týsdagur 5. november 2019síða 24

Mikudagur 6. november 2019 · Nr. 128 24 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 NØVN Til minnis um móðir okkara, Kathrinu inni í Brekkum Fríggjadagin 11 okt. andaðist Anna Kathrina Sofia Jensen av Toftum, vanliga nevnd Kathrina inni í Brekkum. Kathrina, sum gjørdist 96 ára gomul, var tað seinasta av børnunum hjá Onnu og Theodor Poulsen inni í Brekkum, so við henni er enn eitt ættarlið í okkara slekt farið undir mold. Hini systkini vóru Hanna, Hendrik, Maggi og Palli. Hanna doyði í 1952, Hendrik í 2008, Maggi í 2002 og Palli í 1990. Kathrina, sum var fødd 8. mars í 1923, var bert eitt ára gomul, tá ið hon gjørdist faðirleys. Í apríl mánað í 1924 fór sluppin Anna av Toftum á land í Íslandi, og øll manningin sjólætst. Theodor Poulsen, sum átti og førdi hetta skipið, var faðir Kathrinu. Mamman, Anna, sum var ættað úr Leigustovuni á Toftum, gjørdist nú einkja á øðrum sinni, bert 40 ára gomul. Fyrri maður hennara, Jóhan Hendrik Højgaard, doyði á ungum árum í 1909, tey høvdu bert verið gift nøkur fá ár. Anna og Jóhan Hendrik áttu eina dóttir, sum nevndist Hanna. Anna giftist uppaftur við Theodor, sum var ættaður innan av Heyggi á Toftum, í 1915. Børnini í seinni giftu vóru sum nevnt omanfyri: Jóhan Hendrik (Hendrik), Magnus Emil (Maggi), Jens Pauli (Palli) og Kathrina. Hjá okkum, sum liva í dag, er tað ikki lætt at seta seg inn í støðuna hjá teimum sum eftir sótu, tá faðir og forsyrgjari fall frá. Vanlukkan í Íslandi, tá ið sluppin Anna fórst, rakti meint, ikki bara á Toftum, men eisini aðrastaðni við. Bara á Toftum gjørdust fleiri enn 20 børn, okkurt av teimum enn í móðurlívi, faðirleys hesa feigdarnátt millum 4 og 5. apríl í 1924. Tá vóru ongar almennar veitingar ella stuðulsskipanir sum nú á døgum, so tey sum eftir sótu, vóru noydd at klára seg sjálvi í mestan mun. Langabbi okkara, Magnus Poulsen, hevði eina trøð inni í Nesi, og hetta gjørdi, at tey kundu hava eina kúgv, velta epli o.s.fr. Børnini, sum vóru ávikavist 12, 7, 5, 3 og eitt ára gomul, tá tey mistu pápan, vóru sett at hjálpa til við hesum arbeiðinum, so skjótt tey megnaðu tað. Anna hevði lært at seyma sum ung genta. Hon fór nú eisini at seyma fyri fólk. Ein onnur av arbeiðsuppgávum hennara var t.d. at vaska og stíva prestakragar fyri prestin á Nesi. Arbeiðið við seyming o.ø var sum oftast gjørt um kvøldið og um náttina, tá vanliga dagsverkið var avgreitt, og børnini vóru farin til songar. Anna gjørdist ikki gomul, hon doyði sum 58 ára gomul í 1941, Kathrina var 17 ára gomul, tá mamman doyði. Hetta var undir øðrum heimsbardaga, og beiggjarnir, sum allir vóru sjómenn, sigldu mesta partin av tíðini. Tá eldra systurin Hanna flutti til Norðskálar í 1942, var Kathrina noydd at taka húsliga arbeiðið upp á seg. Hóast sín unga aldur, so megnaði hon eisini hetta við góðari hjálp frá beiggjunum, tá teir vóru heima millum túrar. Kathrina giftist við Elisander Jensen, sum var ættaður úr Garðsenni í Hvalba, í 1948. Tey búðu fyrstu árini í barnaheiminum hjá henni inni í Brekkum, men fluttu síðan í nýggj hús heimi á Heyggi í 1954, og gjørdist hetta barnaheimið hjá okkum. Vit eru sjey systkin: Anna, Janus, Hanna Mereta, Tróndur, Ólavur, Jóhan Hendrik og Jóhan Ingvard. Pápi var sjómaður og var til skips stóran part av tíðini, tá ið vit vóru børn. Mamma var so tann, sum tók sær av arbeiðinum heima við hús, tá ið hann var burtur. Aftrat vanliga húsarhaldinum skipaði hon eisini fyri arbeiðinum við hoygging, eplavelting o.s.fr. Vit høvdu sum oftast eina kúgv umframt nakrar seyðir, so her var nokk at gera, men røsk sum hon altíð hevur verið, so stóð ikki á hjá henni bæði at passa hús og børn umframt