mikudagur 15. desember 2004síða 22

22 Nr. 240 - 15. desember 2004 at samanvavstur av banka- og handilsvirksemi var or- søkin til, at Landmands- bankin kom í trupulleikar í 1922. Við lóg varð henda mannagongd forboðin tá, og somu reglur eru gald- andi enn í dag fyri bankar og bankastjórar. Í flestu ídnaðarlondum er saman- blanding av bankum og vinnulívi forboðin, men tað er tó framvegis loyvt eitt nú í Týsklandi og Japan. Eisini í hesum báðum londum eru myndugleikarnir í iva um tað rætta í skipanini. Tá íslendingar herfyri keyptu Magasin du Nord, vóru fleiri í danska fíggj- arheiminum ivasamir, hvussu haldgóð íslendska ekspansjónin víða um lond er, men ongin hevur viljað lagt navn til ivan. Ein kelda sigur við Berlingske Tidende: “Tað er sera trupult at skilja, hvat tað er, sum hendir. Ivaleyst hevur Ís- land ein sterkari búskap, enn vit vanliga halda. Har er ikki bara fiskur. Man tá tað er sagt, muga vit eisini siga, at íslendsku bankar- nir tykjast at hava sagt tyngdarlógini farvæl.” Keldan sipaði til, at kurs- irnir á partabrøvum í ís- lendskum bankum rúka uppeftir við fúkandi ferð. Partabrøvini hjá Kaupthing eru hækkað 100% í ár. Tað hevur við sær, at bankarnir kunna tekna nýggjan parta- pening við høgum kursi, og tí gerst tað lætt at keypa Magasin du Nord og aðrar stórar fyritøkur. Casper Rose á Handils- háskúlanum í Keypmanna- havn sigur, at tá leiðslan í einum banka sjálv eigur nógv partabrøv er vandi fyri, at hon arbeiðir við stutttíðarvøkstri í huga. Tað kenna vit frá mongum skandalumálum í USA, har leiðslan hevur virkað fyri at fáa stóran vinning skjótast gjørligt, so at leiðararnir hava kunnað loyst sín for- keypsrætt inn, sigur hann. Her skal tó viðmerkjast, at skipanin við forkeypsrætti sum nevnt er tikin av í Kaupthing. Tríggir teir størstu bank- arnir í Íslandi - Kaupthing, Íslandsbanki og Lands- banki - viga tungt á ís- lendska virðisbrævamarkn- aðinum við sínum egnu partabrøvum. Tað eru ikki meira enn 40 fyritøkur skrásettar á hesum virðis- brævamarknaði. Teirra marknaðarvirði er tilsam- ans umleið 42 mia.kr. Um allan heim falla kurs- irnir á virðisbrævamarkn- aðinum. Uttan í Íslandi, og tað ger íslendingar førar fyri at fara víða um lond og keypa fyritøkur, sum stór- kapitalurin í teimum stóru londunum himprast við at keypa. Tað ljóðar sum eitt ævin- týr? Men fer tað at halda? Er tað eitt ævintýr í kyksendi? Einaferð høvdu danir eitt, sum kallaðist Nordisk Fjer, og sum ekspanderaði vilt. Tann bløðran brast, og síðani hevur Nordisk Fjer verið nýtt sum ræðing og ávaring í fleiri londum. Vónandi verður endin ikki, at frændur okkara ís- lendingar fáa ein framm- aná, ið líkist Nordisk Fjer ella kjaftfiskinum, vit fingu fyri 10-15 árum síðani. Keldur Berlingske Tidende: 3.12 Eigil Evert: Kapitalisme på islandsk 3.12 Eigil Evert: Banktilsyn bekymret for islandske banker 3.12 Baugur Group 4.12 Ole Mikkelsen: Frygt for kortsigtede interesser i Kaupthing Bank 4.12 Eigil Evert: Hurtige kasketskift på Island 4.12 Eigil Evert: Bankfolk scorer kassen på vækst 6.12 Ole Mikelsen: Flyvende formand fra Island 9.12 Ole Mikkelsen og Eigil Evert: Islændinge sender FIH mod øst Aftenposten: 28.8 Nye børs-eventyr i vinte på sagaøya 28.10 Kaupthing Banks delårsrapport januari- september 2004 1.11 Peter Markovski: Må ut for å vokse 1.11 Peter Markovski: Islandske banker vil tage Norge Heimasíðan hjá Kaupthing í Íslandi og Føroyum Heimasíðan hjá Baugur Heimasíðan hjá Føroya Sparikassa 22.11 22.11 FIH Erhvervsbank: Salg av Kaupthing Bank