hósdagur 21. november 2019síða 24

FRÍGGJADAGUR 22. NOVEMBER 2019 SOSIALURIN 135 24 Óli Jacobsen Óli Jacobsen 5. partur Eg gekk í Realskúlanum, tann reyði bygn­ ingurin niðanfyri fyrrverandi komm­unu­ skúl­an, sum nú kallast Finsen. Hann var bygdur í 1916. Ein lærarinna hjá okkum var danska frk. Cohr. Hon var nokk so strong. Hon skuldi millum annað læra okkum at binda, og tað skuldi bindast uppá danskan máta. Varnaðist hon, at bundið var uppá føroyskan máta, skuldi alt rekjast uppaftur og byrjast skuldi av nýggjum. Tað skuldi bindast sum í Danmark. Hetta hildu vit vera ógvuliga ónærisligt av henni. Frk. Cohr var klassalærari hjá okkum, og var góð við okkara klassa. Annars var frk. Cohr illa dámd av mong­um næmingum, serliga av teimum úr sjálvstýrisheimum. Alt skuldi vera danskt, og eisini skuldi tosast danskt í skúl­anum. Hetta var illa dámt av fleiri. Men næmingarnir lærdu so danskt. Men okkara flokkur slapp heldur lætt­ ari. Vit tosaðu føroyskt, uttan at hon segði nakað um tað. Kanska bleiv hon lagaligari, sum tíðin leið. Tað vóru nakrir dreingir, sum høvdu hug at provokera, men tá fór hon eftir yvirlæraran, Christoffer Lützen, fyri at fáa skil á. Tað var onkuntíð so galið, at páp­ar­ n­ir komu upp í leikin, men teir máttu bara ásanna, at tað vóru dreingirnir, sum vóru óargaligir. Tað er tó viðurkent, at hon var góður lærari. Hon var fødd í 1898. Stórt sæð alla sína tíð sum lærari, var hon í Føroyum. Her virkaði hon frá 1921 til 1964. Cohr var yvir­ lær­ari frá 1959. Tá ið hon legði frá sær, flutti hon til Danmarkar. Tá fekk hon viðhvørt eisini vitjan av fyrrverandi næmingum, eisini úr sjálvstýrisheimum. Hans Andreas gekk ofta í øðrum heimi Ein annar kendur lærari var Hans Andreas Djur­huus. Í fríkorterunum gekk hann ofta sum í øðrum tonkum í skúlagarðinum. Tá hendi stundum, at hesir somu dreingir hongdu klemmur upp í jakkavelið hjá hon­um, uttan at hann ansaði eftir tí. Og øll fingu ein látur burtur úr. Eg gekk fýra ár í realskúla. Tey seinnu tvey árini búði eg hjá hjá Hansinu Rein, sum var ein kend lærarinna. Frú Rein flutti tá til Kolla­fjarðar. Fólk ræddust týsku bumbu­flogførini, sum stundum vóru yvir Havn­ini. Aftaná realskúlan var eg heima á Strond­um í eitt ár. Sum flest onnur høvdu vit kúgv, seyð og høsn, og tað varð hoyggjað um summarið, so tað var nóg mikið at gera. Hetta árið var eg eisini á einum styttri skeiði hjá nonnunum. Hetta minti um eitt hús­arhaldsskeið. Á posthúsið Tá ið eg hevði verið heima í eitt ár, søkti posthúsið í Havn eftir fólki. Eg søkti og fekk lærupláss. Har var eg í nøkur ár. Postmeistari var Johan Danielsen. Hann var sonur tann kenda C.C. Danielsen, sum var bæði postmeistari og sparikassastjóri. Pápi Johan var pápabeiggi Victor Daniel­ sen og mammabeiggi D.J. Danielsen, Dollin, sum er kendur frá sínum leikluti í søguni hjá Congo. Johan sat í sínum lítla kontóri, har tað var opið út til tað stóra kontórið, so hann kundi fylgja við, hvat ið hendi. Tað merkt­ ist eisini munur á, tá ið hann var