mánadagur 25. november 2019síða 14

14 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Mánadagur 25. november · Nr. 136 TÍÐINDI If You tolerate this ​Your​ children will be next Týsdagin fer Vinnunevndin at hava sín fyrsta fund um viðgerðina av lógini um sjótilfeingið, og vit eru nú stødd langt inni í fyrra hálvleiki í einum av týdningarmiklastu ​dystunum​ í fólkaræðissøgu Føroya nakrantíð – dysturin um okkara ríkidømi í havinum. Høgni í Stórustovu Ein “gamechanger” í unga før­ oyska fólkaræðinum. Ein dyst­ ur móti einum harð­rendum valdi, sum roynir at vera so ósjónligt, sum til ber. Eitt vald, sum longu er forfordeilt, sum stýrir við harðari og gramm­ ligari hond við sterkum pen­ inga­ligum áhugamálum í rygg­ inum, gjøgnum fíntmaskaði netverk og borið fram og stýrt av summum øgiliga tilvitaðum og øðrum ótilvitaðum hjálp­ar­ fólkum. Summi eru fólkavald á Løgtingi og í bý- og bygda­ ráðum, onnur eru bæði lønt og ólønt og eru at finna í meiri og minni formellum netverkum og portalum, mynstraði undir einum felags máli um bein­ leiðis sum óbeinleiðis at royna at ​ávirka úrslitið av ​dystinum um, hvør eigur rættin til virð­ ini í sjónum​. Tað, sum spælt verður um, er “Ogn Føroya fólks” og veru­ ligi liðformaður á liðnum hjá samgonguni er Fólkaflokk­ur­ in. Hann, sum spælir fyri í veru­leikanum endaliga at av­ reiða ogn Føroya fólks til eitt fá­mannaveldi. Ítøkiliga prógvið um at so er, sæst aftur í sam­ gonguskjalinum og í upp­skot­ inum til nýggja lóg. Ein nýggj lóg, sum varð skrivað upp á 24 dagar! Sigast skal tó, at í byrjanini av dystinum, sær tað tó ikki út til at allir leikararnir í fólka-, sambands- ella miðflokkinum ​ enn​ eru heilt tryggir í trongu fólkaflokkstroyggjuni, sum tey eru latin í til dystin. Men tað kemur at vísa seg longur fram í dystin, vit koma. Tey, sum spæla á liðnum, sum skal tryggja, at ogn Før­ oya fólks framhaldandi verður verandi ogn Føroya fólks, eru Tjóðveldisflokkurin, Javn­að­ ar­flokkurin og Framsókn við javn­bjóðis liðformansskapi; men tey leika nú á útivølli sum and­støða. Tey ynskja m.a. eis­ ini at spæla um at tryggja, gjøgn­um lóggávu, at øll í Før­ oy­um fáa ágóða av árliga virð­ in­um av somu ogn. Enn vita vit ikki annað, enn at troyggj­ ur­nar passa. Tað er sagt av øllum - og enn­tá endurtikið av Fólka­ flokk­inum, aftaná at málið var fyri á landsstýrisfundi, tí summi í sambandsflokkinum av røtt­ um fingu ófrættakenslu, at sjálvandi er fiskiríkidømið Ogn Føroya fólks. Veruliga virðið av ognini er torført at fáa staðfest, m.a. tí tey, sum nú standa til at ​vinna dystin saman við Fólka­flokk­ in­um, berjast við hond og fót fyri at fjala virðið. Er tað so einfalt, sum tað verð­ur gjørt til, at av ​tí​ tað stend­ur í lógini, og tí løg­tings­ fólk siga tað, er fiskiríkdømið Ogn Føroya fólks? Veruleikin er í hvussu er ikki so einfaldur. Tað hava vit sæð, tí m.a advokatar hava kjak­ast um spurningin í al­ menna rúminum. Eitt sjón­ar­ mið er, at rullandi loyvir í 12 ár, sum er tað, sum samgonguliðið ynskir ​at spælt verður um​, í veru­leikanum eru varandi loyvir – ein reel privatisering av milliarda­ virð­um til loyvishavarar, sum eisini skulu kunnu seljast og spekulerast við – enntá við út­ lendskum kapitali í rygginum. Eitt rættarmál, sum setir ogn­arviðurskiftini upp á spíss­ in, varð útsett til aftan á ​dyst­ in, t.v.s. til aftaná, at lógin er endaliga samtykt.