hósdagur 30. januar 2020síða 41

S tórar silur síggjast nú á Skarðshjalla. Tær eru sjónliga prógvið um, at biogass­verkið er um at taka skap í landslagnum har ovast uppi á ídnaðarøkinum omanfyri ídn­að­arfyritøkurnar og brennistøðina á Sand­vík­arhjalla. Verkið verður bygt av Bakkafrost, men tað verður gjørt í samstarvi við Fjarhitaelagið í Havn, alifyritøkur og før­oyska landbúnaðin. -Vit hava sum er loyvi til at taka ímóti 50.000 tonsum av mykju og slógvi frá alivinnuni, sigur Fróði Mortensen, sum er stjóri í fyritøkuni Førka, sum verkið eitur. Hann sigur, at hann væntar, at tað sum kemur útaftur sum tøð, eisini verður á leið 50.000 tons. Tøðini, sum koma út verða so brúkt tilt taðing av jørðini í Føroyum. - Biogassverkið er eitt gott dømi um, hvussu vit kunnu fáa virðir burtur úr okkara burturkasti, segði stjórin á Bakka­frost, tá ið ætlanin var løgd fram alment í juni 2018. Aling og landbúnaður Verkætlanin við biogassverkinum fer at skapa orku til før­oyska samfelagið, men tað fer eisini at loysa trupulleikar fyri føroyska landbúnaðin eins og fyri føroysku alivinnuna. Í landbúnaðinum er tað soleiðis nú,, at í tilsamans 19 fjós­um kring landið eru mjólkineyt. Mykjan frá teimum fyllir nógv og hon verður brúkt sum tøð. Tá ið biogassverkið fer at koyra við fullari orku, fer tað at taka ímóti mykjuni saman við avskurðinum frá laksa­vinn­uni. Hetta verður so gjørt til tøð, sum bøndurnir so fáa aftur. Hendan prosessin fer at hava við sær, at bøndurnir sleppa undan at innflyta handilstøð. - Vit eru ómetaliga spent uppá hesa verkætlanina, sigur Sigert Paturson, formaður í Bóndafelagnum. - At tøðini eru blandað saman við avskurðinum ger, at tøðini fáa annað innihald enn tá ið tað bert er mykja. Ym­isk mineralir eru við, sum gevur jørðiini tað, sum hon skal hava, leggur hann afturat. Orkan Umframt at verkið gagnar bæði landbúnaðinum og ali­vinn­uni, so fer tað eisini at veita føropyska samfelagnum grøna orku. Avlopshitin frá verkinum á Skarðshjalla fer at veita rav­magn til 1900 húsarhald og fjarhita til 400 húsarhald. Hetta hevur sjálvandi týdning, tí talan er um grøna orku, sum kemur afturat og verður framleidd úr burturkasti. Aft­ur­at orkuni, so fá bøndurnir eini 50.000 tons av tøðum við munandi hægri góðsku enn tað, sum mykjan vanliga hev­ur. Avskurðurin Fyri Bakkafrost sjálvt hevu eitt slíkt verk ómetaliga stóran týdn­ing. Alieindirnar eru blivnar stórar og serliga smoltstøðirnar á landi. Avskurður av laksi og laksur sum doyr skal beinast burt­ur uppá onkran máta, so hetta er ein góð loysn. Fyrimunurin við, at laksavskurðurin verður blandaður sman við mykjuni er, at úr laksinum og frá smoltstøðum koma ymiskt salt og mineralir, sum ger at mykjan verður mun­andi betri. Halda byggiætlan Sum nevnt so sæst biogassverkið á Skarðshjalla í lands­lagn­um. Tað gekk eitt sindur seinni enn ætla at byrja byggingina, so byrjanin var tríggjar mánaðir seinkað, men síðani hevur stórt sæð gingið eftir ætlan. Ring aveðrið fyrst í árinum seinkaði tó eitt sindur, men júst nú er byggingin á leið eina viku seinkað, men tað vænta tey at vinna innaftur. Eftir byggiskránni, so er planurin at taka ímóti fyrsta tang­anum av mykju seinast í februar ella fyrst í mars. Í mars verður eisini farið undir at hita biomassan upp og so verður motorurin settur í gongd í juni. Alt verkið skal so koyra við fullar ferð í juli. - Hetta er ætlanin. Kanska verða onkrar smærri just­er­ingar, men vit ætla at koyra við fullari ferð í juli, sigur Fróði Mortensen. Flótandi tøð Tað sum bøndurnir fáa aftur frá nýggja verkinum verður í stóran mun flótandi tøð, sum so verða sprænd út í haga og á bø. Ein annar fyrimunur við hesum er, at lukturin av tøð­un­um er munandi minni enn hann er, tá ið taðað verður við vanligari mykju. Sigert Patursen sigur, at tað eisini ber til at brúka hesi tøðini til urtagarðar og annað. - Gongur alt eftir vild, so fer hetta at gera, at vit sleppa und­an at brúka handilstøð. Nakrar royndir skulu sjálvandi gerast og vit noyðast helst at gera íløgur í amboð at taða við, men hetta sær sera spenandi út, sigur hann Reportasja 17