úti og inni. Tað vóru nógvir kendir menn, sum tá arbeiddu á posthúsinum sum Pedda Post, Jákup Zahle, Terje Andresen og aðrir. Post­ meistararnir Danielsen hava annars verið kendir fyri at vera nakað bráðir, men Johan var ógvuliga reellur maður. Var nakað, so segði hann tað hampiliga. Johan var postmeistari frá 1922 til 1953, og er tann, sum hevur sitið longst í hesum starvi. Hann var annars eisini tingmaður fyri sambandsflokkin frá 1932-1936 og frá 1940-1943, so hann og pápi hava kenst væl. Hann arbeiddi á postverkinum frá 1904- 1953, og hann var postmeistari frá 1922, og til hann legði frá sær. Mamma hansara var Anna Sofía, ættað úr Porkeri, sum var mostur Kristian Djurhuus, løgmann. Hon var kend sum heimadoktari. Hon kundi grøða sjúkur, sum læknarnir ikki kundi gera nakað við. Johan var giftur við Margrethu, f. Müll­ er. Tey fingu fleiri børn, men tey doyðu øll smá. Johan var annars nevndar­for­maður í sparikassanum í fleiri ár. Vanlukkan við Lincoln City Hetta var undir krígnum. Tá ið eg búði hjá Hansinu Rein var tað, at enski trol­ar­in Lincoln City varð torpederaður á Havn­ ar­vág. Vit sóu tað ikki, men vit hoyrdu buldrið. Húsið ristist so illa, at telefonin, sum stóð á einum borði, fór á gólvið. Tað vóru fleiri av manningini, sum doyðu, meðan aðrir vórðu bjargaðir av havn­ armonnum, sum gjørdu skjótt av og bjarg­ aðu teimum, sum kundu bjargast. Petur, sum eg seinni giftist við, stóð tá í smiðjulæru hjá mammubeiggjanum Wenz­ el Petersen, tá ið hetta hendi. Teir flot­aðu alt fyri eitt bát og fóru út at bjarga mann­ ing­ini. Har kom hann at taka ein deyðan og sera illa farnan mann upp úr sjónum. Hetta var hart hjá honum. Petur fortaldi, at hann var umborð á ein­ um trolara, sum lá á molanum og reinsaði ein ketil, tá ið hetta hendi. Hann fór at bjarga bein­anvegin eftir bumbubrestin. Teir fingu seinni harða ábreiðslu frá bret­ um, tí teir vóru farnir út, áðrenn loyvi var givið. Tá ið eg byrjaði á posthúsinum, búði eg nið­ast á Tinghúsvegnum hjá Anthon Degn. Pápi og hann kendust, og hetta gjørdi, at eg slapp at búgva har. Men pápi álegði Anthon at ansa eftir, at eg ikki kom ov seint til hús. Hetta argaðist eg um tá, men nú skilji eg tað væl. Hetta var ógvuliga høgligt, beint við post­húsið. Søgan hjá Anthon er í stuttum, at hann var fyrst í handli hjá gamla Restorff. Hann var telefonstjóri frá 1906, tá ið tele­fon­ verkið varð sett á stovn, og til 1912. Tele­ fon­støðin var hesa tíðina heima hjá honum sjálv­um. Katrina vermóðir, starvaðist á tele­fon­ støð­ini frá byrjan av. Annars var ein tann fyrsta “tele­fondaman” Anna, dóttir Djóna í Geil. Hon giftist við Andreas Ziska. Tær hava tískil arbeitt saman. Anna var nú flutt frá nonnunum, men gekk framvegis í Realskúlan, har “frøken Cohr” var kendur lærari. Aftaná kríggið fekk pápin, Johan Poulsen, ein politiskan skelk. SIÐSØGA Anna Christiansen: FRØKEN COHR VAR IKKI SO GALIN KORTINI Realskúlin, har Anna hevði Hans Andreas Djurhuus sum lærara Frk Cohr var ein umstríddur lærari