hósdagur 3. september 2020síða 4

FRÍGGJADAGUR 4. SEPTEMBER 2020 SOSIALURIN 64 4 TERJI NIELSEN T að er friðarligt í heimi­ num hjá Biritu Mohr og Ega Dam við Villing­ ar­dalsvegin í Havn hendan fríggjadagin, ið vit vitja á gátt. Egi er einsamallur í húsi, tá ið vit koma, tí Birita er í dag­ til­haldi í Kollafirði, men verð­ur skjótt við hús. Bæði Birita og Egi eru kend úr føroyska sjónleikaheiminum, men nú eru nøkur ár síðani, at at nakar av teimum báðum hevur verið virkin innan sjónleikin. Tað hevur óbodni gesturin Alzheimer syrgt fyri. Gloymdi tekstin Tað var í 2012, tá ið Birita Mohr spældi sjónleikin Reinsan á Tjóð­pallinum, at tey varnaðust, at okkurt var ikki, sum tað átti at vera. Í 2012 spældi Birita leikin Rein­san á Tjóðpallinum. Tað byrjaði at knípa við tekstinum, og tað hevði aldrin verið ein trupul­leiki áður. Eg terpaði við henni um kvøldarnar her heima, men tað var tungt, men hon fekk spælt við hjálp frá suffløri. Búi, sonurin, var hjálparleikstjóri, og hann legði merki til, at okkurt var ikki heilt rætt við mammuni, greiðir Egi Dam frá. Birita var týðiliga merkt av hes­um, og tí tók hon eina stóra av­gerð, tá ið seinasta sýningin hevði verið. Tá ið tann leikurin varð liðugt spældur, lovaði Birita, at hon fór ongantíð aftur á pall. Sjón­ leikurin hevur fylt so nógv bæði í hennara og mínum lívi, so tað var eitt øgiliga stórt stig at taka. Men hon føldi ikki, at hon var før fyri at liva upp til tær treytir, ið hon setti til sín sjálvs á palli, sigur Egi Dam. Alzheimer spøkti Í familjuni hjá Biritu var Alz­ heim­er ikki ókent, og tí var tað ikki óvæntað, at hendan sjúkan spøkti í høvdunum á fleiri teirra. Mamma Biritu hevði Alz­ heim­er, og harumframt høvdu báð­ar ommurnar demens, men tað er sjálvandi nógv ár síðani, og hvør veit, um onkur teirra hevur havt Alzheimer eisini. Men vit hugsaði fyrst, at tað kanska var tunglyndi, ið darvaði hana, so hon fór til sálarfrøðing at fáa hjálp, men tað hjálpti ikki, greið­ir Egi Dam frá. Hann sigur, at tey settu seg eisini í samband við psykiatriska depilin á Landssjúkrahúsinum at fáa hjálp. Satt at siga vónaði eg onkurs­ vegna, at talan var um eitt slag av tunglyndi, men innast inni visti eg óivað væl, at tað var Alz­ heimer, sum nú hevði rakt hana, sigur Egi Dam. Lívið gekk sína gongd, og í 2015 fóru Birita og Egi til Danmarkar, har tað bleiv endaliga staðfest, at hon hevði Alzheimer. Tað var sjálvandi tungt at fáa stað­fest, men eg haldi, at vit øll vóru fyrireikað upp á tað. Vit høvdu avtalað við dreingirnar, Fyri fimm árum síðani fekk kenda sjónleikakvinnan Birita Mohr staðfest Alzheimer. Hóast sjúkan hevur merkt bæði Biritu og famijuna nógv, so gongur lívið víðari, og kvinnan Birita Mohr er her enn, hóast hon ikki er tann sama EG ERI EG ERI HER HER Man skal avgjørt ikki ignorera hana, tí tað klárar hon ikki