hósdagur 24. september 2020síða 13

FRÍGGJAGUR 25. SEPTEMBER 2020 SOSIALURIN 67 13 i­num tveir sess­ir í bý­ráð­num. Heð­in Mort­en­sen misi­ti 131 at­ kvøð­ur og fekk 2.506. Sambært kann­ing­ini hes­a­ ferð, so er stóri spurningurin, um Heð­in Mortensen aft­ur fer at sláa metið. Flokkurin stend­ur til eitt kanón­val, og tað ger Heð­ in Mort­en­sen eis­ini. Tjóðveldi fær toyggið Sam­bært kanningini fær Tjóð­ veldi toyggið frá veljarunum hesa­ferð. Í seinasta valskeiði kom vátt í reiðr­ið millum Tjóðveldi og Javn­að­ar­flokkin í býráðnum. Ser­liga millum Marin Katrinu Frý­dal og Heðin Moretensen. Tað end­aði við, at Tjóð­veldi fór úr sam­gong­uni. Tað var Tjóð­veldi, sum gav Ann­iku Ol­sen høvi at ger­ast borg­ar­stjóri, eftir at Annika Olsen og Bogi Andr­e­a­sen vegna Fólka­flokkin høvdu skri­v­að und­ ir sam­gong­u­avtalu við Javn­að­ar­ flokk­in og Sam­bands­flokk­in um at at skipa samgongu við Heðini Mort­en­sen sum borgarstjóra. Tað er komið fram sein­astu dag­ar­nar, at tveir profilar hjá Tjóð­veldinum ikki stilla upp­aft­ ur, Marin Katr­ina Frýdal og Jógv­an Arge, sum var seks at­ kvøð­ur ov stuttur sein­ast. Eingin borgarstjóraeffekt Heð­in Mortensen er uttan líka besta dømið um ta sokallaðu »borg­ar­stjóra-effektina«. Hann hev­ur størri undirtøku per­són­ liga, enn allir hinir flokk­ar­nir hava hvør sær. Men sam­bært veljara­kann­ ing­ini kunnu Fólka­flokk­ur­in og Ann­ika Ol­sen ikki rokna við somu effekt. Flokk­urin gong­ur fram sløk tvey pro­sent, sum tó ong­an mun ger, tí flokk­urin sein­ ­ast var um reppið at missa ann­ an bý­ráðs­sessin. Gongur ongan veg hjá Sambandsflokkinum Sambandsflokkurin hevur havt tað tungt í Tórshavnar býráð, síð­ani Lisbeth L. Petersen legði frá sær í 2000 og síðani Heðin Mortensen varð koyrdur úr flokkinum í 2004. Hon megnaði at fáa flokk­in upp um 26 prosent og fýra býráðslimir. Men síðani hev­ur tað bara gingið afturá – sjálvt um fyrrverandi løg­maður still­aði upp sein­ast, so hjálpti tað held­ur ikki. Og tað sær út til at versna hesa­ferð, sambært kann­ ing­ini. So Annfinn Brekk­stein skal ikki vænta sær selskap í Sam­ band­s­flokk­i­num í Tórs­havn­ar bý­ráð. Framsókn fótað sær Nýggj­asti flokkurin í býnum, Fram­sókn, sær út til at hava fótað sær í Tórshavnar býráð. Hó­ast flokk­ur­in hevur sitið í sam­gongu, so gong­ur tó skeiva veg­in. Kanska flokk­urin ikki hev­ur verið nóg sjón­lig­ur í bý­ ráð­num, har hann átti at kunna tik­ið kappingina upp við Fólk­a­ flokk­in um liberalu linj­una. Hóast flokkurin gongur aftur, so skal hann rokna við afturvali – hann eru jú framman fyri Sam­ bands­flokkin og stendur til at fáa 11. mand­atið í býráðnum. Hann hevur í løtuni 10. Statistiska óvissan til velj­ar­a­ kann­igina er 2.3 - 4.5%. Men har­um­framt koma met­o­d­isk­ ar avboðingar við at gera velj­ ar­a­kann­ingar, og eru tær størri til eitt býráðsval enn eitt løg­tingsval, sí niðanfyri. Nakrar viðmerkingar um av­bjóðingar við at velj­ar­a­ kann­ingar til kommunuval: Royndir úr øðrum londum vísa, at til kommunuval er nógv truplari at gera velj­ar­a­ kann­ing­ar, sum raka beint, enn til lands­fevnandi val. Fleiri dømi eru, har veljara­ kann­ing­ar hava rakt nógv við síð­una av endaliga úrslitinum. Fleiri orsøkir eru til hetta, sum skal vera greitt frá nið­an­ fyri, og hvussu hesar orsøkir gera, at velj­ar­a­kanningar kunnu blíva meira skeivar enn vit eru von við. Í Føroyum eru ikki so nógv­ar royndir við velj­ar­a­ kann­ing­um til kommunuval, men somu avbjóðingar mugu vænt­ast at vera í Føroyum. 1) Til býráðsval eru vanlig at­kvøð­u­mynstur ikki gald­ andi í sama mun sum til løg­ tings­val, m.a. tí fleiri velja per­ són­ligt. 2) Til býráðsval eru nógv fleiri sum avgera í síðstu løtu, hvønn tey velja, tvs. tá kann­ ing­ar­nar til býráðsval verða gjørd­ar eru fleiri sum enn ikki hava avgjørt hvønn tey velja, enn er galdandi til løgtingsval. 3) Ein týðandi partur av ar­ beið­i­num at gera góðar velj­a­r­ a­kann­ingar er vektingin, og hon krev­ur at hava góð stat­ ist­isk model, sum umfatar at seta tey rætt saman og at hava nøktandi data at stilla mod­ellið við. Tá vanlig at­ kvøð­u­mynst­ur ikki halda, mugu mo­d­ellini stillast øðr­ vísi, men tá fáar kanningar eru gjørdar til býráðsval, hev­ ur man ikki nógvar royndir at læra av og sum hava validerað modellini. Man er noyddur at taka nakrar kjansir. 4) At nógv fleiri velja per­ són­ligt umframt at fleiri av­ gera í síðstu løtu, kann gera at nógv broyta meining tá tey standa á vallistanum og síggja valevnislistan. Til eina veljarakanning siga tey seg velja sum tey plaga, men á valstaðnum finna tey okkurt annað. 5) At nógv fleiri velja per­ són­ligt og harvið ikki tað tey plaga ger eisini, at fleiri enn van­ligt minnast ikki hvat tey valdu seinast. Nøkur minnast og upp­lýsa skeivt. Hetta á­virk­ar vektingina og harvið úr­slitið av veljarakanningini. Fólk øðrvísi til kommunuval enn til løgtingsval Truplari at kanna kommunuval Heðin er valdur 12 ferðir • Hetta verður 13. ferðin, Heðin Mortensen verður valdur í Tórshavnar býráð. Hann er valdur í 1972, 1976, 1980, 1984, 1988, 1992, 1996, 2000, 2004, 2008, 2012, 2016 og »kanska" aftur í 2020. • 1972-1984 fyri Uttanflokkalistan • 1988-2004 fyri Sambandsflokkin • 2008-2020 fyri Javnaðarflokkin NAN MEIRILUTA Sambært kanningini hjá spyr.fo henda stórar forskjótingar á býráðs­vali­num í Havn – sum tó bara ávirka tveir flokkar: Javnaðarflokkurin fær helm­ingin av býráðssessunum hjá Tjóðveldi og fær einsamallur meirilutan í Tórshavnar býráð