týsdagur 18. februar 2020síða 24

Mikudagur 19. februar 2020 · Nr. 21 24 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 HEILSA Vilmund Jacobsen Jørn Poulsen er ein av sjúk­lingunum, sum hevur upplivað bæði góð úrs­ lit og trupul hjáárin av krabba­meinsviðgerð. Tá læknarnir bjóð­aðu honum immun­terapi móti móður­merkja­ krabba, var hann iving­ ar­sam­ur. Men, eftir eina ógvusliga tilgongd er hann í dag frískur og rópar sína søgu eitt und­ ur. Jørn er illa til passar. Hann følir, at hann hevur ein ringan dag. - Er tað so galið? spyr kona hansara, Kirsten, sum er á veg út at lufta hundin ein kaldan dag í mars í 2018. Tá hon kem­ ur aftur, situr Jørn og hongur við høvdinum heilt niðri millum akslar­ nar. - Jamen, lyft tó høvdinum, hugsar Kir­ sten. Men, tað megnar Jørn ikki. Hann sigur, at okkurt er galið, tí hann klárar snøgt sagt ikki at lyfta høvdið. Kirsten heldur nú fyri, at so hevur maðurin helst fing­ið eitt hald í nakkan ella okkurt slíkt. Men, Jørn hyggur álvarsamur at konu síni og sigur, at tey helst mugu ringja á sjúkrahúsið. Bílagt uttanlandsferð Fimm ár frammanundan - í 2013 - hevði Jørn eina tíð hjá læknanum. Kirsten hevði lagt til merkis, at eitt móðurmerki á bringu­ni á manni sínum hevði broytt seg. Tað var blivið størri. - Sjálvglaður - ja, kanska eri eg tað, men slíkt hevði eg ikki lagt til merkis. Men, tað ger kona mín. So, eg fór til læknan og fekk tey at taka móðurmerkið - og so gloymdi eg alt um tað, minnist hann. Jørn hevur nógv at síggja til, tí hann hevur bjóð­að allari familjuni til Grikka­lands at halda sín 70-ára føðingardag - trý børn, svigarbørn og abba- og ommubørn. Bert fáar dagar, áðrenn tey skulu fara, ringir tele­fonin. Kuffert, pass, sól­krem og ferðaseðlar - alt er klárt í lítlu rað­ hús­unum í útryðjuni av Silke­borg. Læknarnir hava av handa­hógvi sent vevnað­ ar­royndir av móður­ merki­num til kanningar, og nú fyriliggur úrslitið. - Jørn, tú hevur móður­ merkjakrabba. Tú skalt koma á sjúkrahúsið nú, og so verður tú skurð­ við­gjørdur beinanvegin, ljóð­ar avgjørda svarið í tele­fonini. Men, svarið hjá Jørn er líka so avgjørt, sum boð­ ini frá sjúkrahúsinum hesa løtu. - Nei, eg skal ikki á sjúkra­hús nú. Tit mugu bera yvir við mær, sigur hann uttan iva í røddini. Í staðin fær Jørn tíð á sjúkrahúsinum dagin eftir, at tey eru heima aftur. Taskurnar eru enn ikki útpakkaðar, tá hann er aftur komin og koyrir til sjúkrahúsið fyri at taka eitt størri petti av vevnaði burtur, har ill­ kynjaða móðurmerkið hevði sitið. Bumba í familjuni Jørn hevur ongantíð áður verið álvarsliga sjúkur. Hann hevur eina fortíð í herinum og hevur annars stovnað, leitt og selt fyritøku, sum hevur selt træ til møbilverksmiðjur. Í onkrum tíðarskeiði hevur øll familjan búð í Onglandi. So, tá tað verður staðfest, at talan er um móður­merkja­ krabba, kennist tað, sum ein bumba brestur í familju­ni. Næstu árini gongur Jørn til regluligt eftir­lit, og lívið gongur víðari, sum tað plagar. Lækn­ar­ nir finna ikki fleiri tekin um krabbamein. Ikki fyrr enn í januar í 2017, tá teir finna ein knykil, sum eisini verður skorin burt­ur. - So ringja tey og siga, at knykilin er illkynjaður. Hetta er ein frávøkstur - eisini rópt metastase - frá fyrsta móðurmerkinum. Tríggjar mánaðir seinni skal eg aftur til eftirlit, men áðrenn tað, leggi eg sjálvur til merkis tveir nýggjar knyklar. Jørn vísir á, at hvørja ferð eru læknarnir klárir beinanvegin. Tað er eingin innkalling, og hann verður bara tveittur upp á skurðborðið. Vil einki hava í seg Læknarnir skera, men knútarnir blíva við at koma aftur og tamar­ haldið, sum hevur verið á krabbasjúkuni, er við at fara. Tað er ein spurn­ ing­ur um tíð, nær krabbin fer í gøgnini. Tí bjóða læknarnir nú Jørn immunterapi, sum hevur víst góð úrslit hjá sjúklingum júst við móður­merkjakrabba. Men, hetta heldur Jørn lítið um, tí seks av 10 sjúk­lingum fáa ógvuliga trupul hjáárin, tá tey eru í hesi viðgerð. - Nei, so pínadoy, um eg skal hava nakað sproytað inn í æðrarnar. Tey kunnu jú bara skera