hósdagur 20. august 2020síða 26
‹ fyrra síða allar 32 síður næsta síða ›
Tekstur á síðuni
FRÍGGJADAGUR 20. AUGUST 2020
SOSIALURIN 62
26
Óli Jacobsen
Óli Jacobsen
3. partur
M
ia og eg giftust í 1940. Vit
bæði høvdu bara verið gift
í 10 dagar, tá ið eg fór aftur
at sigla. Tað var sum rímiligt
hesa tíðina ein stórur ampi hjá teimum,
sum vóru heima.
Mia var dóttir Ingu og Gunnar Daniel
sen, bæði ættaði úr Søldarfirði.
Gunnar var føddur í 1890 og bleiv ein
kendur skipari. Upprunaliga hevði hann
ikki ætlað sær at fara til sjós. Hann fór
ungur at smíða, men í 1907 var lítið av
arbeiði við smíðing. Hann var tá biðin um
at koma við Pilot, sum manglaði fólk. Hann
helt seg kunna fara ein túr, men hesin túr
ur varð byrjanin til 34 ár til skips. Hann tók
skiparaprógv í 1913.
Gunnar bleiv ein av okkara fremstu
skiparum bæði sum veiðumaður og sum
sjómaður.
Hann var allar sínar dagar ein lítillát
aður maður og plagdi at taka til: “Eg fór til
skips og væntaði mær lítið, men fekk nógv,
men mangur hevur væntað sær nógv og
fingið lítið.
Gunnar starvaðist sum skipasýnismaður
frá 1940 til hann fylti 70 ár í 1960. Hann
doyði í 1969.
Mia var fødd 28. juli 1914. Árið eftir fluttu
foreldrini úr Søldarfirði suður til Vágs. Tá
var stórt og vaksandi virksemi í Vági, og
Gunnar fekk skiparakjans í reiðaravirkin
um hjá J. Dahl á Gørðunum. Gunnar var
sonur D. J. Danielsen – gamla sýslumann
– úr Søldarfirði. Sostatt var hann beiggi
Victor Danielsen. Eitt systkinabarn var
Dollin, kendur fyri hansara avgerandi
leiklut í stríðnum fyri fólkið í Congo. Hesin
leiklutur er viðurkendur av útlendskum
søgurfrøðingum. Tann seinasta viðurkenn
ingin kom úr USA í farnu viku.
Eitt systkinabarn var Magnus á Kamar
inum, abbi “tey á Kamarinum”. Ein pápa
beiggi hansara var C. C. Danielsen, kendur
postmeistari og sparikassastjóri.
Inga var úr Niðaragerði í Søldarfirði.
Pápi hennara, Joen David, og beiggjar
hansara vóru hegnismenn til handverk, og
vóru m.a. við til at byggja Vágs kirkju. Joen
David hevði verið við til at byggja Sumbiar
kirkju, og tað var tá, tað rann saman mill
um hann og mammu Ingu, Sunnivu Mariu
Kjærbo, sum var úr Sumba. Tríggir av
beiggjum Joen Davids fluttu til Vágs at
búgva. Gunnar hevði mangar raskar sumb
ingar við sær til skips.
Fekk boð úr erva at fara
á Føroya Banka
Tað er ein serliga áhugaverd søga um
Gunnar. Hetta var í 1917, tá ið fleiri skip
vórðu niðurskotin á Føroya Banka av týsk
um kavbátum.
Hesa tíðina lá Sunbeam við Gunnari
sum skipara á Mykinesgrunninum. Hann
vildi ikki fara út á Bankan, tí hann varð
lýstur at vera vandaøki av týskarum.
Men ein dagin gjørdi hann nakað, sum
var púra skilaleyst sæð við mannaeygum.
Gunnar bað menninar draga snørini inn
fyrrapartin á degi. Teir settu segl og fóru
at sigla út á Føroya Banka. Eftir vanligum
metingum vóru tað óráð at fara av Myki
nesgrunninum og út á Bankan í dagsljósi.
