hósdagur 22. oktober 2020síða 39

11 Fríggjadagur 23. oktober 2020 · Nr. 74 Sosialurin ing­ar. Í fleiri samkomum brúka fólk nógva tíð og orku til sjálvboðið ar­ beiði, sum eisini hevur stóran týdn­ ing. Men at standa og bryggja kaffi í ein tíma er ikki neyðturviliga tað sama sum at møta Guði, sigur Jan Jensen. HANDRITIÐ VAR BURTUR Flestallar siðvenjur og ritualir, sum kirkjur og samkomur brúktu, máttu víkja, tá korona rakti landið. - Serliga fólkakirkjan hevur nógv ritualir, sum hava týdning fyri fólk. Brúdleyp, konfirmatiónir og jarðarferðir kundu ikki haldast sum vant. Handritið varð tveitt burtur, og kirkjur og samkomur máttu improvisera. - Eg veit, at prestar hava verið ógvuliga keddir um ikki at hava kunna givið fólki tað, tey hava tørv á, serliga í sambandi við jarðarferðir, sum fyrstu tíðina bert kundu hald­ ast eftir strongum krøvum um frá­ støðu og við heilt fáum luttakarum. - Tað eru rættiliga fastar manna­ gongdir fyri jarðarferðir, sum hava stór­an týdning fyri, hvussu tey nærm­astu arbeiða seg ígjøgnum sorg­ina. Tað hevur verið ógvuliga sárt, at bert fá eru sloppin at fylgja, at eingin hevur kunna tikið í hond­ ina á teimum avvarðandi, og at einki ervi hevur verið. - Vit kenna ikki allar avleið­ing­ar­ nar enn av, at tey avvarðandi ikki fingu tær vanligu upplivingarnar av jarðarferðini, tí sorg tekur tíð. Um 2-3 ár fáa vit at síggja, um tey av­varðandi klára at innheinta tað á annan hátt, sum tey ikki fingu við jarð­arferðina, sigur Jan Jensen. Eisini fríkirkjur hava verið noyddar at slept fleiri siðvenjum við millum annað breyðbróting og at taka í hondina á hvørjum øðrum. - Tað kann eisini vera ein fyri­ mun­ur at noyðast at hugsa um, hví vit gera, sum vit gera. Fleiri sam­ komur eru vorðnar meiri tilvitaðar um innihald og form. Formar kunnu broytast, men innihaldið er tað, ið hevur veruligan týdning. NÝGGJ ANDLIT Sum vikurnar og mánaðirnir liðu, fór longsulin eftir at vera saman tó at gera seg galdandi. Tað var ikki nóg mikið longur at vera til guðs­ tæn­astu og møti frammanfyri teld­ una. - Tað eru ógvuliga nógv fólk í Før­oyum, sum eru á møti hvønn sunnudag. Hjá nógvum føroyingum eru møtini tann mest týðandi part­ ur­in av sosiala lívinum, sigur Jan Jensen. Tá samkomurnar lótu dyrnar upp aftur eftir koronukreppuna í vár, vóru nýggj andlit at síggja í sal­ un­um hjá fleiri samkomum. - Nøkur høvdu hoyrt til aðrar samkomur og høvdu fingið hug at skifta, tá tey sóu møtini hjá øðrum samkomum á netinum. Men fleiri vóru eisini, sum ikki høvdu verið von at ganga á møti ella í kirkju, men høvdu fingið hug at fara, tí teim­um dámdi væl tað, tey høvdu sæð á netinum. Royndirnar við at senda møtir og guðstænastur á netinum undir koronukreppuni hava verið so góðar, at fleiri samkomur hava ætl­ anir um at halda fram við tí. - Tað er ein góður máti at røkka nýggjum fólkum, tí tað ger tað nógv lættari hjá fólki at kunna seg við tað, sum hendir í samkomunum. Fleiri samkomur royna at gera gátt­ ina so lága sum gjørligt fyri nýggj­ um limum, og á netinum krevst ikki meira enn eitt klikk fyri at koma inn, sigur Jan Jensen. Jan Jensen arbeiddi við eini ph.d.-verkætlan í antropologi um trúarlív í Føroyum, tá koronukreppan rakti. Hann fekk stuðul frá Granskingarráðnum til at kanna, hvussu kirkjur og samkomur í Føroyum tillagaðu seg í sambandi við koronufarsóttina. Nú ber til at fylgja Vísinda­vøkuni beinleiðis frá telefonini, teldlinum og telduni. Vit hava gjørt eina netapp, har vit hava savnað alt um Vísindavøkuna. Her kanst tú síggja skránna fyri komandi Vísindavøkuna, tú kanst melda til ymsu fram­løg­ urnar, síggja tíðindi og leita í savn­inum av tilfari frá und­an­ farnu árunum. Alt er ikki komið í savnið enn, men tað kemur. Tá Vísindavøkan er í gongd fríggjadagin 6. november, fert tú at kunna fylgja øllum fram­løg­um á beinleiðis stroyming. Nýtt tilfar verður eisini lagt út tá, millum annað nakrir stutt­film­ar og filmar, sum koma inn til kappingina fyri skúla­næm­ingar. Far á vísindavøka.fo við tele­ fonini og set eitt bókamerki á, so hevur tú altíð síðuna tøka. Adressur: vísindavøka.fo visindavoka.fo researchersnight.fo Vísindavøkan á telefonini