hósdagur 30. apríl 2020síða 8

FRÍGGJADAGUR 1. MAI 2020 SOSIALURIN 39 8 SAMRØÐA: Steintóra G. Joensen føst­um rømmum við føstum spurn­ingum. – Eg var eitt sindur forskrekt, fyrstu ferð eg var til undirvísing á Yale, tí støðið er ómetaliga høgt. Eg helt ikki, at eg skilti nakað, og tað sum næmingarnir spurdu um virkaði komplekst og teir vóru sera væl upplystir. Eg minti tó meg sjálva á, at tað var ein orsøk til, at eg hevði fingið umsóknina góðkenda og at lærararnir høvdu viðmælt meg. Teir stólaðu upp á, at eg skuldi klára meg har. Tað tók tó ikki meir enn eini tvær vikur, so var eg væl inni í tí, og tað hevur ging­ ið gott, og uppgávurnar hava verið væl frágingnar, sigur hon. –Eg var tó eisini tikin av bóli av, hvussu nógv tey kendu til Før­oyar. Men har upplivdi eg, at tey kendu til grindadráp, Eivør og ymiskt annað. Sjálv ánaði eg lítið og einki um Conneticut, flenn­ir hon. – Eisini er tað merkisvert at nevna, at trygdin var ómetaliga góð á Yale. Við appum bar til bíleggja ókeypis Yale-hýru­vogn­ ar frá klokkan 18 um kvøldið til klokkan seks um morgunin. Eisini bar til at bíleggja ein sokallaðan safe-walker, ið er ein persónur, sum fylgir tær úr einum staði til eitt annað, um tú ikki ynskir at ganga sjálv. Vakmyndatól vóru um alt Camp­us, og eisini vóru pelar um alt Campus, har tú kundi trýsta á ein knøtt og harvið fekk samband við løgregluna, sigur hon. Á Yale var tað soleiðis, at næm­ing­ar arbeiða intensivt í fýra mán­aðir við møti- lesi- og lut­tøku­skyldu. Tað merkir, at næm­ingarnir mugu møta upp, lesa tilfarið og luttaka í tím­ unum. – Tú kanst ikki bara vera har og einki siga. Tú mást luttaka verbalt. Próvtøkan er tó meir opin, sigur hon. Reglurnar fyri, hvussu guð­ frøði­lesnaðurin skal skipast eru strangar í Danmark, og tí var tað eisini nakað av baksi hjá Steintóru at skipa lesnaðin og velja góðkendar lærugreinir á Yale, soleiðis at hon eisini fekk eina fullfíggjaða útbúgving í Dan­mark. – Lærugreinarnar á Yale eru krea­tivar og ikki líka bundnar, og tað var tí avmarkað, hvørjar læru­greinar eg kundi taka og fáa góðskrivaðar. Eg tók tó onkrar lærugreinar, hóast eg ikki fái tær góðskrivaðar, av ber­um áhuga. Hetta var tildømis læru­ greinirnar, ið kallast » Shake­ speare in Theological Context« og »Jesus on Film«, sigur hon. – Mær hevur altíð dámt væl at skriva, og gjøgnum tíðina lærur man, at tað skal og eigur at gerast upp á ein ávísan hátt. Eg havi funnið útav, at eg kann vera nógv meir kreativ í míni skriving og sum oftast, so eru skoðs­málini góð kortini, sigur hon . – Eg hevði til dømis eina læru­ grein, ið nevnist »Death and Rememberance« ið snýr seg um, hvussu vit minnast tey deyðu. Tíðar­linjan var frá Svartadeyða til fyrsta veraldarbardaga, men eg fekk loyvi til at skriva enda­ liga ritgerð um áhaldandi sorg sum diagnosu, ið inngongur í altjóða flokkanini av sjúkum, ið World Health Organization gav út í 2018. Har inndragi eg millum annað Søren Kierkegaard og Svend Brinkmann. Hetta vísir ser­stakliga væl munin millum háttin lesnaðurin er skipaður á, heldur Steintóra G. Joensen. Nýtt sjónarmið upp á gudfrøðina – Eg havi havt stóran áhuga í akademiska partinum av gud­ frøðini. Teologiska Fakultet­ið í Keyp­mannahavn hevur fram­ úr­skarandi undirvísarar, ið eg eri sera hugtikin av. Av tí at akademiski parturin hevur fylt nógv í Keypmannahavn, havi eg kanska saknað tað átrúnað­ ar­liga sjónarhornið, og tað fekk eg í USA, sigur Steintóra G. Joen­ sen. – Í Keypmannahavn tosaðu vit ikki um trúgv, og lesnaðurin var sera akademiskur. Vit sparr­ aðu als ikki um, hvat vit veru­liga trúgva. Í USA kendist tað, sum var gudfrøðin til fyri kristin­ dómin, og ikki so at hon kundi haldast innan akademisku vegg­ir­n­ar. Hetta sóu vit millum annað aftur í opna dialoginum um trúgv og tilboði um dagliga guds­tænastu og bøn. Tað eru sera ymisk umhvørvi, sigur hon eisini. – Tað er ilt at siga, hví mun­ urin er so stórur. Kanska er tað teologiin, sum skal verja sína status, sum vísund. Hetta, at teologiin á Yale ikki bert skal vera akademisk, er eitt til­vit­að val