hósdagur 5. november 2020síða 9

FRÍGGJAGUR 6. NOVEMBER 2020 SOSIALURIN 78 9 Heðin Mortensen hev­ur havt flest­ar per­són­lig­ar at­ kvøður í Tórs­havn­ ar býráð nakr­ antíð. Men Poul Mich­el­sen eigur met­ið við størstu borg­ar­stjór­a­ effektini EIRIKUR LINDENSKOV Um Annika Olsen megnar at fáa somu borgarstjóra-effekt á bý­ ráðs­val­i­num í Havn týsdagin, sum Poul Michelsen fekk í 1980, so fær hon 1.848 atkvøður og tryggj­ar Fólkaflokkinum tann triðja býráðsessin. Um hon fær somu borg­ar­ stjór­a-­effekt, sum Heðin Mort­ en­sen fekk í 2008, so fær hon 1.089 at­kvøð­ur. Um hon fær somu borg­ar­ stjóra-­effekt, sum Leivur Han­ sen fekk í 2000, so fær hon 792 at­kvøðu­r. Um hon fær somu borg­ar­ stjóra­eff­ekt, sum Jan Christ­i­an­ sen fekk í 2004, so fær hon 594 at­kvøð­ur. Og um hon fær somu borg­ar­ stjóra-effekt, sum Lisbeth L. Pet­er­sen fekk í 1996, so fær hon 429 atkvøður. Tað vísa útrokningar, sum vit hava gjørt út frá søguligu val­tøl­ u­num aftur til býráðsvalið í Havn 1. desember í 1980. Síðani 1980 eru tað bara tveir borg­ar­stjórar, sum hava sitið í meria enn eitt valskeið: Poul Michelsen úr Fólka­ flokk­i­num, sum var borgarstjóri frá 1981-84, frá 1985-88 og frá 1989- 1992. Heðin Mortensen úr Javn­að­ ar­flokk­i­num frá 2005-2008, 2009- 2012 og frá 2013-2016. Lisbeth L. Petersen var borg­ ar­stjóri frá 1993-1996. Leivur Han­sen var borgarstjóri frá 1997- 2000. Og Jan Christiansen var borg­ar­stjóri frá 2001-2004. Poul Michelsen varð fyrstu ferð vald­ur í býráðið fyri Fólka­ flokk­in á býráðsvalinum 1. des­ em­ber í 1980. Hann fekk tá 230 at­kvøður. Hann gjørdist borg­ar­ stjóri í samgonguni, sum tá varð skip­að. Á býráðsvalinum 4. des­ em­ber í 1984 fekk hann 1.287 at­ kvøð­ur. Ein vøkstur upp á 560 pro­sent og ein borgarstjóra-eff­ ekt upp á 5,6. Heðin Mortensen varð fyrstu ferð valdur í býráðið fyri Utt­an­ flokk­al­istan hjá Petur í Gong 8. des­em­ber í 1972. Í 1988 varð hann vald­ur fyri Sambandsflokkin. Í 2004 varð hann koyrdur úr Sam­ bands­flokk­i­num dagin eftir val­ ið og fór upp í Javnaðarflokkin. Á valinum í 2004 fekk hann 667 at­kvøð­ur. Hann gjørdist tá borg­ ar­stjóri, og á valinum í 2008 fekk Hóast tey flestu munnu meta, at val­ið um valdið í Havn stend­ur ímillum Anniku Ol­ sen og Heðin Mortensen, so kann tað væl enda við, at hvørg­in teirra fær borg­ar­ stjór­a­sessin. Vanliga verður sagt, at fyrst valdi á størsta lista verð­ ur borgarstjóri. Men soleiðis er tað ikki altíð, tí mangan verð­ur onkur valdur frá, so sum tað til dømis hendi í Tórs­havnar kommunu á sein­ asta vali, tá Fólkaflokkurin, eft­ir at hava skrivað undir sam­gonguavtalu við Javn­að­ ar­f­lokkin og Sam­bands­flokk­ in, heldur fór við Tjóð­veld­i­ num, tí har fekk flokkurin borg­ar­stjór­a­sessin. Politikkur snýr seg um vald – ella um at fáa maks­i­ mala ávirkan, sum ljóðar eitt sind­ur penari. Hóast Fólkaflokkurin bara hevði tveir býráðslimir, og Tjóð­veldi hevði 4, so fekk Fólk­a­flokkurin borg­ar­stjór­a­ sess­in, sum Tjóðveldi soleiðis tók beint fyri nøsini á Javn­að­ ar­flokk­i­num. Tað sama hendi í 1996, tá Fólkaflokkurin við 4 bý­ráðs­limum gav Tjóð­veld­i­ num við 2 býráðslimum borg­ ar­stjó­r­asessin. Enn er bara ein velja­kann­ ing kunngjørd í sambandi við bý­ráðsvalið í Havn, sum gav Javn­aða­rflokkinum