týsdagur 13. oktober 2020síða 8

Mikudagur 14. oktober 2020 · Nr. 72 8 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 KJAK Bozena Rasmussen Sama dag sum lesara­ bræv mítt við yvir­ skriftini ”Demo­kratisk Sentral­isma” varð prent­ að í Sosialinum hin 30. september 2020, sum snúði seg um nýggju við­ tøk­urnar í Lands­felag Pen­sjónista, varð aðal­ fundurin hjá Lands­felag Pen­sjón­ista 2020 eisini lýst­ur í Sosialinum. Í hesi lýsing sá eg, at eitt av punkt­unum í dags­skrán­ ni, í punkti 5, var: ”Møgu­ lig uppskot til broytingar av viðtøkum felagsins”. Hetta punkt leiðir inn til spurningin í lesara­ brævi mínum um, hví tað er so týdningarmikið fyri okkum vanligu limir í lokalu pen­sjón­ista­feløg­ un­um hjá L.P., at vit skulu hava fullan limarætt í Lands­felag Pensjónista – eins og vit høvdu sambært § 3, áðrenn við­ tøku­broytingarnar í fjør. Fullur limarættur merk­ir, at einstøku limir­ nir í lokalu pen­sjón­ista­ feløg­unum skulu hava fýra grundleggjandi demo­krat­isk rættindi í Lands­felag Pensjónista, nevni­liga uppskotsrætt, møti­rætt, talurætt og at­kvøðu­rætt. Tað er av stórsta týdningi fyri demo­kratiið í felags­skapi­ num Lands­felag Pen­sjón­ ista, at øll hesi rætt­indi verða varðveitt – van­ligu limirnir í pen­sjón­ista­ feløgunum mugu hava rætt til at seta fram upp­ skot til aðalfundin hjá Lands­felag Pensjónista og ikki einans møta upp á aðalfundinum at at­ kvøða. Annars so meini eg, at atkvøðugreiðslan eig­ur at vera loynilig. Í Sosialinum 7. oktober 2020 varð prentað ein rætt­leiðing til mín frá Arna Thorsteinsson, har hann skrivaði, at upp­ skot­ið um at broyta við­ tøk­ur­nar hjá L.P. varð sam­tykt av meiri­luta­ num, og greiddi hann frá, at viðtøkurnar skuldu broyt­ast, tí tær vóru ógrei­ð­ar. Men tað passar ikki. Viðtøkurnar vóru greið­ar nokk. Tað er prógv fyri. Tað er rætt, at eg var ikki til staðar á eyka­ aðal­fundi­num, men eg havi lisið fundar­frá­ greið­ingina frá eyka­ aðal­fundi­num, sum Arne Thorsteins­son sjálvur hevði skrivað. Og eg dugi enn at lesa! Tað, sum stóð í fundar­greiðingini, var ikki hugaligur lesnaður! Í gomlu viðtøkunu varð sum nevnt staðfest, at limir­nir í limafeløgunum hjá L.P. skulu hava fullan limarætt! Tað er júst hetta demo­kratiið handlar um. Tað eru vit, vanligu limir, ið skulu vera við til at forma, geva ráð og veg­ leiða politikararum, tá teir gera reglur, lógir og kunngerðir, sum fremja demokratiska um­hvørv­ ið sum heild. - Vit pen­ sjón­istar síggjast ofta ikki í fjøldini, men vit ha­va erfaringar og upp­ livils­ir, sum kunnu gagna samfelagnum og sum eiga at koma fram í ljós­ mála. Eg haldi ikki, at vit skulu tiga, tá vit hava okkurt uppá hjarta, so­ leiðis sum vanliga verður gjørt í smáum sam­feløg­ um, har fólk eru bang­in fyri at koma við at­finn­ ing­um ella kritikki, tí slíkt kann fáa óhepnar fylgjur fyri arbeiðsmøguleikar, fyri ein persónliga ella fyri alla familjuna. Ein skal verða mótaður, tá ein velur at kritisera eitt­ hvørt. Ein má tola fylgj­ ur­nar, eisini møgu­lig­ar rætt­leiðingar. Vísandi til oman­fyri­ stand­andi fari eg við hes­ um at heita á Lands­felag Pensjónista um at rulla § 3 í gomlu við­tøkunum aftur, tvs. at vanligu limirnir í pen­sjón­ista­ feløgunum hjá L.P. endur­ vinna FULLAN lima­rætt í LP. - Tað er av stórsta týdn­ingi fyri vanligu limir­nar í pen­sjón­ ista­feløg­unum og fyri demokratiið at van­ligu limir­nir í pen­sjón­ista­ feløg­un­um endurvinna rættin at seta fram upp­ skot til aðalfundin hjá Lands­felag Pensjónista. Tað er ikki annað enn rímuligt at vænta, at demokratiið skal fungera her á landi – ikki minst í landskassafíggjaða Lands­felag Pensjónista. Før­oyar eru ein partur av Skandinavien, har demo­ kratiið ræður. Og tað eiga vit ØLL at stuðla og hjálpa til at fremja. 12. oktobur 2020 Virkar demokratiið í Landsfelag Pensjónista? Óli Jacobsen Í tíðindasendingini hjá út­varpinum seinasta fríggja­morg­un kl 8 varð endur­givið eitt brot úr tingviðgerðini um fiski­ vinnumál, har Høgni Hoy­dal í sínum ákærum móti landsstýrinum segði, at hetta var ”sum tá Óli Jacob­sen vitnaði fyri reiðar­ar­nar og ikki fyri fiski­menn­inar..”