Heldur skuldi dagurin verið brúktur at fáa
meira av fiski, og síðan kundi verið siglt
um náttina.
Gunnar hevði lagt seg í koyggjuna, men
hann føldi á sær, at hann skuldi broyta kós.
Hann fór upp og gav so boð um at broyta
kósina tann vegin, hann hevði kent seg
hava fingið boð um.
Sýnið var vánaligt, men sum teir sigla,
koma teir beint á bátin av Margrethu, sum
var søkt á bankanum av týskarum. Báturin
var um at søkka, tá ið Sunbeam kom fram
á teir, og fleiri av monnunum vóru illa fyri.
Men teir vórðu allir bjargaðir.
Gunnar segði, at “tað, sum fekk meg at
gera hetta fyri meg heilt óvanliga hendan
dagin, vóru bønirnar, sum vórðu sendar
móti Himli av hesum neyðstøddu monn
unum.”
Góðan barndóm
Heimið hjá Ingu og Gunnari stóð altíð opið,
har komu mong fólk á gátt.
Mia var næstelst av sjey systkjum, og
hon hevði ein góðan og tryggan barndóm
í heiminum í hugnaliga umhvørvinum
á Skálabø saman við systkjunum Lenu,
Gunnari, Trúgva, Eigil, Ingolf og Elmari,
sum doyði sum lítil smádrongur.
Miu vantaði hvørki hands- ella andsevni,
og sum stór smágenta gekk hon út at
hjálpa til í ymiskum húsum – serliga við
at røra kakur. Hetta var áðrenn nútímans
hentleikar vóru komnir.
Eftir loknan skúla gekk Mia við posti.
Tær báðar, hon og vinkonan listakvinnan
Ruth Smith, býttu bygdina millum sín.
Seinni fór hon at arbeiða í handlinum hjá
Jaspuri Hjelm á Løghamri til hon fór á hús
arhaldsskúla í Keypmannahavn. Aftaná fór
hon at tæna hjá kenda bakarameistaranum
og kongaliga hofleverandørinum van Hau
en, meðan eg gjørdi meg lidnan við skips
føraraskúlan í Keypmannahavn.
Komin aftur til Vágs giftist vit bæði, og
búðu í Tippinum næstu 30 árini. Børnini
vóru Andrew, Gunnvør, Bergur og Bogi.
ÓJ: Abbin helt nógv av Gunnari
Vil sjálvur skoyta upp í, at eg minnist,
hvussu abbi mín, Óla Jákup í Tjørnustovu,
Norðragøtu, altíð rósti Gunnari sum
skipara. Sum tað skiltist høvdu teir siglt
saman í fleiri ár.
Var í 1966 saman við pápa mínum í Vági.
Tá vitjaðu vit Gunnar. Hann greiddi frá,
at hann eitt skifti hevði havt allar fimm
beiggjarnar við sínum skipi. Umframt
abba vóru teir Doreus, Eliesar, Johannes og
Bernhard. Eisini var pápi teirra, Absalon,
saman við teimum. Hetta sigur nakað um
serlig viðurskifti teirra millum Gunnar og
teir í Tjørnustovu. Men so kann ein eisini
øtast við hugsanini um, hvussu stór van
lukka tað hevði verið, um teir gingu burtur.
Tá hevði bara ein systir verið eftir.
Skipini í reiðarínum
Silver Spray var bygd í Hollandi í 1915. Jens
av Reyni og Dánjal Jákup í Skipshandlinum
Andrew upplivdi nógv undir
krígnum, men størsta hendingini
var, tá ið hann giftist við Miu
SIÐSØGA
Andrew Godtfred:
UPPLIVDI FÓLKAATKVØÐ
UNA Í ÍSLANDI OG
KRÍGSLOK Í BRETLANDI
Andrew og Mia giftust í 1940.
Gunnar Danielsen, verfaðir Andrew