týsdagur 30. juni 2020síða 24

Mikudagur 1. juli 2020 · Nr. 51 24 Sosialurin Heini er vestmenningur, einka­sonur Dagmar og Hald­or, Inni á Fjørð, og systr­arnar tvær, Mari f. í 1920 og Elsa f. í 1936. Heini hevði ikki góða heilsu sum barn og varð tíð­um song­arbundin; men bleiv so for­kelaður av øll­ um kvinn­um í húsinum og úr granna­lagnum við. Ein sæla “fyri ein leting frá barni av”, skrivar hann í takk­semi. Kvinnur og umsorgan Jú, allar hesar hjartans góðu vestalinnurnar, sum við sín­um søgum, bókum og bløð­um bóru honum alt upp í hendi, og sum settu linn­andi og kveikjandi skorð­ur undir ta almennu vit­an og bæriliga, bókliga førn­ing, ið búnaði hansara fram­úr góða minni fyri lív­ ið. Heini er kendur sum góð­ur og und­irhaldandi tal­ari og sum evn­aligur tekn­ari, málari, yrkjari og fo­r­telj­ari við ør­grynnu av søg­um – skemti­lig­um søg­um - sum al­oft­ast gera gjøld­ur bur­t­ur úr hon­um sjálv­um, um hvussu gá­loys­ in hann mangan er komin til kort her í lívinum...(!). Bøkur Verkfrøðingar eru mest kendir fyri síni tøl, sín ómissiliga rokn­i­stokk og ikki júst gitnir fyri at skriva bøkur, so Fjodor Dost­o­jev­ skij og Aleksandr Sol­zjen­ it­syn eru tvey undantøk - . Men William Heinesen og onn­ur við varnaðust Heinasa evn­ir í so máta, og WH bað Heina vælsignaðan gevast við at tekna vegir og tunlar – heldur at skriva! Og skrivað hevur Heini. Um­framt, at reika um heimin í eini 15 - 20 ár, at røkja sítt krevjandi starv sum deildarleiðari á pro­ jek­ter­andi vegadeildini hjá Lands­verk­frøð­ing­inum í mong ár, hevur Heini í frítíðini skrivað ein hóp av greinum og heilar tríggj­ar frá­líkar, afturlítandi bøk­ur, givnar út av Sprotanum, (ein­ar 1200 síður við fleiri hundr­að góð­um mynd­ um): “Meg minn­ist - og ørminnist” 1 (ár­ini 1930- 1948) og 2 (ár­ini 1949-1956) og 3 “ Trý tús­und nætur og trinnar, mill­um mo­hamm­ eds­menn og kvinn­ur” (ár­i­ni 1956-1957) - og um hann ikki nú er farin undir ta fjórðu bókina við?! Heini hevur støðugt, hvar ið hann enn hevur støð­ast, tikið sær stund­ir at taka myndir og skriv­að nakr­ar reglur frá hend­ ing­um dags­ins - so at siga - hvønn dag í árinum. Søga og savn Heini hevur ein ó­sløkk­i­ lig­a­n á­huga fyri søgu og frá­søg­n­um og hev­ur fing­ ið fest á band ta før­oysku vega­søg­una. Frá teim fornu fimm-fóta-breyt­u­ num og fram til dags­ins und­ir­støðu­kervi við veg­um og tunl­um. Hetta í práti við m. a. skilamenn kring land­ ið sum Jóannes Ol­sen úr Hvalvik, Arna Bratta­berg (Bratt­an), Jógv­an Gerðalíð og fl. o. Heini hevur eisini lagt lunn­ar und­ir eitt tekniskt, søguligt gripa­savn av goml­um amboðum, tól­um og mask­i­num; men um hetta savn eigur nakran góð­an nú á døgum, veit eg ikki. Eins og heim teirra í Kov­a­lág er nakað av ein­ um forn­gripa­savni úr teim mongu londum, har tey hava starvast. Onkur lut­ ur hevur fleiri túsund ár