hósdagur 27. februar 2020síða 32

8 SOSIALURIN 22 – 28. FEBRUAR 2020 Hann sat í klippistólinum í Sandavági, tá ið telefonin ringdi, men ikki fyrr enn hann var liðugur at klippa sær uppdagaði hann, at eldur var í virkinum V ikuskiftið stundaði til, so hann av­gjørdi at fara at klippa sær hendan fríggja­morg­ un­in. Stjórin á Varðanum, Bogi Jac­ob­ sen, var í Sandavági har hann býr, hend­ an fríggjadagin 9. Juni 2017. Tedlefonin ringdi meðan hann sat í stóli­num, men hann tók hana ikki fyrr enn hann var lið­ ug­ur at klippa sær. Tá vísti tað seg, at fleiri høvdu ringt, og fleiri høvdu sent sms um, at eldur var í virkinum á Tvøroyri. Hetta var sjálvandi eitt sindur skakandi, men ikki so at pan­ikk­ur kom í. – Eg hugsaði, at talan var um ein lítlan eld í einum parti av virk­i­num – ikki meira enn tað, men skjótt vísti tað seg, at hetta var størri enn so, sigur Bogi Jacobsen, stjóri, um hend­an dagin, eldur kom í nýggja uppsjóvarvirkið á Tvør­oyri. Hann sigur, at tað framvegis gekk ein løta, til tað av álvara gekk upp fyri sær, hvussu álvarsligt hetta var. – Tað er torført at fyristilla sær, at eldur kemur í eitt fiska­virki. Alt er gjørt úr betong og rustfríum stáli, so hvussu skal tað brenna. Tað ber næstan ikki til, heldur man, sig­ur stjórin. Ongin mansskaði Eldur var í, men tað gekk rímuliga skjótt at tryggja, at øll komu út av virkinum í góðari tíð. – Tá ið vit fingu staðfest, at ongin vandi var fyri mans­ skaða, tí øll sluppu út av virkinum í øllum góðum, lætnaði og tá bar til at hugsavna seg um, hvussu eldurin skuldi bas­ast, sigur Bogi Jacobsen. Hann er eisini serliga fegin um, at á virkinum høvdu tey gjørt eina skipan, sum skrásetti, hvør fór inn og út av virki­ num. Hetta var í veruleikanum ein heimagjørd skipan, men hon tryggjaði, at ein persónur á virkinum visti, hvør var til arbeiðis og hvør ikki var inni á virkinum. Risaeldur Eldurin á Tvøroyri hendan fríggjadagin í juni 2017 var ikki nakar lítil eldur, sum lættliga kundi basast. Hann bleiv so ógvusligur, at hvørki betong ella stál­drag­ ar­ar hildu fyri honum, hóast hetta hendi á einum flaka­ virki, har nógv vatn verður brúkt í framleiðsluni. Orkan at basa slíkum eldi var als ikki til staðar í Suðuroy. Tí var neyðugt eisini at flyta fólk burtur úr økinum har eld­ur­in var, og har roykurin kom á. Skúlin stongdi og børn­ini vóru flutt burtur. – Sjálvur var eg norðanfyri, og vit royndu at leiga tyrl­ una suður, men hon var í rutuflúgving, so tað gekk ein løta til Strand­ferðslan segði, at tað fór at bera til, men áðrenn hon kom vestur á flogvøllin, boðaðu tey frá, at tey ikki long­ur ráddu yvir tyrluni. Nú var hon vorðin partur av til­búgv­ing­ini, sigur Bogi Jacobsen. Tað eydn­aðist honum at koyra til Havnar og sleppa við tyrl­uni fyrsta túrin suður. – ­Vit vóru ikki meira enn farin úr Havn, tá ið tyrlu­skip­ ar­in vísti okkum á, at roykurin av virkinum longu sást. Tást­aðni gekk tað av álvara upp fyri mær, hvussu ógvusligt hetta var, sigur stjórin. Tað vísti seg eisini, tá ið hann kom suður, at eldurin hevði fingið fastattøkur á virkinum, og hitin var øgiligur. – Vit høvdu sera gott samstarv við myndugleikarnar um, hvussu vit skuldu gera. Boð vóru send eftir Brimli og danska verju­skipið kom eisini suður. Í veruleikanum var tað ikki fyrr enn Brimil kom, at tað munaði nakað at køla niður, sigur stjórin. Eisini komu fleiri brandbilir suður á Tvøroyri við Smyrli seinni út á dagin. Hann sigur, at ótti var allatíðina fyri, at tað ammoniak sum var á virkinum, kundi spreingjast av hitanum, men tað vísti seg aftaná, at tær trygdarskipanir, sum vóru í sam­ bandi við ammoniak virkaðu sum tær skuldu. – Teir ventilarnir, sum skuldu forða fyri, at trýstið bleiv ov høgt, um tað bleiv ov heitt, virkaðu eftir forksirftunum. Tað var sjálvandi viðvirkandi til, at tað ikki gjørdist upp­ aft­ur ógvusligari. Sum dagurin leið fekst so við og við tamarhald á støðuni, men tað stóð greitt, at virkið var brent í grund. Tó so, frystigoymslan helt, og tey nøkur túsnd tonsini av lidn­ari vøru fingu ikki skaða. – So hóast hetta var ógvusligt og kostaði tíð og pengar, so var tað ein stórur lætti, at ongin mansskaði hendi. Tað var eisini gott, at vit høvdu eina skipan, sum kundi siga okk­um neyvt, hvør var inni á virkinum, tá ið vit eva­ku­er­ aðu, sigur Bogi Jacobsen. Nýtt virki Tað var avgjørt so at siga beinanvegin, at eitt nýtt virki skuldi byggjast uppaftur. Tey starvsfólk, sum vóru í føstum starvi hildu fram í ar­beið­num. Tey vístu øll, at tey vóru sinnaði at arbeiða við ­en­d­ur­byggingini, sjálvt um tað ikki altíð var júst innan teirra fakøkið. – Tey stóðu fyri uppruddingini, sum tók tíð, og tey vóru eisini við at byggja nýggja virkið, sigur stjórin. Hetta bar alt til, tí at virkið var tryggjað væl, tá ið skaðin hendi. Enn er ikki greitt, hóast serfrøðingar hava kannað elds­ brun­an, hvar eldurin kyknaði, og hvat orsøkin var. Í dag stendur nýggja virkið á staðnum, sum tað gamla var, men nýggja virkið er bygt við tí vitan og teimum roynd­um, sum Varðin Pelagic fekk við gamla virkinum. – Ja, í dag hava vit eitt nýtt virki, sum er meira númótans enn tað gamla. Vit hava munandi betri arbeiðsgongdir, og sumt er meira automatiserað. Kapasiteturin er eisini øktur, sig­ur Bogi Jacobsen, stjóri. Fegnaðist um at ongin mansskaði hendi av eldinum TEKSTUR ÁRNI GREGERSEN Nýggja virkið á Tvøroyri er bygt á sama stað, sum stað gamla virkið stóð. Nýggja virkið er bygt við tí vitan og teimum royndum, sum Varðin Pelagic fekk við gamla virkinum