar í ferðslulógini. 2. Ídag er ein avgjalds- munur á nýggjum og goml- um súkklum sum ger, at nærum bert gamlar súkklur verða keyptar. Avgjaldið á gomlum súkklum verður óbroytt, so tað verða bert nýggjar súkklur sum lækka í prísi. Heilt nógvir føroyingar hava fingið sær koyrikort til motorsúkklu, og áhugin fyri at taka hetta koyri- prógv er vaksandi. Tí verð- ur gongdin framhaldandi uttan iva tann sama, at inn- flutningurin av motor- súkklum árliga fer at verða áleið 100 súkklur. Ásann- andi hendan veruleika hev- ur løgtingsmaðurin ta áskoðan, at keypir tú eina fabriksnýggja súkklu, hev- ur tú trygd fyri at hon er í lagi. Tí eiga vit ikki at hava eina avgjaldskipan, ið við- førir at 90% av innfluttum súkklum eru gamlar. Neyvan verður avleið- ingin av hesum uppskoti, at samlaða talið av innfluttum súkklum økist, men vón- andi verður býtislutfallið millum nýggjar og brúktar súkklur endavent. Kári P. Højgaard tekur fult undir við null-hugsjón- ini og vil viðvirka, at so fá ferðsluóhapp henda sum yvirhøvur gjørligt. Tó mugu vit fyrihalda okkum til veruleikan, at tey akfør, sum koyra á vegum okkara, eru sýnaði og góðkend til ferðslu, og at tað er førarin, ið skal sýna fyrilit og hava rættan hugburð, tí hann hevur ábyrgdina. Vísandi til gongdina í grannalond- um okkara, so er stór mink- ing í MC-ólukkum, hóast talið á motorsúkklum er økt munandi. Eg eri samdur við Jón Kragesten í, at vit eiga at síggja ferðsluna sum eina heild. Tí eiga uppskot til broytingar í ferðslulógini at koma frá nevndini, ið landsstýrismaðurin hevur sett til hesa uppgávu. Enn einaferð, her er talan um uppskot til broytt skráset- ingargjald, ið vónandi gev- ur nýggjari og harvið tryggari akfør. Løgin niðurstøða frá Rff til lógaruppskot um avgjald á motorsúkklum