týsdagur 5. november 2019síða 2

Mikudagur 6. november 2019 · Nr. 128 MIKUDAGSBLAÐIÐ Oddagrein Dagsins redaktørur: Eirikur Lindenskov Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Mikudagsblaðið verður borið ókeypis til hvørt húsarhald í Føroyum! Tórshavn Tórsgøta 1, 100 Tórshavn tel. 341800, post@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Tel. 341800 www.sosialurin.fo Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Tíðindaleiðari: Hallur av Rana hallur@sosialurin.fo Fyritaksstjóri Jonhard Hammer jonhard@sosialurin.fo Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Stovnaður: 1927 Prent: Prentmiðstøðin Bilrøkt nýtt KIA um­boð í Før­oy­um TÍÐINDI SÍÐA 23 Eyka hædd á Thor Omega TÍÐINDI SÍÐA 8 Týsdagin vitjaði Bárð­ur á Steig Nielsen, løg­mað­ur, í Down­ing Street 10 í London, har for­sæt­is­ráð­harra­bú­stað­ ur­in er. Teir báðir Bárður á Steig Nielsen og Boris John­ son eru samdir um at styrkja sam­hand­ilin og sam­starvið mill­um Føroyar og Bretland. Hetta er fyrstu ferð í søguni, at ein føroyskur løgmaður er á fundi við ein bretskan for­ sæt­is­mál­a­ráð­harra í Downing Street. – Tað er einki at taka seg aft­ur í, at Brexit let­ur upp fyri nýggjum sam­starvs­møg­ u­leikum millum Føroyar og Bret­land. Tað er avgerandi, at vit troyta allar møguleikar, og á­virka á røttum stað, so vit fáa so góð viðurskifti sum gjørligt við Bretland. Fund­ur­in við bretska for­sæt­is­mál­a­ráð­har­ ran er eitt greitt tekin um, at bret­ar rað­festa samstarvið við Før­oy­ar. Tað er mín greiða fat­an, at Føroyar fara at fáa eina sterk­ari samvinnu við Bret­land, nú bretar eru á veg úr ES, sig­ur løgmaður. Á fundinum í London gjørdi hann vart við, at Før­ oy­ar vilja breiðka hand­ils­sam­ starv­ið við Bretland. Eis­ini um­røddu partarnir sam­starv inn­an fiskivinnu, olju­vinnu og tæn­astuvinnu. Bárður á Steig Nielsen greiddi eisini Boris Johnson frá, at tað komandi ár verður eitt 75 ára minningarhald í Før­oyum í sambandi við, at bretska hersetingin undir seinna veraldarbardaga end­ aði. – Føroyar og Bretland hava eina hendingaríka og spenn­ andi søgu. Bretland er okk­ ara nærmasti granni og nú ræður um at halda fram við at styrkja og menna gamla vina­ lagið og góðu við­ur­skift­ini land­anna mill­um sum næstu grannar í Land­nyrðings­at­ lantshavi, held­ur Bárð­ur á Steig Nielsen. Løgmaður nýtti høvi til at bjóða Boris Johnson at vitja Føroyar. Bárður vitjar Boris »Samhaldsfasti skattafríur! Tað gev­ur 2000 krónur meir um mán­að­ in til pensjónistin. Fólkaflokkurin vil burt­ur frá dupultskatting«. Soleiðis skrivar Jørgen Niclasen á Facebook tríggjar dagar fyri val­ ið, tann 28. august. Og hetta lyftið hev­ur Fólkaflokkurin endurtikið, síð­ani flokk­urin 10. september í fjør legði upp­skot fram á ting um at gera út­gjaldið úr Samhaldsfasta skatta­frítt. – Hetta lovi eg, segði formaður floks­ins, sum nú skjýtur seg undir, at tal­an er um eina neyðsemju við Sam­bands­flokkin og Miðflokkin. Alt­so. Fólka­flokk­ur­in vil fram­veg­ is lata eina inn­tøku hjá lands- og komm­un­u­kass­um upp á 180 mill­ i­ón­ir krón­ur fyri at gera Sam­ haldsfasta skatt­a­frí­an á nýggj­ár­i­ num. Men so er ikki og so verður ikki. Alt ov ofta síggja vit politiskar flokk­ar koma við vallyftum, sum teir slett ikki megna at innfría. Hetta nummarið hjá Fólka­flokk­ i­num er í tí heilt stóra klassanum, har flokk­ur­in beinleiðis lumpar pen­sjón­ist­ar­nar. – Veljið okkum, og tit fáa 2.000 krón­ur meira at liva fyri 1. januar. Men tað passar jú slett ikki. Utt­ an iva hevur flokkurin ver­ið til­vit­ að­ur um, at hetta als ikki ber til – og hvat ger man so? Jú, man