​ Tað málið varð umrøtt í Breddanum í ÚF 21. november, og eg vil viðmæla øllum at lurta eftir hesi send­ ing. Her verður málið umrøtt, og advokaturin og løgtings­lim­ urin Christian Andreasen um­ røður, hví hansara leiklutir í málinum eru í lagi. Tað vil og kann eg ikki lata standa ó­átalað. Útsetta rættarmálið er av­ ger­andi partur í dystinum, sum vildi kunna avgjørt valdið og viljan hjá Løgtinginum um at rættarstøðan er, at fiska­ tilfeingið er Ogn Føroya fólks. Christian Andreasen, adv­ okat­ur, og nú eisini løg­tings­ lim­ur, greiddi í sendingini frá grundarlagnum fyri stevn­ing­ ini hjá klienti sínum móti Før­ oya Landsstýri. M.a. er Føroya Landstýri stevnt at skulla viðurkenna, at heimild ikki var fyri, hjá einum samlaðum Løg­ tingi, at uppsiga øll fiski- og veiðirættindi í 2007 at fara úr gildi 1. Januar 2018. Ein stevn­ ing, sum tilber at siga eisini óbeinleiðis rakar Løgtingið, har advokaturin eisini er løg­ tingslimur. Advokaturin Christian Andrea­ sen hevur mett og ráðført klientar sínar um, at so stórt spurnartekin kann setast við avgerðina hjá Føroya Løgtingi um at uppsiga fiski- og veiði­ rættindi við lóg í 2007, at grund­arlag er fyri at stevna. Við støði í hesi staðfesting ber av røttum til m.a. at seta hend­an spurning: Um veiðirættindi, sum eru Ogn Føroya fólks, og sum vóru latin sum tíðaravmarkaði brúks­rættindi, ikki kundu tak­ ast aftur ella ganga út 1. Januar 2018, sum eitt samt Løgting stað­festi í lóg, hvussu sterk verður so rættarstøðan hjá før­oyingum til Ogn Føroya fólks við 12 ára rullandi loyv­ um? Tað áhugaverda í hesum máli eru ymsu leiklutirnir, sum advokaturin og løgtings­ lim­urin Christian Andreaen spæl­ir. Advokaturin Chrisitian Andrea­sen útsetir, vegna sín klient, rættarmálið móti Fiski­ málaráðnum – landsstýris­ mann­inum Jacob Vestergaard, og eg gangi út frá, at báðir partar eru samdir um tað. T.v.s. at semja er millum hesar part­ ar - liðformenn um fyribils at út­seta hendan partin í dyst­ inum. Vit hoyrdu í sendingini, at grundgevingin fyri útsetingini m.a. var, at lógaruppskotið um sjótilfeingið, sum nú spælt verð­ur um í Løgtinginum, kanska fer at gera órættin góð­ an aftur, og tí verður møguliga eingin dystur. Sorry fyri ónáðir reiðarí. Tað skal tó undra meg al­ mikið, um ikki løgtingslimurin og fólkaflokksmaðurin Christ­ i­an Andreasen eigur onkran leiklut í smíðingini av verandi lógaruppskoti um sjótilfeingið. Tað vildi verið skítbýtt annað av Fólkaflokkinum ikki at gagn­nýtt førleikar og royndir hjá advokatinum Christiani Andrea­sen at smíða lógar­gein­ ar­nar, sum tryggja at fiski­ vinnu­politikkurin hjá Fólka­ flokk­inum verður veruleiki, ella hvat? Hvør eigur røddina hjá