hósdagur 17. september 2020síða 20
‹ fyrra síða allar 32 síður næsta síða ›
Tekstur á síðuni
FRÍGGJADAGUR 18. SEPTEMBER 2020
SOSIALURIN 66
20
Andlát
Bergliot Petursdóttir,
búsitandi í Hoydølum, vanliga nevnd Begga,
ættað úr Trongisvági,
andaðist 6. september 93 ára gomul.
Urnan verður jarðað úr Kirkjugarðskapellinum í
Havn leygardagin 19. september kl. 14.
Tey, ið ynskja at minnast Beggu við
blómum ella kransi, kunnu í staðin lata eina
peningagávu til Felagið Føroysk Ross at stuðla
varðveitingararbeiðinum av gamla føroyska
rossaslagnum, konta 6460-0004739045
í BankNordik.
Jarðarferðin verður hildin sambært almennu
tilmælunum.
TØKK
Anne Lise Winther
Fødd 11. september 1945 – deyð 22. august 2020
Vit takka hjartaliga fyri sýnda samkenslu,
tá ið okkara elskaða kona, mamma,
vermamma og omma doyði og varð jarðað.
Tøkk øll tit, ið vóru um hana í hennara sváru
sjúku. Takk til føroyska sjúkrahúsverkið,
serliga øll tit røktarstarvsfólk, ið sóu
menniskjað í sjúklinginum. Takk fyri tykkara
heitu hendur. Eisini stór tøkk
til Sjúklingahotellið Tórshavn fyri hjálp,
gestablíðni og umsorgan ta tíðina
vit vóru har.
Vit vilja eisini takka øll tykkum, sum
troystaðu og vístu umsorgan, og sum
á ymsan hátt hjálptu til í sambandi við
jarðarferðina og ervið, og í tíðini aftaná.
Ein serlig tøkk til Tórshavnar Manskór fyri
vakra sangin, til Gudmund Joensen fyri
nemandi urguspæl og til Hera Joensen fyri
troystarrík orð í sambandi við jarðarferðina.
Mads
Niels, Annika og Niklas við familjum
andi lyfti hon horninum, og tárini
trillaðu niður eftir hennara kinnum,
tá hon hevði lagt hornið á aftur.
- Tað var Poul. Hann er livandi, græt
hon av gleði.
Lítið snakkað
Poul Grunnveit sigur, at hóast flog
vanlukkan sjálvsagt var ein rættiligur
skelkur, so gavst hann ikki at flúgva,
og hann heldur ikki, at vanlukkan á
Knúki hevur fylt so nógv í lívinum.
Hann helt fram at sigla og hevði av
og á eisini brúk fyri at flúgva.
- Nei, eg minnist einki til, at eg
seinni stúrdi fyri at flúgva. Eg skal
ikki siga, at okkurt ikki hevur ligið í
bakhøvdinum, men eg haldi ikki, at
vanlukkan í Mykinesi gjørdi mær
serliga nógv fortreð í so máta.
Hann sigur, at í familjuni hevur ikki
nógv verið snakkað um tað, sum hendi
í Mykinesi fyri 50 árum síðan.
- Tað er sjáldan, at eg havi verið
spurdur um hendingina, og eg kann
heldur ikki minnast, at eg og Regin
Nesstein, sum var víkarmaðurin undir
liðini á mær í flogfarinum, snakkaðu
nakað serligt um tað, sum okkum
báðum hevði verið fyri. Vit møttust
ikki so ofta - ella, vit runnu ikki
hornini av hvørjum øðrum, sum tikið
verður til. Vit skiftu orð, tá vit hittust,
men eg haldi ikki, at vit snakkaðu ofta
um flogvanlukkuna aftur, tó at hon
ivaleyst onkuntíð hevur verið uppi
og vent.
Poul Grunnveit heldur, at hann
gjørdi tað, sum var best í teirri støðu,
hann var í, og tað var at leita eftir hjálp
sum skjótast.
- Fólk høvdu jú fingið stórar skað
ar, og neyvan visti nakar, sum var á
Knúki henda feigdardag, hvar tey vóru
í stóru neyðini, sum var, sigur Poul
Grunnveit álvarsamur.
Sló út á skipi
Men, flogvanlukkan í Mykinesi er
ikki einasta hending í lívinum, sum
hevur rakt Poul Grunnveit. Hann fór
til skips í 1955, og fyrsti túrur var sum
messudrongur við vágsskonnartini,
Saint Jacques - ella Sant Jack, sum
hon varð rópt millum manna.
