mánadagur 3. februar 2020síða 4

4 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Mánadagur 3. februar 2020 · Nr. 14 TÍÐINDI Umhugsni frá byrjan sparir nógva orku Tá ið talan er um sethúsabygging, so ræður um at hugsa seg um frá byrjan, skulu húsini brúka minni orku Árni Gregersen Tað er avgerandi, tá ið ein fer undir at byggja eini sethús, at hugsa seg væl um, skal orka sparast. Vit hava mangan hoyrt um, hvussu stóran tídning tað hev­ ur at bjálva væl, men onnur við­urskifti hava eisini stóra ávirk­an á, hvussu stór olju­ rokn­ingin ella elrokningin verð­ur. - Koma fólk til okkara í sam­ bandi við at tekna sethús, so byrja vit við einari langari samrøðu, sigur Eyðun Eliasen, arki­tektur. Hetta verður gjørt av fleiri or­søkum, tí talan er um ráð­ gev­ing. -Tað ræður um at fáa fólk at taka støðu til ymisk viður­ skifti. Millum annað, mugu tey taka støðu til hvussu stór hús tey vilja byggja. Ein ómetaliga stórur partur av kostnaðinum – bæði at byggja og til orku – er bundin at, hvussu nógvar fer­ metr­ar tosan er um, sigur arki­ tekt­urin. Áðrenn farið verður víðari fáa tey, sum ætla at byggja eis­ ini eitt spurnarskema, har tey skulu taka støðu til ymisk við­ urskifti, sum hava ávirkan á byggingina. Orka Sjálvandi hevur tað nógv at siga, hvussu væl eini hús eru bjálvað, men tað eru onnur við­urskifti, sum atlit eigur at verða tikin til. Nevnt verður millum annað, hvussu húsini liggja í lands­ lagnum í mun til vind og ættir. Eissini skal hugsast um, hvussu húsini venda og hvørji rúm venda móti sólsíðuni og hvørji rúm venda móti køldum síð­unum. Hetta er alt við til at ávirka orkubrúkið til at hita húsini við. - Sjálvandi hava vit nakrar royndir og vita, hvat er best at gera. Fyrst og fremst her í Havn, har sum vit hava verið við til at bygt nógv hús, men er tað aðrastaðni, so gera vit kann­ingar fyri at vita, hvat besta loysnin er, sigur Eyðun Elia­sen. Ofta hevur tað stóra ávirk­ an á orkunýtsluna, hvussu hús­ini standa í landslagnum og hvønn veg tey venda í mun til ættirnar. - Eisini er tað avgerandi, hvat slag av vindeygum og hvat slag av taki valt verður og hvussu tað er bjálvað, sigur arki­teklturin. Vanligt er, at millum 30 og 40 prosent av tí orku, sum fer til spillis fer uppeftir og gjøgn­ um takið. Men tað sum helst er mest av­gerandi fyri at varðveita hit­ an í húsinum og harvið spara orku, er at húsini eru so tøtt sum tilber. - Hatta við at siga, at hús skulu anda er ikki galdandi. Hús skulu vera so tøtt sum til ber, men samstundis er neyð­ ugt, at ventilatión er í teimum, sigur Eyðun Eliasen. Nógv verður bygt Nógv ferð er á bygging í løtuni og eisini verða nógv sethús bygd. Torført er at fáa fatur á hand­verkarum og hjá teimum flestu er long bíðitíð. - Men minnist eisini til at royna at fáa handverkarar, sum gera dygarhandverk. Ofta er tað so, at tað næstan er utt­ an meining at fyrireika seg væl, gera handverkararnir ikki teirra arbeiðið til lítar, sigur arki­tekt­urin. Sjálvur arbeiðir hann og tekni­stovan Eya mest við ráð­ geving og tekningum. Tað vil siga, at teknistovan átekur sær ikki eftirlitsarbeiðið, tá ið talan er um sethús. - Nei, tað er ov dýrt fyri tey sum byggja sethús at hava okk­um at projektera og hava eftirlit. Vit ráðgeva og gera tekn­ingar framtil tað, sum myndug­leikarnri krevja fyri at farast kann undir at byggja, sig­ur Eyðun Eliasen. Eyðun Eliasen, arkitektur Húsasnið eru broytt nógv seinastu árini