tað burtur - eg skal ikki vísa kroppin kortini. Men, læknarnir siga, at tað nyttar einki at blíva við at skera, tí sjúkan kemur bara aftur onkra aðra­staðni. Sjálvur heldur Jørn í dag, at hann kanska var eitt sindur naivur, tá hann segði so, tí soleiðis, sum móður­merkjakrabbin hjá honum hoppaði runt, so kundi hann eisini farið í heilan ella nýruni. Jørn stúrir fyri hjá­árin­ unum við immunterapi. Men, onkra staðni lesur hann, at hjáárinini sjáld­ an raka hjarta og vøddar. Hetta ger hann eitt sindur róligari, og hin 9. mars í 2018 leggja læknarnir slangurnar, sum skulu geva honum ta fyrstu av tilsamans átta ætlaðum nøgdum av dupultari immunterapi, har hann verður við­ gjørd­ur við tveimum ymisk­um evnum. Streymslit í vøddum Jørn og Kirsten bíða nú spent eftir, hvussu heili­vág­urin fer at ávirka. Teir fyrstu tveir dagarnar hendir einki, og Jørn hevur tað fínt. Tað gongur ein vika, og tað ganga tvær vikur. Í tríggjar vikur gongur alt væl. Tað gongur væl fram til tann dag, tá Kristin kemur heim og sær Jørn hangandi við høvdinum millum akslarnar. - Tú skalt beinanvegin á Viborg Sjúkrahús, sigur læknin í telefonini. Kirsten og Jørn koma skjótt út í bilin, og Kirsten snarar móti motor­veg­ num. Allan dagin verður Jørn kannaður. Støðan hjá honum gerst verri og verri, og hann verður meira og meira lammaður í kroppinum. Ikki bara høvd­ið, men eisini arm­ ar­nir byrja nú at svíkja. - Eg var sum eitt pinkubarn. Eftir 12 tímum misti eg allar vøddar. Van­ liga hjartarútman hvarv, og eg megnaði ikki at lyfta armarnar. Tað var ikki fyrr enn klokkan 02 um náttina, at Kirsten koyrdi heim. Einsa­møll. Eingin veit, hvat feilar Jørn. Dagin eftir fær Kirst­en eini sms-boð um, at Jørn hevur havt tveir blóð­ tøppar og skal flytast til sjúkrahúsið í Skej­by. Ein tíma seinni fær hon aftur eini sms-boð, sum siga, at maðurin ikki fer á sjúkrahúsið í Skej­by, tí talan er ikki um blóð­ tøppar kortini. Ólekkur gamal maður Næstu fýra vikurnar fær Jørn pacemaker, nýrini verða skolað út, og hann fær hjánýrabarkhormon í stórum nøgdum, sum doyva hjáárinini av við­ gerðini við immun­terapi. Enn eru vøddarnir hjá Jørn lammaðir. - Eg kundi einki gera. Tað fer jú um mørk­ini hjá einum fyrr­verandi yvirmanni í lív­verju­ deildini, at eg ikki kundi halda skarni­num aftur, ei heldur skera í eitt egg. Nei, hetta var ræðuligt. At hugsa sær, at ein sjúkrarøktarfrøðingur skuldi mata einum goml­ um og ólekrum manni - og so út at vaska honum. Eftir fleiri vikum vita læknarnir, hvat bagir Jørn. Polymyositis - ella vødda­gikt - er eitt sjáld­ samt hjáárin í samband við immunterapi móti móður­merkjakrabba. So, nú verður Jørn fluttur á gikta­frøðiligu deildina í Skejby. Tvær vikur seinni kemur hann við gongu­ stativi heim aftur til Silke­borg. Hann er læt­ nað­ur 22 kilo, og tað gong­ ur seint við at byggja vødd­ar­nar uppaftur. Men, tað er framgongd at hóma, og eftir fáum døg­um kann Jørn ganga stuttar túrar millum rað­húsini í heimliga um­ hvørvinum. Eitt undur Jørn fær ongantíð tær seinastu sjey viðgerðirnar við immunterapi. Fyrsta viðgerðin beindi burtur krabbasjúkuna, og hon er ikki komin aftur. - Tað er eitt undur, at eg eri vorðin frískur. Kemur sjúkan aftur - ja, so er tað so. Eg eri realistiskur. Eg eri 76 ár, og eg veit væl, at eg livi upp á lænta tíð. Skuldi tað hent, at eg noydd­ist at geva skarvin yvir, havi eg nátt tí, eg ætlaði mær í lívinum. Eg vil fortelja mína søgu fyri øllum, sum vilja hoyra hana - serliga fyri teim­um, sum sjálvi hava krabba­mein. Tey skulu vita, at tað er ein vón, sigur Jørn Poulsen. Kelda: www.cancer.dk TAÐ ER ALTÍÐ EIN VÓN Læknarnir noyddust at yvirtala 76 ára gamla, Jørn Poulsen, at fara í viðgerð við immunterapi. - At eg eri frískur í dag, er eitt undur. Eg vil fortelja mína søgu fyri øllum, sum vilja hoyra hana - serliga fyri teimum, sum sjálvi hava krabbamein. Tey skulu vita, at tað er ein vón, sigur hann - Skuldi tað hent, at eg noyddist at geva skarvin yvir, havi eg nátt tí, eg ætlaði mær í lívinum, sigur Jørn Poulsen