reinan meiri­luta. Hon vísti, at Javn­ að­ar­flokk­urin fær 7, Tjóðveldi 2, Fólk­a­flokkurin 2, Sam­ bands­flokk­ur­in 1 og Fram­ sókn 1. Tað merkir, at tveir bý­ ráðs­lim­ir flyta frá Tjóð­veld­i­num til Javn­að­ar­ flokk­in. Í 2012 fekk Javn­að­ar­flokk­ ur­in 2,1 prosent meira enn í 2016. Tann munurin gjørdi, at flokk­urin misti tveir sessir. Hann hevði 7 í 2012 og fekk 5 í 2016. Eingin kann kenna seg tryggan í borg­ar­stjór­a­sess­i­ num – uttan so, at flokkurin fær meirilutan einsamallur. Tann einasti, sum hevur tann møg­u­leikan í eygsjón, er Javn­ að­ar­flokk­urin. Og heilt víst er tað, at sit­ andi borgarstjóri í Havn altíð skal kenna seg ótryggan, tí all­ ir flokkar liggja eftir sess­i­ num. Annika ella Heðin? POUL HEVUR STØRSTU BORG­ARSTJÓRA-EFFEKTINA Kommunuvalið Borgarstjóra-effektin hjá Anniku Ol­sen kann verða avgerandi fyri, hvussu nógv umboð Fólkaflokkurin fær í býráðið í Havn týsdagin Poul Michelsen fekk 230 atkvøður í 1980. Eftir fyrsta skeiðið sum borg­ ar­stjóri fekk hann 1.287 atkvøður. Ein vøkst­ur upp á 560 prosent Heðin Mortensen fekk 667 atkøvður í 2004. Eftir fyrsta skeiðið sum borg­ ar­stjóri fekk hann 2.200 at­køvð­ur. Ein vøkst­ur upp á 3,3 prosent Leivur Hansen fekk 221 atkvøður í 1996. Eftir skeiðið sum borgarstjóri fekk hann 528 atkvøður. Ein vøkstur upp á 240 prosent Jan Christiansen fekk 309 at­kvøð­ur í 2000. Eftir skeiðið sum borg­ar­ stjóri fekk hann 565 atkvøður. Ein vøkst­ur upp á 180 prosent Lisbeth L. Petersen fekk 790 at­kvøð­ ur í 1984. Eftir skeiðið sum borg­ar­ stjóri fekk hon 1.007 atkvøður, ein vøkst­ur upp á 130 prosent hann 2.200 persónligar atkvøður – tá valdur á listanum hjá Javnað­ar­flokkinum. Tað var ein vøkst­ur upp á 330 pro­sent og ein borg­arstjóra-eff­ekt upp á 3,3 Á býráðsvalinum í 1996 fekk Leiv­ur Hansen 221 atkvøður. Eft­ ir býráðsvalið í 1996 gjørdist hann borg­arstjóri. Á bý­ráðs­vali­ num í 2000 fekk hann 528 at­ kvøð­ur. Ein vøkstur upp á 240 pro­sent. Borgarstjóra-effektin hjá Leivi Hansen var 2,4. Á býráðsvalinum í 2000 fekk Jan Christiansen 309 atkvøður. Eft­ir valið gjørdist hann borg­ar­ stjóri. Á býráðsvalinum í 2004 fekk hann 565 atkvøður. Ein vøkst­ur upp á 180 prosent. Borgarstjóra-effektin hjá Jan Christiansen var 1,8 prosent. Á býráðsvalinum í 1992 fekk Lis­beth L. Petersen 790 atkvøður. Eftir býráðsvalið í 1992 gjørdist hon borgarstjóri. Á bý­ráðs­val­i­ num í 1996 fekk hon 1.007 at­kvøð­ ur. Ein vøkstur upp á 130 pro­sent. Borgarstjóra-effektin hjá Lis­ beth L. Petersen var 1,3 Annika Olsen varð fyrstu ferð vald í Tórshavnar býráð á bý­ ráðs­val­inum í 2004. Hon legði sess­in frá sær, tá hon varð vald á Løg­ting 19. januar í 2008. Á valiunum í 2008 og í 2012 stillaði hon ikki upp, men hon stillaði uppaftur á sein­asta býráðsvali í 2016. Tá fekk hon 330 atkvøður og varð fyrstvald fyri Fólk­a­flokk­ in. Í Tórshavnar býráð eru hesir flokkar: Javnaðarflokkurin 5 bý­ráðs­ lim­ir: Heðin Mortensen, Tróndur Sig­urðs­son, Bjørghild Djurhuus, Hel­ena Dam á Neystabø og Halla Sam­uelsen. Tjóðveldi 4 býráðslimir: Gun­ vør Balle, Marin Katrina Frýdal, Ják­up Dam og Turið Horn. Fólkaflokkurin 2 býráðslimir: Ann­ika Olsen og Bogi Andreasen. Sambandsflokkurin 1 bý­ráðs­ lim: Annfinn Brekkstein. Framsókn 1 býráðslim: Berg­ unn Kass.