hósdagur 27. august 2020síða 8

FRÍGGJADAGUR 28. AUGUST 2020 SOSIALURIN 63 8 STEINAR PATURSSON E rt tú lønmóttakari ella pen­siónsmóttakari, skal løn­in ella pensiónin hjá tær flytast umvegis ein peninga­stovn. Flestu okkara hava so­statt okkurt samband við teir peningastovnararnar, sum virka í Føroyum, og alt annað líka eru flestu okkara eisini noydd at nýta tænastur teirra í ávísan mun. Peningastovnarnir hava tó ásett tænastugjøld fyri nógvar tænastur, teirra millum eisini grund­leggjandi bankatænastur, og havandi í huga, at tú skalt vera kundi í einum peningastovni fyri at fáa løn ella pensión, ber ikki til at forvinna pening í Føroyum uttan at skula gjalda okkurt til peningastovnarnar. Sjálvtøkurnar kosta - eisini í tínum egna peningastovni Tey fægstu munnu geva sær far um, at hvørja ferð pen­ing­ ur verður tikin úr einari sjálv­ tøku, tekur bankin eitt gjald fyri hetta. Allir føroysku pen­ inga­stovnarnir taka gjald fyri tæn­astuna, hóast gjaldið er ymiskt frá peningastovni til pen­ingastovn. Betri banki tekur mest fyri tænastu­na. Hevur tú kort frá Betri banka og tekur pengar úr einari sjálvtøku hjá Betri banka, kostar hetta 8 krónur. Nýtir tú eitt kort frá Betri banka í sjálv­ tøku hjá øðrum pen­inga­stovni, kostar hetta eisini 8 krónur. Hinir peningastovnarnir eru nakað bíligari, tá tað kemur til útgjald úr sjálvtøkum. Bank­ Nordik og Norðoya sparikassi taka ávíkavist 5 og 2 krónur fyri tæn­astuna, meðan Suðuroyar sparikassi tekur 2 og 4 krónur. Netbankin er heldur ikki ókeypis Hjá øllum peningastovnunum er ókeypis at avgreiða síni fíggjar­viðurskifti við hús um­ vegis netbanka. Flytingar, fastar flyt­ingar og gjaldsavtalur kunnu setast á stovn við hús, uttan at pen­ingastovnarnir taka pening fyri tað. Tað er kortini ikki ókeyp­is at hava netbanka. BankNordik tekur, sum ein­ asti peningastovnur í Føroyum, eitt gjald á 100 krónur fyri at stovna netbanka í tínum navni, og allir peningastovnarnir taka eitt gjald fyri nýtslu av net­ banka. BankNordik, Betri banki og Norðoya sparikassi taka allir 30 krónur hvønn ársfjórðing, meðan Suðuroyar sparikassi krevur 80 krónur um árið fyri tæn­astuna. Tað kostar at koma inn í bankan Ynskist at sleppa undan at gjalda fyri netbanka fyri ístaðin at møta upp í peningastovninum at avgreiða rokningar, flytingar og annað, so slepst sjálvandi undan tænastugjaldinum fyri net­bankan. Hinvegin taka pen­inga­ stovnarnir munandi hægri av­greiðslugjøld fyri flytingar og gjaldingar, um tær verða framdar í deildunum hjá pen­ ingastovnunum. Hjá Suðuroyar sparikassa kostar tað 25 krónur antin at flyta ella gjalda við inn­ gjaldskorti, meðan hinir tríggjar peningastovnarnir taka 40 krónur fyri tænasturnar báðar. Fyri tey flestu eru gjaldskort vorð­in ein fastur partur av gerandis­degnum, ið ikki slepst undan. Síðan koronufarsóttin fór at herja í mars mánaði, hava nógvir handlar rætt og slætt noktað at tikið ímóti reiðum peningi, og tí hava gjaldskort verið einasti gjalds­hátturin, skuldi tú til handils. At nokta at taka ímóti reið­um pengini er heldur ikki ólóg­ligt, tí kontantreglan, sum er ásett í donsku gjaldslógini, er ikki galdandi í Føroyum, tí gjalds­ lógin er ikki galdandi í Føroyum, kunnaði Rannvá Ragnarsdóttir, brúkaraumboð, í mei mánaði. Allir peningastovnarnir taka eitt árligt gjald fyri nýtslu av antin visakorti ella masterkorti, men BankNordik er einasti pen­ ingastovnur, ið tekur eitt gjald fyri at seta eitt tílíkt kort á stovn. Hinvegin er BankNordik einasti peningastovnur, ið hevur eitt hevikort, sum eisini er ókeypis at hava, meðan Suðuroyar spari­ kassi og Norðoya sparikassi hava dan­kort, ið eisini eru ókeypis. Johannesen og vísir á, at í juni mánaði varð sjálvtøkan á Skála tikin burtur, og bygdafólkið har verður tí noytt at fara til Runa­ víkar, skulu tey hava reiðan pening. – Samstundis kostar tað í ávísum førum at hava eina lønarkonto og at taka pen­ing­in út. Tað er ymiskt frá pen­inga­ stovni til peningastovn, alt eftir hvussu nógvar kontur tú hevur og so framvegis. Uppskotið er sostatt ein roynd at tryggja, at føroyski brúk­arin ikki skal gjalda fyri at fáa fatur í peningi, sum brúkarin longu eigur frammanundan. – Tað, sum liggur í upp­skoti­ num, er, at vit skulu tryggja, at tú hevur altíð atgongd at fáa peng­arnar hjá tær út. Tað vil siga, at tað skal ikki vera ov langt millum automatirnar, og at tað skal vera ókeypis at hava lønar­ konto og at taka pengarnar út, sigur Aksel V. Johannesen. – Hetta kann áleggjast við lóg, og um ikki, kunnu vit skapa møgu­leikan fyri, at fólk kunnu hava lønarkonto aðrastaðni enn í bankunum, sigur Aksel V. Johannesen, formaður í Javn­ aðar­flokkinum. Tað kostar at forvinna pening í Føroyum. Tað er lógarkrav at hava lønarkontu, men samstundis taka peningastovnarnir avgreiðslugjøld fyri grundleggjandi bankatænastur, so sum at taka pening út ella fremja flytingar. Vit hava hugt eftir tænastugjøldunum hjá føroysku peningastovnunum SMÁU GJØLDINI SMÁU GJØLDINI KOSTA DÝRT KOSTA DÝRT