skyld­ar upp á sam­starvs­flokk­ar­nar. Tað sum eftir stend­ur er, at Mið­flokk­ur­ in og Sam­bands­flokk­uri­n ikki unna fólka­pen­sjón­is­t­um sama skatta­ lætta, sum Fólka­flokk­ur­in. Ikki tí. Andstøðan roynir seg eis­ini við uppskotum, sum tey ikki megn­aðu at fremja í samgongu. Til døm­is bú­staðarpakkan. Hann kann væl saktans uppgevast upp á for­hond, tí hóast Sam­bands­flokk­ ur­in tók undir við hon­um í and­ støðu í vár, so ger hann tað ikki nú. Flokkurin er sam­an við Fólka­ flokkinum, og tá Fólka­flokk­ur­in ikki vil tað sum Javn­að­ar­flokk­ur­in og Tjóðveldi vilja, so slepp­ur Sam­ bands­flokk­ur­in ikki. Tað vita Tjóð­ veldi og Javn­aðarflokkurin fullvæl, tí blívur slíkt bara spæl fyri galla­ rí­num. Uppskotið hjá Tjóðveldi er um at flokkar og politikarar skulu upp­lýsa sínar fíggjarligu stuðlar er eis­ini áhugavert. Seinast Tjóðveldi legði tað fram, var flokkurin í and­ støðu, og tað ger hann aftur nú. Hví kom uppskotið ikki fram, meðan flokkurin sat í samgongu? Tað virkar næstan tilætlað, at slík mál skulu fella og tí verður tað óseriøst. Men lyftistbrotið hjá Fólka­ flokk­i­num við samhaldsfasta vísir seg nú at vera fullkomið. Jørgen Niclasen lovaði á val­ fundi á Glasi, at fólk undir 18 ár í út­búgv­ing skulu hava út­búgv­ing­ ar­stuð­ul. Spurningurin er, um tað eisini er eitt lyftisbrot, sum skal turkast upp á sam­starvs­flokk­ar­nar, ella um tað hvørvur í meldrinum. Lyftisbrot: Lumpaðu tey eldru við skattafríum Samhaldsfasta LYFTISBROT OG SAMHALDSFASTI Ingrid S. Henriksen nevndarlimur í Landsfelag Pensjónista Sosialurin og Útvarp Før­ oya bera júst í hesum døg­ um fram tey tíðindi, at end­ ur­gjald­ið frá landinum til flestu komm­unur at gjalda fyri eldr­a­økið, er alt ov lágt. Gjald­ið, ið komm­unurnar fáa frá land­i­num, røkkur ikki til ver­andi tænastur, ið eru al­ ney­ð­ugar fyri tey eldru og eldr­a­øk­ið. Bara í Suðuroy mangla góðar 4 milliónir til tey eldru og eldraøkið og í Run­a­víkar Kommunu mangla heilar 12 milliónir í á eldra­øk­i­num. Kommunurnar boða frá, at tað, sum tær fáa úr lands­ kass­anum til at fíggja eldra­ øk­ið við, strekkir verri enn so til. Komm­un­urnar vísa á, at skulu fíggj­ar­ætlanirnar fyri eldr­a­økið hjá kommununum halda, mugu stórar sparingar fremj­ast í kommununum. Spar­ing­ar, sum m.a. kunnu ganga hart útyvir týdn­ing­ ar­mikl­ar funkt­i­ón­ir á eldra­ eldra­øki­num. Í løtuni er fígg­ing­ing­ar­ leist­ur­in fyri eldraøkið so­ leiðis, at gjaldið frá landinum til komm­unurnar er tengt at, hvussu nógv sjófólk búgva í komm­ununi (sjófólk, sum sigla undir altjóða skip­ a­skránni, føroysku FAS skip­a­skránni og undir donsku DIS skipaskránni). Hes­in leistur eigur ikki at hald­a fram. Landið eigur at fíggja eldraøkið fult og heilt og ikki kommunurnar. Verandi støða á eldra­øki­n­ um er óhaldbar. T.d. vita vit, at heim­a­hjálpin til tey eldru og ó­hjálpnu er skorin inn á bein, og tolir hetta økið als ikki nakr­ar sparingar yvir­høv­ur. Í stað­in fyri sparingar á eldra­ øki­n­um átti heimahjálpin at fingið nógv hægri fígging frá land­inum, hetta soleiðis at tey eldru kundu fingið nøkt­ andi heim­a­hjálp í egnum heimi og við hesi hjálp fingið møg­u­leika og førleika at bú­ lei­k­ast í egnum heimi longst møg­u­ligt. Heldur verandi støða á eldra­økinum fram, er stórur vandi fyri, at alneyðugar tæn­astur til tey eldru og eldr­ a­økið í næstum verða skerd­ar ella niðurlagdar. Eldr­a­økið – og tá serstakliga heim­a­hjálp­ in – tolir ikki at verða fyri spar­in­g­um yvirhøvur. Tað hevur skund hjá lands­stýrinum at loysa hetta mál. Tórshavn hin 3. november 2019 Óhaldbar støða á eldraøkinum