hósdagur 14. mai 2020síða 33

HÓSDAGUR 15. MAI 2020 SOSIALURIN 41 33 Komandi partur Í komandi parti kemur kendi flogskiparin Charles Lindbergh til Tvøroyri. javn­an álitismaður hjá Niels Juel, tá ið siglast skuldi við farmi. Johan druknaði saman við tveim­um synum á útróðri undir Ís­landi í 1944. (Greitt varð frá hes­ um í seinastu Siðsøgu) Kona Johan, Sidsel, hevði eisini ta sorg at missa tveir aðrar synir í sigl­ing undir krígnum. Annar fórst við Alduni í 1940, og hin í uttan­landasigling í 1942. Tað fall í mín lut hvørja ferð at skula bera henni syrgiligu boðini. Hetta var hart hvørja ferð. Fyrsta rætt við vaskibrunni Tann 6. mars fekk verjuskipið Is­lands Falk trupulleikar við ar­ beiðs­menninar á Tvøroyri, sum var komin inn eftir koli. Orsøkin var tann, at nakrir av manningini høvdu trillað nakrar tómar tunn­ ur niðan á goymsluna. Tá mátti eg koma uppí og fáa hetta í rættlag. Hetta skuldi verið púra óneyðugt. Tann 8. mars fekk eg fjarrit um, at mín undangongumaður Oliv­er Effersøe var deyður. Hann gjørdist ikki gamal, júst ikki fyltur 70 ár. Hann fekk eitt vak­urt eftirmæli í Føroyatíðindi og Dimma­lætting. Tann 30. mars var eg í Ranghaga saman við øðrum eigarum at tosa um eina rætt, sum skuldi gerast. Tá ið eg gjørdist eigari í haganum var eingin rætt. Í staðin varð rætt­ in í grannahaganum nýtt. Hetta var ofta óhøgligt. Vit fingu so sam­tykt at gera eina rætt, og eg lov­aði at útvega studning til hana. Hetta bleiv ein framkomin rætt við m.a. vaskibrunni. Hetta bleiv fyrsta rætt í oynni við hesum hent­leika. Tann 28. apríl var eg á fundi við ein keypmann. Hann byrjaði fund­in við at leggja meg undir at vera tann herviligasti av lim­ un­um í kommunustýrinum at skatta keypmenninar, meðan hin­ir limirnir vóru nógv meira aft­ur­haldnir í so máta. Tað kann leggj­ast afturat, at tað var gingið afturá við fíggjarligu støðuni hjá komm­ununi seinastu tíðina. Eg vildi ikki lata meg provokera at avdúka, hvat ið gekk fyri seg á fundum í líkningarnevndini, men segði tó, at tað var ikki vist, at hetta var heilt, sum hann legði tað út. Tann 10. mai frættist, at eitt itali­enskt flogfar, har general­ur­ in Balbo, var skipari skuldi mill­ um­lenda í Havn at bunkra á veg til Grønlands. Richard Thomsen og eg sendu fjarrit og bóðu um, at teir heldur millumlendu í Trongis­vági. (Balbo var ein av odda­monn­unum hjá Mussolino og var ovasti fyri luftvápnið. Men søgan sigur vist ikki nakað um, at hann kom til Føroya.) Politiskur tvídráttur aftur á skránni. Seinast i mai var eg á fundi í Havn at viðgera politisk evni. Sam­bands­flokkurin kom tá við upp­skoti um, at staturin skuldi byggja eitt sinnissjúkrahús. Tað gjørdi hann annars ikki fyrr 30 ár seinni. Á ferðini suður aftur tann 27. mai hitti eg Jóannes Paturson umborð á Smirli. Hann segði mær, at hann fór til Suðuroyar at vitja vinir og kenningar. Dagin eftir fekk eg tilvildarliga at vita, at Patursson hevði boðið til almennan fund í Klubbanum. Tað hevði hann ikki sagt mær, men eg fór tó á fundin. Her greiddi Patursson frá sínum virki á Fólkatingi í sam­ bandi við Grønlandsmálið. Her kom hann eisini inn á Skar­stein­ sakina, sum var um ta viðferð manningin á Skarstein, sum var for­listur, hevði fingið av donsku myndugleikunum í Grønlandi. Hetta var eisini blivið tingmál. Hetta gjørdi, at eg bað um orðið. Men tað noktaði Patursson, tí her skuldi ikki vera nakað kjak. Men tá eg mátti staðfesta, at Patursson hevði noktað