og broyting, sum uni­versi­ tet­ið hevur framt, tí tey halda, at gud­frøðin hevur isolerað seg ov nógv inni á universitetunum, stað­festir hon. – Vit sum lesa gudfrøði halda jú, at hetta er týdningarmesta vís­undin, sum er, og at vit við gudfrøðini kunnu koma við okkara íkasti til allar menniskaligar og samfelagsligar spurn­ingar, leggur hon aftrat. – Øll verðin og alt lív er ímyndin av skapanarverkinum. Og tað definerar lívsáskoðanina hjá mær. Av hesum síggi eg heimin, sum verandi í samljóði og av hesum síggi eg vakurleika í teim­um minstu tingunum, sigur Stein­tóra G. Joensen. Korona órógvaði Uppihaldið í Conneticut fekk ein knappan enda, tá korona far­sóttin fór at gera um seg, og danska forsætisráðfrúan, Mette Fredriksen, heitti á danskir ríkisborgarar um at koma heim. Korona fasóttin hevði tó ikki veru­liga tikið dik á seg í USA tá, og Steintóra valdi at bíða. Frá 6. til 23. mars fingu amerikansk­ir næmingar spring break ella várferiu. Hesa tíðina økjast korona-tilburirnir í New York, og eisini verður viðmælt altjóða næmingum á Yale at fara heim. Yale var ein av teimum fyrstu skúlunum, ið tók slík drast­isk stig. – Eg vildi ikki ordiliga fara heim, tí eg hevði tað gott, og vit føldu einki til korona har tá. Tey ynsktu tó, at tey, sum høvdu okkurt at fara til fóru heim. So kundu tey, sum einki høvdu at fara til vera eftir. Tí har búgva næmingar ómetaliga tætt, og hevði ein tilburur verið stað­festur, so gekk ikki long tíð, til fleiri høvdu fingið smittuna, sigur hon. – Eg keypti ferðaseðil sunnu­ kvøld og fór heim týsdag. Síðani var eg í sóttarhaldi í Keyp­manna­ havn í tvær vikur. Síðani eg kom heim aftur til Danmarkar, havi eg fylgt undirvísingini á neti­ num gjøgnum Zoom. Har er sjálvsagt stórur tíðarmunur og við­hvørt havi eg undirvísing um dagin og onkur lærugrein er á mið­nátt, flennir hon. – Eg eri hørm um, at semestrið á Yale fekk ein so knappligan enda, og eg føli als ikki, at eg eri liðug har. Vegna korona er alt óvist júst nú, men tað kundi hent seg, at eg fór yvir aftur, sig­ ur hon síðani. Ætlanin er annars, at Stein­ tóra skal byrja á pastoral­semi­ nari­num eftir summarfrítíðina, sum er fimm-mánaðar praktiski parturin av útbúgvingini til prest og eitt krav, um ein skal ein arbeiða í fólkakirkjuni – Eg veit enn ikki nágreiniliga, hvørjar framtíðarætlanir eg havi, ella nær eg komi heim til Føroya at arbeiða. Men eg velji at taka pastoralseminarið beinan­veg kortini, sigur hon. – Í langa tíð hevur mítt ynski verið at gerast prestur, eg eri tó í iva, um tað verður nú ella seinni. Eg hugsi eisini um at skriva eina PhD ritgerð eftir loknan lestur, legg­ur hon síðani aftrat. – Í Danmark verða fáir PhD bjóð­aðir út. Men í USA var tað sera vanligt, at tey eftir at verða blivin teologar, fóru undir PhD rit­gerð sína. Eg fekk eitt sindur av blóð upp á tonnina tá. Eg havi arbeitt nógv við feministiskari teologi, og skrivað bæði bachelor og spesiali um tað evni, sum eisini var ein av orsøkunum til, at eg slapp inn á Yale. Tey hava dugna­ligar professarar innnan tað. Tí trúgvi eg, at ein møgulig PhD hevði verið innan sama øki, sigur hon frá. – Eg eri sera glað fyri at fáa møgu­leikan at sleppa á Yale. Hetta hevur verið størsta upp­ livil­si í mínum lívi, sigur hon til endans. Í tíðini Steintóra G. Joensen var á Yale, var hon til eina forsýning av dokumentarfilminum »The Cave«, ið var nomineraður til eina Oscar heiðursløn. Dr. Amani, ið filmurin snýr seg um, var við til sýningina, og Steintóra greiðir frá, at tað var sera spesielt at sita og hyggj at sorgarfulla filminum, meðan Dr. Amani sat í sama rúmi. Eftir sýningina svaraði hon spurningum um filmin. Eitt annað kvøld var hon til orðaskifti við rithøvundum og bókmentaummælarum, har millum annað Sheila Heti luttók. Eisini luttók hon í undirvísing hjá rithøvundanum Marilyn Robinson, ið hevur vunnið ein Pulizter prís fyri bók sína, »Gilead« FAKTA Á Campus, áveg inn á høvuðsbókasavnið »Sterling Memorial Library« Hetta er eitt av bókasavnunum á Yale Divinity School, ið Steintóru dámdi væl at sita og arbeiða í