hósdagur 20. august 2020síða 2

Tórshavn Tórsgøta 1, 100 Tórshavn tel. 341800, post@sosialurin.fo Tel. 341800 www.sosialurin.fo Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Fyritaksstjóri Jonhard Hammer jonhard@sosialurin.fo Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Stovnaður: 1927 Prent: Prentmiðstøðin Suðuroy tel. 375364, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 ella senda teldupost til klaga@sosialurin.fo og boða frá. Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 21. AUGUST 2020 Hví er so tungt at fáa kvinnurnar við? Hvalbingar føldu seg gingnar ov nær av Sea Shepherd í Hvalba Tá ið døglingar viltust upp á turt í Hvalba í mikudagin vóru umboð fyri umstrídda um­ hvørv­is­fel­ag­sskapin Sea Shepherd eisini til stað­ar. Tey løgdu ikki upp í, men gjørdu nógv burt­ur úr at taka tað, sum fór fram, upp á vid­eo, eisini tá ið døglingarnir vórðu skorn­ir upp. Og í onkrum føri hildu fólk, at umboðini fyri Sea Shepherd vóru so nærgangandi, at tey vóru til ampa, og tískil varð ringt til løg­ regl­una. Løgreglan sigur, at nú arbeiða tey fyri at fáa greiði á, um farast skal víðari við mál­i­ num. Støðan er tann, at tey eru her sum ferða­fólk, og sum so hava ferðafólk frítt at fara. Tey hava eisini loyvi at taka tað, tey upp­liva, upp á video. Men taka tey nærmyndir av andlitinum á fólki skulu tey, sum verða tikin upp, geva sítt samtykki til tað. Løgreglan sigur, at tað, tey higartil hava sæð til tað, Sea Shepherd hevur tikið upp, síggjast andlitini á fólkum ikki, og heldur ikki nummarplátur, ella onn­ ur frá­merki á bilum. HVALBINGAR Upplivdi fólkaat­ kvøð­una í Íslandi og krígs­lok í Bret­ landi Siðsøga síða 26-27 Per Højgaard til minnis Tíðindi síða 24 Í blaðnum... Oddagrein Eirikur Lindenskov ábyrgdarblaðstjóri Ávísir tingmenn royna av øllum alvi at halda kvinnunum úr løgtings­mál­inum »Á føroyskum eitur tað kallmenn og kall­ kvinnur«. Hetta var í fleiri ár grundgeving fyri, at menn ikki vildu gevur kvinnum tey somu heiti, sum menn hava, eitt nú í politisku skipan okkara. Men fyri tað um okkara ráðandi menn ikki vilja broyta hesi viðurskifti, so hevur fólkið í stóran mun broytt málið so­leiðis,, at tað í dag er púra nátúrligt at siga »for­kvinna«, »lands­s­týr­is­kvinna« ella »løg­tings­kvinna«, Og í heila tikið at tá røtt verð­ur um »fólk«, ikki at nevndi »menn« og »teir«, so nógv, sum gjørt var í mál­i­num fyrr. Tí tað er rætt, at mál okk­ ara er eitt kall­kyns­mál. Men tað hevur sína orsøk, tí vit hava livað í einum sam­ felag, har tað var nátúrligt, at maðurin var »yv­ur­høvdið«. Tað vóru menn, sum skuldu fram at valdinum. Og fyri tað, um vit halda, at nú stendur so væl til við javn­støð­uni, so eiga vit hugsa um, at tað bara eru 45 ár síðani fyrsta kvinnan fekk fast sæti á tingi. Og um allar kvinnurnar, sum hava havt fast sæti á tingi møttu í løg­ting­i­num í dag, so megnaðu tær ikki at »manna« tingið, tí vit eru ikki enn kom­in upp á 33 kvinnur tilsamans. Tað eru heldur ikki meira enn 43 ár síð­ani, vit fingu fyrstu kvinnu sum prest í Før­oy­um – og so løgið tað ljóðar, so hava vit enn prestar í føroysku fólka­ kirkj­uni, sum ikki vilja tæna kirkjuni sam­an við kvinnuligum prestum. Ja Guds orð verður brúkt sum grundgeving í­móti, at kvinnur skulu virka sum prest­ ar. Løgtingið hevur í ár felt uppskot um at broyta stýrisskipanarlógina soleiðis, at kvinn­ur kunnu vera løgtingskvinnur og ikki løgtingsmenn. Við útvarpið segði Bárður Larsen, ad­ junkt­ur í løgfrøði á Fróð­skap­ar­setr­i­num, at tað er ikki neyðugt at broyta stýris­ skip­anarlógina fyri at broyta heitið á ting­fólki. Men nei, hetta er ikki so einfalt, siga »teir« ráðandi í tinginum. Hetta er eis­ini ein spurn­ingur um mál og mentan og ann­að uttanumtos. Málið er ein so einfalt. Tað er at kalla ein spaka fyri ein spaka og eina kvinnu fyri eina kvinna. Men trupulleikin er sjálv­andi, at um kvinnur fáa vald, so missa menn vald. Og tað er ein stórur trup­ul­leiki hjá nógvum monnum. Eitt starvsfólk hevur fingið koronu, so Almannamálaráðið liggur manntómt í løtuni Í løtuni liggur alt Almannamálaráðið í Lands­stýrinum manntómt. Støðan er nevniliga tann, at eitt av starvs­fólkunum á ráðnum fekk staðfest koro­nu í gjár og tí eru øll starvsfólkini send til hús. Eyðun Mohr Hansen, aðalstjóri, sigur, at nøk­ur av starvsfólkunum eru í summ­arfrí, men at meginparturin kortini var til ar­ beið­is, tá ið hann fekk boðini. Og tey sum vóru til arbeiðis eru so øll far­in til hús. Talan er um lítið arbeiðspláss, so tað er skjótt, at starvsfólk hava samband við hvørt annað, sigur hann. Aðalstjórin sigur at tað stendur til mynd­ug­leik­ar­nar gera av, hvørji skulu vera í sótt­ar­haldi. Men tað, sum hann kann gera, er at binda um heilan fingur og tískil hevur hann bið­ið øll starvsfólkini um at arbeiða heim­an­ífrá hesa næstu tíðina. Tilsamans eru 17 starvs­fólk í Al­mann­a­mál­a­ ráð­num og av teim­um vóru tey ell­ivu til ar­beiðis og tey eru so far­ in av ar­beiðs­ pláss­i­num, og eru far­in heim at ar­beiða. Hini seks starvs­fólk­ ini eru í feriu. Nú øll starvs­ fólk­ini siga heima og ar­beiða, væntar aðalstjórin at tey fáa steðgað smittu­spjað­ ingini. Men hann vænt­ar ikki, at tað fer at darva arbeiðnum tað all­a­r­minsta at fólk arbeiða heimanífrá, tí arbeiðið er á teldu og við elektroniskum sam­skifti og fundir verða eisini á int­er­net­i­num. Korona: Øll starvsfólkini eru send til hús Meldaðu Sea Shepherd í gjár Tær báðar løgtingskvinnurnar, Hervør Páls­ dótt­ir og Ingilín Strøm halda, at teirra heitið skal vera løgtingskvinnur og ikki løgtingsmenn Eyðun Mohr Hansen er aðalstjóri í Almannaráðnum