hósdagur 12. desember 2019síða 24

FRÍGGJADAGUR 13. DESEMBER 2019 SOSIALURIN 144 24 Karakterøðin í føroysku skúlunum Sum lærari á miðnámi er ikki óvanligt, at ein av fyrstu spurningunum hjá næmingum er: “Fáa vit karakter fyri hetta?” Tey seinnu árini havi eg undrast á henda spurning, tí eg haldi, at tað týdningarmesta er, at næmingar koma í skúla fyri at læra. Tekur tú eitt kjak við næmingar um hetta at ganga í skúla, so er tað sera umráðandi fyri teir, at teir fáa góðar karakterir. Tað er ikki undarligt, tí líka síðan teir vóru 12-13 ára gamlir, hava teir fingið karakterir. T að er ógvuliga skjótt, at næmingar fáa fyrstu metini í fólkaskúlanum. Í summum skúlum brúka tey enn karakterbók. Talan er ikki um tøl, men um orðingar sum avbera gott, gott, miðal o.s.fr. Næmingar kunnu skjótt fara at identifisera seg við met, og teir kunnu finna upp á at samanbera metini. Tí er ivasamt, hvussu skilagott tað er við hesum karakterbókum. Í fólkaskúlalógini stendur, at næmingar skulu hava tvey støðumet og eitt ársmet í 8. flokki, 9. flokki og 10. flokki. Tey seinnu árini eru flestu fólkaskúlar farnir at geva støðumet og ársmet longu í 7. flokki, og grundgevingin er, at næmingarnir skulu venja seg við karakterir. Hetta er vorðin siðvenja, og í summum skúlum verða næmingar so smátt vandir við karakterir longu í 6. flokki. Tað skal eisini viðmerkjast, at tað eru skúlar í Føroyum, sum ikki geva støðumet og ársmet fyrr enn í 8. flokki, sum kunngerðin eisini sigur. Her er eitt yvirlit yvir støðumet og ársmet: Fólkaskúlin 7. flokkur 8. flokkur 9. flokkur Ein næmingur hevur í 33 støðumet 35 støðumet 35 støðumet miðal einar 11 lærugreinir og ársmet og ársmet og ársmet frá 7.-9. flokk. Hann fær fleiri met í ymiskum lærugreinum, t.d. bæði í munnligum og skrivligum. Sum sæst, fær næmingurin 103 støðumet og ársmet tey trý árini. Innlatingar og royndir í fólkaskúlanum Sambært námsætlanini verður ikki tilskilað, hvussu nógvar innlatingar næmingarnir í fólkaskúlanum skulu hava. Í roynd og veru er tað upp til einstøku lærararnar at gera av, hvussu nógvar innlatingar eru. Eg havi spurt meg fyri hjá lærarum úr ymiskum skúlum, og eri komin til hesi tøl: Fólkaskúlin 7. flokkur 8. flokkur 9. flokkur Innlatingar gjøgnum árini 20 innlatingar 30 innlatingar 30 innlatingar Tað vil siga, at um ein lærari gevur karakterir fyri innlatingarnar, so fær næmingurin 80 karakterir fyri tær tey trý árini. Flestu fólkaskúlalærarar, sum eg havi tosað við, geva bæði karakterir og viðmerkingar fyri avrikini. Summir geva bara viðmerkingar. Fólkaskúlanæmingar skulu eisini til royndir tey trý árini. Skúlarnir hava jólaroyndir, várroyndir, ársroyndir og próvtøkur. Fólkaskúlin 7. flokkur 8. flokkur 9. flokkur Royndir 24 karakterir 24 karakterir Fleiri skúlar hava ikki jólaroynd og várroynd í 7. flokki. Tað vil siga, at næmingurin fær 48 karakterir fyri royndir í 8. og 9. flokki. Til samans fær ein fólkaskúlanæmingur í miðal 231 karakterir tey trý árini. Uppi í hesum talinum eru ikki karakterir fyri munnlig avrik, til dømis framløgur, so talið er nógv hægri. Innlatingar og royndir á miðnámsskúlunum Allir miðnámsskúlar (gymnasialt miðnám) í Føroyum geva tvey støðumet og eitt ársmet. Í mun til fólkaskúlan er tað upp til rektararnar á skúlunum at gera av, hvørt teir vilja hava fleiri enn eitt støðumet. Miðnám 1.g 2.g 3.g Ein næmingur hevur í miðal 32 støðumet 34 støðumet 33 støðumet einar 14 lærugreinir frá 1.g og ársmet og ársmet og ársmet til 3.g. Hann fær fleiri met í ymiskum lærugreinum, t.d. bæði í munnligum og skrivligum. Næmingar á miðnámi hava eisini innlatingar: Miðnám 1.g 2.g 3.g Innlatingar gjøgnum árini 40 innlatingar 40 innlatingar 24 innlatingar Eins og lærarar í fólkaskúlanum geva fleiri lærarar á miðnámi bæði karakterir og Tíðargrein Tórður Johannesarson Lærari