fríggjadagur 28. juli 2000síða 9
‹ fyrra síða allar 17 síður næsta síða ›
Tekstur á síðuni
17
tíðindablaðið sosialurin
Nr. 143 - 27. juli 2000
gult cyan magenta svart
16
tíðindablaðið sosialurin
Nr. 143 - 27. juli 2000
gult cyan magenta svart
Vit ynskja øllum Føroya fólki
eina góða Ólavsøku
stephanssons hús 31 42 91
Nýtt telefon nr. 348 000
Kaupthing gevur tær møguleikan at gerast virkin partur av altjóða virðisbræva-
marknaðinum. Við íløgum í parta- ella lánsbrøv hevur tú møguleikan at fáa ein
hægri vinning enn við vanligum uppsparingum. Tosa við okkum, og vit finna í
felag eina loysn, ið hóskar til júst tín tørv.
S A N S I R T E L 3 5 5 3 5 5
Tinghúsvegur 14 • Tórshavn
Tel 351500 • Fax 351501
www.kaupthing.com
Nú ta› stundar til ólavsvøku,
og løgmansrø›an skal rimpast
saman, er ikki væl statt innan-
h‡sis í landsst‡risgonguni.
Teir skullu jú royna at reypa
vid onkrum fullaveldisskreyti,
men hvat er at erpa sær av?
Tann mannminkandi rituelli
dansurin,
teir higartil hava
roynt seg vi› yvirfyri bilsnum
dønum, hevur mest veri› ein
barnsligur skemtileikur, men
samstundis
ein
syndarlig
skomm
og
ein
herviligur
skendsil fyri alt Føroya fólk.
Sjálvt ikki hitt herostratiskt
gitna Sjálvsst‡rislandsst‡ri› á
sinni (frá 1962- 1966) hev›i
kunna› dumma› seg verri enn
hettta operettust‡ri, vit hava
nú!
Fólk, i› minnast teir ei›a-
søru dólgarnar, sum manna›u
sjálvsst‡rislan›sst‡ri›,
trú›u
ikki, at tey nakrantí› aftur
skuldu uppliva slíkan absurdan
sjónleik. Men aftaná seinasta
umfar á Christiansborg, har
hjálparloysingarmenn vóru í
fer› vi› at avrei›a olju, sum
teir hvørki eiga ella hava funni›
enn, sær ta› út til, at fullaveld-
isprofetarnir hava enn verri
handalag enn Hákunnar-
dreingir í sínu tí›. Fyri at leggja
stein oman á byr›u komu teir
so vi› ørvitisuppskotinum um
at blanda ST uppí.
Ta› nívir nógv ta› frelsta
fullaveldisfólki›
at
síggja,
hvussu óhegnigir og klombrut-
ur landsgongumenninir eru.
Loysingarmeinigheitin hev-
ur tí havt fleiri møtir, har nógv
hava vitna›, men hóast alla
fanatismu hevur sjálvt har veri ›
eitt vist erkennilsi av, at NÙ
má farast aftur til arbei›is – ta›
er nóg miki› spælt! Eitt heilt
land kann ikki leggjast politiskt
lami›, tí at nakrir ver›insfjarir
fundamentalistar hava fingi ›
tann tvangstanka, at teir kunna
ganga á sjónum.
Sjálvt í Tinganesi eru fleiri
vi› at erkenna stø›una, men ta›
má ikki vi›gangast naka› fyri
almenninginum, so alt embæt-
ismannali›i›
hevur
fingi ›
strangar ordrar til hvørki at
brosa ella ivast, tái› løgma›ur
filosoferar
ella
varama›ur
hansara fær n‡ggj anføll av
tvangstankum.
Ta› hevur tí veri› nógv mo-
bilisera› í fullaveldisli›inum,
og aktiviteturin í Tinganesi
hevur veri› ógvisligur í seinast-
uni.
Hjálparloysingarmenn
ar-
bei›a febrilskt vi› at hampa sítt
slitna image! Men hetta brúka
teir ikki egnan pening til, men
noy›a edrúilig hampafólk í
landsins umsiting til at sita og
gera vilt agitatiónstilfar fyri
fullaveldi!.
Teir ney›ars loyalu embæt-
isneytar noy›ast móti betri vit-
andi at censurera, revidera og
manipulera ta› politisku ver›-
ina, so hon kemur at líkjast tí
løgna tankaheimi, sum lands-
gongan livir í. Parolan er
»gó›u Føroyar, ta› var ikki eg,
Danmark og danir f‡rdu meg«!
Tí høvu›kambarnir í Tinga-
nesi vilja ikki alment erkenna
naka› – veruleikin má ikki rína
vi› hesar menn. Tvørturímóti –
eftir gomlum paranoidum tjó›-
veldissi›i eru teir vi› at lancera
eitt n‡tt martyrium, har Dan-
mark generelt og Nyrup speci-
elt er rótin til alt ilt. Ein stórur
partur av embætismanningini
ver›ur skammleyst misbrúktur
til hesi sandkassabrøgd — til
at »spæla loysing og grundlóg«
í sta›in fyri at gera politiskt
arbei›i.
Og vita eftir á Ólavsvøku-
degi skal løgma›ur nokk sum
hann er vanur, royna at vaska
bæ›i sær og løgna li›i hansara,
ikki bert um hendurnar, nei um
alt ta› gravskitna loysingar-
krovi›!