at gera alt annað. Pápi okkara gavst við sjólívinum í 1972. Hann sigldi úti eitt skifti sum ungur, men størsta partin av sínum sjólívi var hann við skonnartini Kongshavn av Toftum, heili 25 ár út í eitt, nógv tey flestu árini til fiskiskap við bátum í Grønlandi. Stutt eftir at hann legðist uppi, gjørdist hann sjúkur og doyði um heystið í 1975, bert 63 ára gamal. Teir yngstu beiggjarnir vóru tá ávikavist 11, 13 og 16 ára gamlir, so húsið var tungt, men henni so líkt, so fall mamma ikki í fátt. Nøkur fá ár frammanundan, hevði pápi bygt sær eina lítla sølubúð á kaiøkinum við Toftagjógv, ivaleyst hevur hann hugsað at fáa sær eitt lættari arbeiði, nú hann eldist, men so skuldi ikki vera. Tó – sølubúðin gjørdist so arbeiðsplássið hjá mammu fram til pensiónsaldur. Mamma var 52 ár, tá pápi doyði. Hon hevði sostatt verið einkja í 44 ár, nú hon sjálv legði árarnar inn sum 96 ára gomul. Hon hevði góða heilsu og stákaðist framvegis við tí húsliga heima hjá sær sjálvum, sum hon altíð hevði gjørt, líka til hon var farin uppum tey níti árini. Hon hevði sera gott minni, fylgdi væl við í øllum og visti at siga frá mongum, so tað var altíð forvitnisligt at støkka inn á gólvið hjá henni til eitt prát. Men tíverri broyttist hendan støðan brádliga, tá hon fekk eina álvarsliga heilabløðing sum 91 ára gomul. Hetta hevði við sær, at hon ikki kundi koma heim aftur til sín sjálvs at búgva. Seinastu 5 árini búði mamma á Røktar- og Ellisheiminum í Runavík. Hon fall væl til á Ellisheiminum og hevði tað gott har. Hon gleddist um hvørja vitjan, hon fekk. Serliga fegin var hon um vitjanirnar hjá ommu- og langommubørnunum. Hon var sjónliga glað og errin, tá hon fekk vitjan av 2 ára gomlu langommudóttrini, sum er uppkallað eftir langommuni. Tó – seinasta árið versnaði heilsan so við og við, til hon stillisliga legði frá sær fríggjamorgunin 11. okt., eitt langt og virkisfult lív var komið at enda. Góða mamma, vit ynskja tær eina vælsignaða hvíld og takka fyri alt, tú vart fyri okkum øll. Børnini Minnist til Geytan 2020 Melda tín film til filmskvøldið áðrenn 2. desember 2019.   Norðurlandahúsið skipar aftur fyri Geytanum leygarkvøldið 15. februar 2020, tá nýggjastu føroysku stutt­film­ arnir verða sýndir og tvær films­virðis­ lønir, Geytin og Áskoðaravirðislønin, verða handaðar.  Nú stendur øllum filmsframleiðarum í boði at ríka um spírandi føroyska filmsskattin við at senda filmar inn til ársins filmstiltak, Geytin 2020. Tykkara filmar verða tilmeldaðir við at senda teldupost til  film@nlh.fo  við kunning um heiti og longd á filmi, slag av filmi, navn á filmsframleiðara, teldu­ postadressu og telefonnummari hjá kon­taktpersóni.  Freistin at melda filmin til Films­ kvøldið 2020 er tann 2. desember 2019. Krøvini til stuttfilmin, sum skal send­ ast Norðurlandahúsinum í seinasta lagi 2. januar 2019, eru hesi: 1) Stuttfilmurin skal í mesta lagi vera 30 minuttir. Tó kann filmsnevndin í serligum førum gera undantøk, tá um longd ræður. 2) Heitið stuttfilmur hevur í hesum føri breiða merking og fevnir um spælifilm, listafilm, tónleikafilm, heimild­ arfilm v.m. 3) Stuttfilmurin skal ikki hava verið sýndur áður á Filmskvøldunum í Norðurlandahúsinum. 4) Stuttfilmurin kann hava verið sýndur alment áður, men ikki longri síðani enn 23. februar 2019. 5) Nevndin tilskilar sær rætt at gera eitt úrval av tilmeldaðu filmunum. Nevndin metir tilmeldaðu filmarnar eftir hesum virðum: søgu, søgusnildi og handverk. 6) Filmarnir skulu vera í einum av hesum formatunum: DCP, Blu-ray, ProRes ella DnxHD.   Í filmsnevndini sita Birgir Kruse, form.,Gunn Hernes, Jan B. Jørgensen, Ivan Niclasen, Ingibjørg Odmarsdóttir Petersen og Marjun Niclasen.