týsdagur 25. februar 2020síða 56

Mikudagur 26. februar 2020 32 Sosialurin LESTRARBLAÐIÐ Pætur Hjalmar Evensson pature@sosialurin.fo Við einari útbugving frá Heilsuskúlanum latast nógvar hurðar upp á arbeiðs­mark­naði­ num. Útbúgvingin sum heilsuhjálpari tekur 15 mánaðir, og her lærir mann um likamliga og sálarliga sjúkrarøkt við endurmenning, heilsu­fremjan og sjúkufyribyrging sum enda­ mál. – Sum heilsuhjálpari kann ein arbeiða við fólki, sum krevja røkt ella stuðul. Tað kann vera við eldri fólki á ellisheimi ella í heimi­num hjá teimum. Mann kann eisini ar­beiða við fólki, ið bera brek av onkrum slagi og skulu hava praktiska hjálp í geradis­ degnum, fortelur Jórun Petersen, leiðari á Heilsuskúlanum. Um mann vil útbúgva seg víðari, ber til at taka útbúgvingina sum heilsu­røkt­ari. Hetta er ein yvirbygningur til heilsu­hjálpara­ útbúgvingina, sum tekur 22 mánaðir. – Her arbeiðir ein við sjúkrarøkt á sjúkra­ húsi og innan fyri psykiatriska økið, ella á ellis­heimum, heimatænastu og aðrastaðni innan almanna- og heilsuøkið, sigur Jórun Peter­sen. Fleiri møguleikar Í heilsuhjálparaútbúgvingini er møguleiki at byggja sína útbúgving upp, sum tað passar ein­um best. Útyvir vanliga longd á heilsu­hjálpara­ út­búgvingini kunnu arbeiðsroyndir á 1 ár geva møguleika at taka stytta útbúgving. Tá verður tú frítikin fyri eina starvsvenjing, og tá eru tað tíðarskeið á 3 mánaðar mitt í út­ búgv­ingini, har tú ikki skalt møta. Eisini ber til at taka útbúgvingina á 11 mánaðir í mun til 15 mánaðir, ið heilsuhjálparaútbúgvingin van­liga varar. Tað ber eisini til at útbúgva seg víðari frá heilsurøktara til nakrar professións­bachelor­ út­búgvingar og aðrar útbúgvingar á øðrum læru­stovnum. Nýggj útbúgving á veg Komandi heyst er ætlanin at byrja eina nýggja útbúgving, ið er útbúgvingin sum náms­frøðihjálpari.  Jórun Petersen greiðir frá: – Tú arbeiðir  við námsfrøðiligum og umsorganarligum uppgávum innan dag­ stovna- skúla og almannaøkið við mennandi og stimbrandi virksemi. Har fer eisini at vera møguligt at fáa frítøku fyri starvsvenjing, um ein hevur nógvar arbeiðsroyndir, fortelur hon. Útbúgvingin fer at taka tvey ár, og har verð­ur skift ímillum skúlagongd í Suðuroy og starvsvenjing kring landið. Leiðarin á Heilsuskúlanum heldur tað hava stóran týdning, at vit í Føroyum kunnu bjóða júst hesar útbúgvingar, sum Heilsu­ skúlin bjóðar. – Tað hevur stóran týdning, tí tørvurin er so mikið stórur á hesum fakbólkunum, sigur Jórun Petersen. – Staðsetingin er eingin trupulleiki Nakað av kjaki hevur verið um staðsetingina av skúlanum av tí, at skúlin er í Suðuroynni. Men staðsetingin eigur ikki at vera nøkur forðing, men heldur ein fyrimunur, meina tey á Heilsuskúlanum. Flestu næmingar flyta bert til Suðuroyar ein part av útbúgvingini. Umleið helvtin av út­búgvingunum er starvsvenjing runt alt landið, og tá búgva næmingar ofta heima aftur. – Suðuroyingar, ið taka útbúgvingina, skulu flyta seg norðureftir at taka partar av starvs­venjingini. Fáir næmingar flyta suður heilar 15 mánaðir ella 22 mánaðir, men eru her bert í skúlaskeiðunum, ið eru 3 mánaðir hvørt. Nøkur ynskja at flyta suður alla tíð­ ina, um tey hava børn. Men tað eru ikki all­ir næmingar, ið hava børn, sigur Jórun Peter­ sen. Yvirhøvur eru afturmeldingarnar frá næm­ing­unum á Heilsuskúlanum góðar, leggja tey merki til. – Tað, sum vit hoyra frá okkara næm­ing­ um, er, at tey halda, tað er ein fyrimunur at vera burturi heimanífrá partar av út­búgv­ ingini. Tey fáa betri tíð at gera síni skúla­ ting, og næminga- og lesiumhvørvið verður betri av, at næmingarnir møtast nógv eftir skúlatíð. Tað er sum at fara á háskúla ella líknandi. Samanhaldið og læringin í flokkunum verður øðrvísi, enn tá øll fara heim eftir skúlatið, fortelur Jórun Petersen. – Nevnast skal eisini, at í Danmark eru nógvir heilsuskúlar, har fáa næmingar løn undir útbúgving, og kortini er støðan tann, at eldra­økini har mangla nógv heilsustarvsfólk. Har meta tey, at tað eru nógvar orsøkir til tað, og ikki staðseting av skúlunum. Støðan í sam­felagnum við nógv útbygdum eldraøki og lítlum arbeiðsloysi er uttan iva ein orsøk til, at nógv starvsfólk mangla á økinum, eisini í Føroyum, sigur hon Fyrimunur at vera burturi heimanífrá Tá eitt lítið land sum Føroyar bjóðar út út­ búgv­ingar, kann tað hava stóran týdning, at ein flytur seg burtur frá, har ein er ov kendur, hevur Jórun Petersen lagt merki til. – Útbúgving er at flyta seg. Mentalt, fak­ liga og sum oftast eisini fysiskt. Tann fysiska flytingin ger møguleikan fyri at menna hini økini enn størri, sigur hon og vísir á eina av­ bjóðing. – Tá næmingur skal dømast, um tey "standa" eina útbúgving ella starvsvenjing, kann tað vera ein stór avbjóðing, um man kenn­ir tey starvsfólk, ið ein skal metast av, ov væl. Dømingin kann ávirkast av kennskapi, og hetta kann ávirka dygdina í útbúgvingini, sigur hon. – Tað verður eisini undirbygt av, at vit hava starvsvenjingarpláss, sum gera vart við, at tað er óheppið, at tey kenna næmingar ov væl, tí tað verður trupult at avbjóða tey og seta ávís krøv. Eisini kann eitt ávíst fakligt ”inn­alv” blíva í útbúgvingunum. Nýggj vitan kann hava trupult við at sleppa framat, sigur Jórun Petersen. – Tað er ein fyrimunur at vera burturi heimanífrá Í Porkeri í Suðuroynni er Heilsuskúlin, har til ber at útbúgva seg til heilsuhjálpara og heilsurøktara. Komandi heyst sær ein nýggj útbúgving dagsins ljós, tí tá verður tað eisini møguligt at nema sær útbúgving sum námsfrøðihjálpari á Heilsuskúlanum