A/S i Danmark 13.12 Eftir áheitan frágreiðing frá Per Højgaard í Føroya Sparikassa um stovnan av Kaupthing og ognarviðurskifti Framhald av síðu 21 Hóast nógvur upsi er komin upp á land seinastu tíðina, og upsaprísurin harvið hevur verið rættiliga lágur, skapar fiskurin nógv arbeiði á virkj- unum kring landið. Seinasta leygardag arbeiddu tey á trim- um virkjum hjá Føroya Fiskavirking fyri at fáa tann nógva upsan undan FISKIVINNA Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Í seinastu viku kom rætti- liga nógvur upsi upp á land kring landið. Hetta gjørdi, at tað av álvara stóð á hjá virkjunum at taka ímóti, og sum skilst var lítið at heinta við sølu av fiskinum uttan- lands, tí heldur ikki har fekst nakar serligur prísur. Upsin hevur leingi verið rættiliga smáur, men í heyst hevur hann verið heldur frægari til støddar, tó at miðalvektin í eini upsalast sjáldan liggur omanfyri 2 kilo fyri hvønn fiskin. Ein bati var at hóma í upsaprísinum fyrr í heyst, og prísurin hevur ligið um 3,50 krónur fyri kilo. Men nú útboðið gjørdist so ógvuliga stórt, fall prísurin í summum førum heilt niður í 2 krónur fyri kilo. Og tað er rættiliga lágur prísur hjá skipum og mann- ingum. Sum skilst, eru nøkur av upsaskipunum, sum land- aðu í síðstu viku, farin á Íslandsryggin at royna eftir hvítum fiski fyri at vita, um tað kann geva nakað, nú prísurin á toski hevur verið góður. Arbeiddu leygardagin Jákup Eli Thomsen, virkis- leiðari á Fiskavirking í Vestmanna, sigur, at tað rættiliga stóð á hjá virkj- unum at fáa upsan, sum kom upp á land í síðstu viku, undan. - Trý av virkjunum hjá Føroya Fiskavirking – virk- ini í Vestmanna, Havn og Saltangará – arbeiddu øll seinasta leygardag, og í Vestmanna arbeiddu tey í tvey-skiftivakt. Hann sigur, at á virkinum í Vestmanna arbeiða tey burtur av í tvey-skiftivakt, og stívliga 50 fólk eru á hvørji vaktini. - Vit leggja dent á at virka upsan til portiónir, men nakað fer eisini í blokk – alt eftir, hvussu fiskurin er til dygdar. Jákup Eli sigur, at virkið í Vestmanna arbeiðir eini 150-160 tons av upsa um vikuna, men hetta avhongur av, hvussu miðalvektin er. - Tað er ógvuliga fáir dagar, har miðalvektin á fiskinum liggur omanfyri 2 kilo. Gjarna er vektin niðanfyri – og onkuntíð heilt niðri á 1,4 kilo í miðal. Síðan Jákup Eli Thomsen tók við leiðsluni á virkinum í Vestmanna, 1. oktober í ár, hevur ikki tann stóra broyt- ingin verið í støddini á upsanum. - Men eg havi skilt, at fiskurin var uppaftur smærri í vár, sigur hann. Nógvir arbeiðstímar Hóast upsin framhald- andi er smáur, og prísirnir vóru í botni í seinastu viku, so gevur fiskurin kortini nógvar arbeiðstímar á virkjunum. - Vit arbeiða sum nevnt í tvey-skiftivakt, og eg haldi ikki, at nakar dagur er dottin burtur ímillum, síðan eg byrjaði á virkinum fyri hálvum triðja mánaði síð- an. Hann sigur, at nú nøkur av upsaskipunum fóru á Íslandsryggin at royna eftir hvítum fiski, kann henda, at onkur lítil steðgur verð- ur, men tað er ikki vist. - Síðan eg byrjaði í Vest- manna, hevur verið neyð- ugt at arbeitt einar tveir ella tríggjar leygardagar, tá ið mest hevur verið at gera. Jákup Eli Thomsen sigur, at virkið hjá Fiskavirking í Vestmanna hevur gott og støðugt arbeiðsfólk, men hann kundi hugsað sær at havt nakrar royndar rein- skerarar aftrat. Upsin gevur nógvar tímalønir - Vit hava gott og støðugt arbeiðsfólk, men eg kundi hugsað mær, at vit høvdu nakrar royndar reinskerarar aftrat, sigur nýggi virkisleiðarin á Fiskavirking í Vestmanna, Jákup Eli Thomsen