á baki. Kirsten Undir lestrarárunum á Hor­sens Tekn­i­kum kom Heini at kenna Kirst­en, ætt­að úr Skanderborg. Og TAÐ var gott! Tí betri konu kundi hann ikki fing­ið. Ein hitt­ in­orð­að hella fyri hann og in­spir­a­sjón – og fyri onn­ ur við! Hvar ið tey enn hava búleikast um tríggj­ar heims­part­ar - um lond og ríkir sum: Iran, Af­gan­i­stan, Zanzibar, Ni­g­e­r­ia o.s.fr. Kirsten er úr góðum bergi brot­i­n. Bara seks dag­ ar eftir brúd­leyp sítt (tey høvdu diam­ant­brúd­leyp í fjør vár), tá stóð hon á jarn­ b­reytarstøðini og veittr­ aði farvæl til sín brasna brúð­góm úr “Fjallafonn”, sum mátti í vinnu – sær og henni til dag­ligt breyð - millum hiss­ini no­m­a­d­a­ fólk í ó­frið­ar­liga og part­i­ san-sperda “Ba­by­lon”. Tá lat í onkli hennara, sum hjá stóð: “Så, så, ingen tår­er, kære Kirst­en - hann er ikke død end­nu (!)”. Børn teirra eru: Turid, f. í 1959 í Kermanshah og Roar f. í 1961 í Hamadan í Ir­an, (í Gamla Test­a­menti nevnt Ekbatana), meðan Mari­ anna (1962-1998) og Ann­ika f. 1969 eru føddar í Skand­ erborg. Ekbátana Jeg husker den Vaar, da mit Hjerte i Kim undfangede Drømmen og søgte et Rim, hvis Glans skulde synke, jeg ved ej hvorfra, som naar Solen gik ned i Ekbátana. Byen med tusind henslængte Terrasser, Løngange, svimlende Mure - som passer der bagest i Persien, hvor Rosen er fra, begravet i Minder - Ekbátana. Sophus Claussen (brot úr yrking) Tekniska lívsleiðin Heini er væl fyri í mate­ ma­tikk og hevur sera gott mál­oyra, hann lærdi seg skjótt tey eyst­ur­lendsku málini, farsi og dari og dug­ ir fleiri høvuðsmál í brúki - og enskt sera væl. Allir teir føroysku lands­veg­i­r­nir og uppskot til tunl­ar í leið og legu eru evn­aðir til und­ir hans­ara hepnu hond og har­til eitt ó­tal av vegum fyri komm­ unur lands­ins. Hann hev­ur altíð ver­ið mak­a­leysur hjá mær og øðr­um við at heita á og leita til í tekn­isk­um spurningum. Heini og Helmsdal Mikkjal, sum hevði stórt álit á Heina, hevði m.a. kann­að hjá bgf. Kampsax, hvussu Heini nú rigg­aði sum leiðari í fjarløgdum lond­um. Jú, svarið var stutt og greitt: “Hvor Heine er, er der ingen pro­blem­er”. Hetta hóast tað, at mill­ um fólk­ini á arbeiðsplássi hans­ara taldust einar 6-8 ym­isk­ar religiónir. Av sonn­ um eitt gæv­i­ligt skoðs­mál at fáa fyri ein av Før­oya víðfarnu synum! Helmsdal var álv­ar­a­ maður, hevði gott minni og var ringur at im­po­nera við sín­um imperiala høvdi, ið vakti virðing her heima og um lond, og sum vildi, at alt, ið stovnurin stóð fyri, var ó­last­andi í verki, striku og teksti. MH hevði sín verumáta, eitt nú kundi hann, um hann mødd­ist av eini sam­ røðu ella okkurt ann­að hug­tók hann, so seigliga siga: “Mn, no, ja...”, fyri síð­ ani at fjara burtur í egnari hugs­an í djúp­ari tøgn. Men hvussu riggaði so sam­star­v­ið millum hesar báð­ar ólíku garp­ar­nar - av lyndi og humori - sum MH og skemtaran