Hetta st‡ri› hevur konse-
kvent aldri tiki› nakra ábyrgd á
seg. Bæ›i harra Kallsberg og
harra Hoydal eru amatørar í
politikki, men teir eru mark-
leysir í frekleika! Devisan hev-
ur altí› veri› tann, at onnur
gera teimum fortre› – ta› er so
synd í teimum. Er ta› ikki and-
stø›an, sum vil liggja á búkin-
um fyri teimum og ganga vi› til
tey mest vitleysu uppskot, so
eru ta› danir, sum eru ljótir vi›
teir, tí teir ikki heilt vilja lata
sær diktera av Hoydalskum
møsni. Eingin skal tí undrast
um, at løgmansrø›an í ár aftur
ver›ur ein frek endurtøka av tí
gomlu paranoia, sum altí› hev-
ur herja› í loysingarli›inum:
Teir eru uttan skyld og synd –
ta› eru bara danir, sum eru so
frekir, at teir ikki vilja finansi-
era okkara loysing. Ikki skilja
hesir menn, at ein loysing, har
annar betalir, ger okkum til
biddarar – teir ynskja biddara-
loysing. Meira mannminkandi
og
ábyrgdarleyst
stavnhald
kann einki st‡ri hava. Teir
standa úrlætnir,
brókaleysir,
spillnaknir!.
Tann absurdi sjónleikur, sum
brókaloysingarmenn
hava
spælt hetta seinasta ári›, er so
groteskur, at eingin studenta-
kabarett hev›i kunna› gjørt ta›
stuttligari ella meira lágkom-
iskt. So um hesi hjálparloysing-
arfólk eingi onnur evni hava,
hava tey almiki› undirhaldn-
ingsvir›i. Men ta› er vist ta›,
sum danir kalla »ufrivillig
komik«.
Onkur fer helst at spyrja –
hvør man vera aftanfyri leik-
tjøldini – er eingin instruktør-
ur? Ta› er óvist, men at nógv
fer›ast dúgliga í kulissunum
hjá landsgonguni er heilt iva-
leyst. Vit hava jú til dømis
leingi sæ› og hoyrt hin fantast-
iska spámannin Jógvan Mørk-
øre, sum sigst ver›a vísinda-
ma›ur
(samfelagsfrø›ingur).
Hesin
frelsti
og
religiøsti
tjó›veldisma›ur hevur nú í
longri tí› svæva› alla vanliga
matematikk og alment sta›i› á
odda fyri massakru á alla van-
liga hagfrø›i, hevur avtiki› alt
vit og skil hjá vanligum fólki
fyri at fáa tolka eitthvørt ni›ur-
lag í talkanningum til ein sigur
fyri loysingarli›i›. Hesin ma›-
ur er so »objektivur« til at meta
um fullaveldiskanningar, at vit
eins væl kundu sett ein vampyr
til at ansa eftir einum bló›-
banka! Hansara parola er »hug
hæl og hug tå« – talfuskarin er
eisini landsløntur og ofta at
hoyra í fjølmi›lunum herni›ri
vi› sínum naiva møsni.
So er annar kulissuma›ur –
ta› er tann beskedni fyrrver-
andi sambandsma›urin Zach-
arias Wang, seinni tjó›veldis-
frø›ingur, oddama›ur í fólka-
fløkingini, lærari í loysing og
samfelagsfrø›i hjá harra Hoy-
dalsHøgna. Løgna tankatilfari ›
hjá Zachariassi hevur hugtiki›
varaløgmann ovurhonds. Onn-
ur fólk, sjálvt sekterisk tjó›-
veldisfólk hava ongantí› tiki›
Z.Wangstankar í álvara, men í
Tinganesi má hann hava fingi ›
eina renaissancu, tí hitt vitleysa
zacharidiska uppskoti› um at
fáa ST uppí,
kunnu sjálvt
landsgongumenn
ikki
hava
funni› uppá sjálvir, ta› kann
bara vera tann lítillætni Wang.
Landsgongan hevur Zacharias
Wang sum chefideolog. Solei›-
is er standurin í føroyskum pol-
itikki í dag.
Tri›ji kulissuma›urin, sum
roynir seg er tann intellektuella
kempan Steinbjørn Jacobsen.
Hetta er eisini eitt rudiment úr
fólkafløkingini. Hann huglei›ir
eins og Zacharias ofta í blø›un-
um um sín heroiska bardaga
móti allari sunnari fornuft.
Sí›st, men ikki minst mugu
vit minnast Hoydalsbrø›urnar,
Gunnar og Kjartan, sum eisini
standa á tá og toyggja seg
næstan út á sjálvan tann polit-
iska pallin. Bá›ir eru farnir at
skriva í Dimmalætting,
ta›
bla›i›, sum teir í síni tí› vildu
hava avtiki›, banna›, sprongt –
teir fráráddu øllum nakrantí› at
skriva har. Teir vóru eisini nógv
móti oljufeløgum og ø›rum
illavor›num kapitalistafyritøk-
um. Í dag eru teir kapitalista-
vinir burturav – tann eini roynir
seg sum oljubarón saman vi›
bæ›i útlendskum og føroysk-
um rákapitali, hin noy›ast vi›
at troyta danskar grunnar fyri
pening.
Kann nakrantí› nøkur stu-
dentakabarett
ella
annar
skemtileikur kappast vi› hesar
skølingar og skammleysu hykl-
arar? Tí er mítt uppskot, at ka-
barettin í ár ver›ur avl‡st, tí
hon vil aldri kunna› ver›a so
groteskt láturlig, sum landsins
st‡risgongumenn og teirra sat-
ellittar.
Sum sagt var› í kabarettini í
1964 um Sjálvsst‡rislandsst‡r-
i›: Tann er standurin í árinum
hálvum, at eingin teirra kann
st‡ra sær sjálvum!
Virgar T. Dalsgaard,
í edrúiligum DANAVELDI
Hjálparloysingarmenn illa sperdir
VI‹MERKING