løg­ tingsmanninum Christiani Andreasen, tá ið lógar­upp­ skotið um sjótilfeingið verður um­røtt politiskt er ein annar áhugaverdur spurningur? Røddin er í hvussu so er fyri ein part keypt og goldin fyri av klientinum, sum er ráðførdur um at stevna, at afturtøkan av fiski- og veiðirættindum í 2007 pr. 1. januar 2018 er óheimilað. Men vit hava eisini hoyrt frá løgtingsliminum Christiani Andreasen, at fiskiríkidømið í havinum er Ogn Føroya fólks? Áðrenn dysturin – rætt­ar­ málið - varð útsettur, leiktu Høgni Hoydal, Poul Mikkelsen og Aksel Johannesen á liðnum fyri at tryggja, at fiski­ríki­ dømið er - og framhaldandi verð­ur Ogn Føroya fólks. Adv­ okaturin Christian Andreasen varð keyptur sum stjørnu­ álops­leikari av einum reiðaríi fyri at finta, dribla, bróta gjøgn­um verjuna og lata summ­ar skora– og harvið stað­ festa, at ognin er reiðarans. Útsetingin av dystinum svar­ar í veruleikanum til, at vit upplivdu hesa støðu undir ein­um týdningarmiklum og av­gerandi fótbóltslandsdysti. Brád­liga verður málmaðurin, mitt undir dystinum útskiftur eftir boðum frá lands­liðs­venj­ ar­anum, og leikt verður víðari við ongum málmanni. Hetta fyri at tryggja at Føroyar tapa. Hoyr útverpsmenninar fyri tykkum : “Oy oy oy Hvat hend­ ir her..vit spæla sjálvboðið við ongum málmanni...hvat í allari víðu verð gongur fyri seg?” Og hvat vildu vit áskoðarar sagt og gjørt? Soleiðis síggi eg støðuna beint nú í dystinum um Ogn Før­oya fólks. Hóast útsetingina av hesum parti av dystinum, verður høv­ uðs­dysturin enn leiktur knall­ hart og við fullari ferð, tí Fólka­flokkurin vil ​ikki​ hava nakra útseting av upprunaliga enda­málinum við dystinum. Nevni­liga at vinna fyri teir fáu ráðandi. Úrslitið skal fyriliggja í desember. Týsdagin er fund­ ur í Rættarnevndini. Skuldi tað hent, at dysturin um Ogn Føroya fólks endar við, at verandi lógaruppskot kem­ur í gildi, mugu vit taka sam­røðuna upp við okkara børn og barnabørn um, hví vit sviku, tá ið fólkaræðið og fíggj­ ar­liga grundarlagið undir væl­ ferðarsamfelagnum varð hótt og latið teim fáu. Og hvat tað frameftir fer at innibera at liva - og yvirliva undir valdinum í einum fámannaveldi. Løgtingsvalið er av, fólkið hevur valt sínar politikarar, og sam­gonga er skipað. Men eg ivist stórliga í, at valúrslitið kann lesast soleiðis, at siðilig fólka­floks-, sambands- og mið­ flokkafólk við valinum sam­ stundis hava avsagt sær og sín­um eftirkomarum rættin til bein­leiðis ágóðan av Ogn Før­ oya fólks. Vit eru beint nú øll áskoð­ arar til dystin í løgtinginum, har 33 løgtingslimir, bundnir av egnari sannføring, koma at avgera framtíðina um býtið av fiskiríkdøminum, sum enn í veruleikanum og sambært lóg er Ogn Føroya fólks. Mín inniliga áheitan er, at tit koma inn í dystin, reisið tykk­um, setið tykkum inn í týdn­ingin av dystinum, gerið tykk­ara ávirkan galdandi mót­ vegis politikarunum og stríðist av øllum alvi fyri at vísa at vit – fólkið í Føroyum eiga rættin til tilfeingið í sjónum. Tí - If you tolerate this your children will be next. Sosial