Heina í tí dag­liga? Jú, sera væl, og helst Heina mest til rós, haldi eg. Seðilin Her eitt lítið dømi, mín les­ari, okk­ara millum. Ein­ a­ferð var Heini júst aft­ur­ komin úr mið­eystri, ung­ur, fullur av skemt­i­lig­um søg­ um og hugskotum. Men so hendi tað undir hug­fars­liga prátinum, at MH ikki læt við seg koma eina løtu - og tøgn fall á ting... Løtu seinni hyggur Mikkj­al upp og gløðir við, tí Heini er horv­in, og á borð­ i­num lá ein seð­il, har ið á stóð: “Tygum duttu av, tí fór eg, v. h. Heini”. Morgunin eftir fekk Heini vit­i­liga eina svinna á­tal­u frá MH (hon­um sum altíð stóð stinnur í ein­hvørj­um andgletti) at henda við­merkingin – um at detta av - kundi ALS ikki koma fyri og tí­ans­held­ur góðtakast! Eini 20-25 ár seinni - teir vóru báð­ir hjástaddir - spurdi eg held­ur óansin um henda famøsa og skemt­i­ liga seðilin. Men tá gav MH - aftur líka rísin - Heina enn ein vals fyri hans­ara lættsinta dár­skap! Og Heini - hann lýddi bara blíð­oygd­ur á hesa svall­igu, aft­ur­virk­andi mis­nøgd stjórans - og segði milt revsandi við meg aft­ an­á: “Ja, heldur ikki í dag stóð eg til nakra kær­komna løn­ar­hækk­an (!)”. Býráðspolitikari Marius Johannesen, kend­ ur blað­stjóri og høvdingi hjá Gamla Sjálv­stýri, kom til Heina við síni ser­støku “Ket­ils-rødd” og bað hann bøn­liga um at læna sær navn­ið til teirra lista til bý­ ráðs­val­ið í 1972: “Je, noy, als ongin vandi á ferð. Ong­in finnur upp­á at velja teg, Hoyni!”, segði Mar­ius. Men so varð ikki. Heini kom inn í Tórshavnar bý­ ráð og bleiv valdur til for­ mann fyri Havn­ar­nevnd­ ina. Men krakelið um bát­a­ pláss (áðr­enn báta­brúgv­ ar­nar komu) og tær trong­ ligu talurnar á bý­ráðs­fundi møddu Heina so mik­ið, at hann valdi held­ur í úrtíð at fara til Nigeria at hoyggjast við teir meiri sól­brendu, inn­føddu har niðri – dastið av val­skeið­i­num. Og heimafturkomin hótti hann Marius við at fara í útlegd - heilt til barn­ a­heimið Inni á Fjørð í Vest­ manna – um navn hans­ara kom aftur á nakr­an pol­it­ isk­an lista! Heiðurslimur í FVF Heini er heiðurslimur í Verk­frøð­ing­afelagnum – kanska ikki júst heiðraður fyri síni verkligu ella bók­ ligu brøgd; men nokk held­ur, haldi eg, sum ein fornur, eft­ir­liv­andi stovn­ ari (saman við øðr­um) av hes­um áhugafelag - fyri yv­ir hálvari øld síðani. Og tað er mær ein gáta, at vit­ið ikki rennur at onkr­ um av teim almiklu “hei­ð­ urs-premiu-stroya­ru­n­um” kring landið (sum kanska sjálvi ikki hava form­að ein setning - ið er ver­d­ur at endurlesa) - ikki hava latið við seg koma í tøk­um tíma? Men, sama ger, Heini, tí tað “kommersið“ kann eis­ini verða ein byrða at bera, og tí helst ein lætti at Heini Olsen, verkfrøðingur, 90 ár, 2. juli 2020 Heini, 57 ár ímillum Tey flyta úr Basht til Behbahan Flakin, gjørdur av 88 geitaskinnum, varð nýttur til bilferju Heini til arbeiðis á Bukefalos.