. Hetta var sum tað skilst í samband við eitt gerðarrættarmál, um manningin skuldu lut­ taka í kostnaðin fyri keyp av kvotum á upp­boðs­ sølu. Tað er í stríð við alla mannagongd, at ein per­ sónur uttan fyri ting­ið, verður drigin inn í eitt orðaskifti, og løg­tings­for­ maðurin talaði eisini at. Men hetta er eitt gott dømi um rættarfatanina hjá Høgna Hoydal. Rættarbrot at leggja eftir einum vitni Í 2012/13 varð gerðar­ rættur settur at avgera hendan spurning um frá­ dráttin fyri kvotakeyp. Eg var innkallaður, sum ein av teimum, sum kendi til sáttmálan hjá fisk­i­ monnum. Tað er mani­ pula­tión, tá ið Høgni Hoy­dal førir fram, at eg ”vitnaði fyri reiðararnar”. Upp­gávan var at greiða frá, hvussu sáttmálin skuldi skiljast, og hvussu kann var praktiseraður á tí øki, sum trætan snúði seg um. Tað avgerandi í hesum máli er, at skipanin við vitnum er ein grund­ leggjandi partur av rættar­skipanini. Báðir partar kunnu innkalla vitni, sum teir halda kunna lýsa málið. Eg var inn­kallaður av øðrum parti­num. Men tað hevði ongan mun gjørt fyri míni fatan, um eg var inn­kallaður av hinum partinum. Hesar vitnis­frá­greið­ ing­ar eru so týðandi part­ ur av grundarlagnum fyri endaliga dóminum. Í sivilum rættarmálum er tað ein skylda at vitna, um ein verður inkallaður. Afturfyri eru vitni í lóg­ gávuni tryggjað móti hevndartiltøkum frá hinum partinum í máli­ num. Tí er tað serdeilis groft brot á rættartrygdina, at ein tingmaður enntá frá tingsins røðarapalli legg­ ur eftir einum vitni, sum ikki hevur vitnað eftir hansara høvdi. Tað er neyvan nakað fordømi um ein slíkan at­ burð. Legði seg út í ein gald­andi sáttmála og í rættarskipanina Úrskurðurin hjá gerðar­ rætti­num var, at her var talan um loyvdan frá­ drátt. Niðurstøðan var enntá stuðlað av øðrum gerðarrættarliminum hjá tí partinum, sum Høgni Hoydal er í parti við. Hetta kundi bara broytast við broyting í sátt­málanum, sum báðir partar máttu semjast um. Nú hendir tað óhoyrda, at Høgni Hoydal sum landsstýrismaður legg­ ur seg út í eitt mál, sum grundleggjandi er fyri partarnar á arbeiðs­mark­ naðinum at greiða. Hann fær undanfarnu samgongutinglimir til at lóggeva eina broyting í ein galdandi sáttmála til fyrimuns fyri annan partin. Hetta er í sær sjálv­um óhoyrt í einum rættar­samfelagi. Samstundis legg­ur hans seg út í ein dóms­ úrskurð og ger til einkis eina greiða niðurstøðu hjá gerðarrætti, har sjálv­ ur sorinskrivarin var upp­maður. Orsøkin er tann, at niður­støðan ikki var í samsvar við Høgnasa fatan av einum sáttmála, sum hann hevur sera av­ markaða vitan um. Hon er so lítil, at við hesi lóggávu gjørdist tað dýrari hjá nýggjum akt­ør­um at koma inn í vinnuna, sum Høgni Hoy­ dal segði seg virka fyri, enn hjá teimum gomlu aktør­unum. Úrslitið gjørd­ist eisini har eftir, takkað Høgna Hoydal sjálvum. Setti seg omanfyri egnu lógardeild Men at ein ráðharri tekur sjálvt rættarskipanina av ræði er óhoyrt í einum rættar­samfelagi. Men tað er tó kent í øðrum lond­ um, um vit fara nóg langt út í heim og nóg langt aftur í tíðina. Tað, sum annars betri enn nakað lýsir rættar­ fatanina hjá Høgna Hoy­ dal, er hetta: Landsstýrið hevur eina lógar­tænastu, sum skal kanna øll lógaruppskot, um tey lúka treytirnar fyri uppskotum at verða løgd fyri tingið. Henda lógartænasta leggur fram hvørt ár eina árs­frágreiðing. Hetta árið varð sagt, at um 200 upp­ skot høvdu verið góð­ kend til framløgu, men tað var eitt uppskot, sum ikki varð góðkent, og tað var júst umrødda upp­ skot um at seta galdandi sátt­mála og dómsvaldið til viks. Hóast hetta leggur Høgni Hoydal uppskotið fyri tingið. sum um hann var hægstarættardómari. Einki sæst til, at hann hevur kunnað vinnu­ nevnd­ina ella løg­ting­ið um støðuna hjá lógar­ tænastuni. Tískil var upp­skotið samtykt uttan viðgerð av hes­um týdningarmikla spurn­ ingi. Hetta skal havast í huga næstu ferð hann og hansara flokkur koma við uppskoti um at yvirtaka dómsvaldið. Sum tað sæst er Høgni Hoydal ikki tann rætti at seta spurning við trúvirðið hjá øðrum. At hetta enn tá verður gjørt frá løgtingsins røðara­ palli sigur meira enn alt um hansara rættarfatan. Rættarbrot á tingsins røðarapalli