Seinni gjørdist hann dekkari við
skipinum, og her kundi tann eini
túrurin verið hansara seinasti, um
verri vildi til. Hendingin fór fram,
meðan teir vóru á sildaveiði norðan
fyri, og teir vóru í ferð við at draga
gørnini.
- Tað var eitt sindur sjaskut, meðan
vit lógu og drógu. Eg hevði til uppgávu
at kveyla trossan, meðan annar maður
stóð við spælkoppin. Trossin lá um
eina rullu har frammi í skipinum, og
eg sjálvur stóð millum lúnningina og
trossan.
Poul Grunnveit vísir á, at tað var,
tá trossin knappliga glapp úr rulluni
har frammi, at hann var slongdur út
um lúnningina og í havið. Nógv stóð
á trossanum, og stóð hann verri fyri
hesa løtu, hevði hann helst farið í
knús.
- Stóð eg millum trossan og vantrið,
hevði skilið verið nógv verri, men
tíbetur stóð eg beint framman fyri
vantrið. Eg varð slongdur út í bláan
sjógv og fór undir. Tá eg kom upp
undan aftur, fekk eg skjótt fatur í
gørnunum, sum stóðu spílaði út í
sjógvin.
Menninir, sum vóru umborð, drógu
nú gørnini móti skipssíðuni, og soleiðis
fingu teir í øllum góðum fatur í Poul
Grunnveit aftur.
Í bókini ”Skakandi tilburðir” stend
ur um hendingina at lesa, at skiparin
umborð eisini leyp í havið, men tíbetur
eydnaðist tað víkarmanninum at
krøkja seg í gørnini og soleiðis halda
sær, til gørnini komu at borði. Men, so
mikið ógvuslig var hendingin, at Poul
Grunnveit hevði fingið nógvan sjógv í
seg hesa løtuna, hann fleyt á havinum.
Sigldi í Svøríki
Poul Grunnveit tók sum ungur eisini
skiparaprógv, og eftir lokna útbúgving
fór hann í 1960 við sluppini, Carl, sum
eisini hoyrdi heima í Vági. Hann var
eisini í nøkur ár við føroyskum nóta
skipum, eitt nú Akraborg.
Tað var Júst í Túni, sum í sínari tíð
var orsøkin til, at víkarmaðurin fór
til Svøríkis at sigla, og tað var Júst í
Túni, sum skaffaði honum kjansin.
Her hevði Poul Grunnveit til uppgávu
at læra sviar at fiska við nót.
Og tað var júst á veg heim úr Svø
ríki, hann var, tá flogfarið datt niður
í Mykinesi.
Víkarmaðurin byrjað umborð á
svenskum skipi sum bassi, og at enda
var hann eisini skipari. Men, hann
noyddist at hava svia sum flagg
skipara. Árini, hann sigldi í Svøríki, var
Poul Grunnveit eisini umborð á størri
nótaskipum.
Tá skipið sakk
Triðja hendingin, har Poul Grunnveit
var fyri enn einari álvarsligari hend
ing, var, tá nótaskipið, Ási, sakk. Teir
høvdu so nógv sild í nótini tað eina
kastið, at tað tók langa tíð at tøma
nótina og fáa fiskin innanborða.
Skipið fyltist so hvørt, sum teir tóku
sildina upp, og skipið legði seg á liðina.
At enda fór Ási at drekka sjógv inn
gjøgnum lúkuna á síðuni, og støðan
gjørdist hættislig.
- Eg var fyrsti stýrimaður og stóð
hesa løtu við spælið. Tá tað vísti seg,
at skipið legði seg á liðina, royndi eg
at snara hóvinum, sum var fult við
sild, yvir í øvut borð fyri at vita, um
tað á henda hátt bar til at rætta skipið
uppaftur.
Men, hetta gjørdi ongan mun.
Skjótt sást, at her var einki at gera, og
at Ási fór at søkka.
- Sum stýrimaður var eg næst
seinastur av skipinum og niður í bjarg
ingarbátin, og tá lá Ási næstan flatur
í sjónum - ja, hann lá so nógv, at eg
tá kundi ganga eftir skipssíðuni og
leypa niður í bjargingarbátin. Men, tá
var hetta eisini í evstu løtu, sigur Poul
Grunnveit, sum fegnast um, at hjálpin
var skjót, og at manningin varð tikin
upp í øllum góðum.
Eg kendi meg eitt
sindur forstrektan
í nakkanum, og
eg hevði fingið
eitt hol niður
í økslina…
Eg varð slongdur
út í bláan sjógv
og fór undir.
Tá eg kom upp
undan aftur, fekk
eg skjótt fatur
í gørnunum…