mær orðið, gav hann mær kortini møguleika fyri eini stuttari viðmerking, har eg gav eina stutta frásøgn um Skar­ steinmálið, soleiðis sum eg sá tað. Pat­ursson tók hetta illa upp, men hann kundi ikki avvísa nakað av tí, sum eg hevði greitt frá. Hevði eg ikki tilvildarliga frætt um fundin hevði Patursson uttan svar kunnað givið eina einvísa lýsing av hesum máli. Máttu renna undan tarvi og róði kapp Annars høvdu vit nógvar vitj­anir, bæði av ættarfólki og øðrum. Vit gjørdu eisini nógvar útferðir. Eina ferð vit vóru við Prest­ nøs, og tað var toka, rendu vit okk­um í giljatarvin, sum fór at renna eftir okkum, og vit runnu und­an. Tíbetur komu vit at einum hegni, sum skuldi verja kríatúrini fyri at fara fyri bakka. So vit lupu um hegnið og fóru oman í skráningina, har vit eftir eini gøtu kundu ganga heim í bygdina. Eg má viðganga, at eg føldi meg illa í hesi støðu. Mær hevur ongantíð dáma tarvar, eg havi hildið teir vera so lúnskar. Tann 27.juli fór eg til Havnar við trolara, har skiparin var vin­ mað­urin Georg Double. Tann 28. róði eg kapp við nýggja tíggju­ manna­farinum úr Trongis­vági. Vit róðu móti tveimum øðrum tíggjumannaførum. Men vit vóru óhepnir, tí árar brotnaðu, og vit blivu bara nr. 2, einans 5 sekund eftir nr 1. Ólavsøkudag kom løgtingið saman við vanliga setu. À guds­ tæn­astuni talaði vágsprestur, sum revsaði manglandi reinføri og ósannindi í politikki. Á løgtingssetuni vórðu løgd fram heili 149 mál, hetta var vist met. Fyri at fáa málini undan vóru tveir tingfundir um dagin. Tann 6. august kom enski flog­skiparin Grierson við sín­um flogfari til Havnar. Hann nýtir ikki kumpass men bara radio­ peiling. Tí hevði hann ikki stór­ vegis trupulleika av toku. Enda­ málið við ferðina var at royna hesa skipan. Hann fór til Ísland, Grønland, Amerika og so víðari runt heimin. Tann 9. august fór eg til hús. Tá Smiril kom til Skálavíkar leyp ein hundur hjá einum ferðamanni fyri borð. Smiril vendi og fekk hundin umborð aftur. Í Skálavík hildu fólk, at Smiril lá við grind. Sjálvstýristingmaður gekk ímóti bóndanum Tann 16. august var Skarstein málið til viðgerðar í tinginum. Sjálvt um ein samd nevnd hevði skrivað eitt álit, har niðurstøðan var, at tað var ikki grund til at gera meira við hetta mál, so vant Jóannes Patursson seg upp í orðaskiftinum við ymiskum skuld­setingum um mangt og hvat. Eg hevði góð kort á hondini at seta hann upp á pláss. Hansara gamli mótstøðumaður, Andras Samuelsen, gav honum eisini polit­iskt kanel, og so rýmdi hann av fundinum. Framferðin hjá Patursson var eisini pínlig fyri hansara parta­ mann, Sigurd Poulsen úr Skop­un, sum var limur í umrøddu nevnd, og sum hevði tikið undir til ein­ mælta tilmælinum. Hann mundi eisini fáa av grovfílini í sín­um flokki. Tann 21. august fekk løgtingið vitjan av Fríðriki krúnprinsi, sum var komin úr Íslandi við ”Island”. Johan Beck (1883-1944) var ein íðin stríðsmaður fyri verkamannafjøldina á Tvøroyri. Fyritøkan hjá J. Mortensen byrjaði at fáa trupulleikar í 1933. Men teir vórðu greiddir tá. Seinni gekk verri. Sigurd Poulsen úr Skopun var á tingi fyri Sjálvstýrisflokkin 1932- 1936. Hann var onkuntíð meira samdur við Kristian Djurhuus enn við Jóannes Patursson. Í seinasta parti um sponsku sjúku eftirlýsti vit sjúkrasystrina frk. Nicodemussen. Hetta var Andrea, sum var diakon. Hon var fødd á Sandi í 1875 og doyði í 1968. Hon hevði hotel í Tingnesi og seinni í Sigmundargøtu frá 1922 til 1946