hósdagur 12. november 2020síða 20

FRÍGGJADAGUR 13. NOVEMBER 2020 SOSIALURIN 80 20 EYÐUN KLAKSTEIN Í november mánaði í 1988 flutti danski presturin Steen Skovsgaard saman við konuni og teirra fýra børnum, tað elsta var 11 ár, til Klaks­víkar at búgva og virka. – Vit vóru øll spent at sleppa til Føroya, men vit skuldu líka venja okkum við tær nýggju um­støðurnar. Eg haldi, at konan sat tríggjar dagar frammanfyri vindeygað og hugt út, har tað var myrkt og vátt dag eftir dag. Hon spurdi meg, hvat vit gjørdu her. Tá ið mín arbeiðsuppgáva var liðug, mátti eg yvirtala hana til at flyta úr Føroyum aftur, sigur Steen Skovsgaard. Síðani hann varð útbúgvin prest­ur í 1979, hevur Steen Skovsgaard virkað í donsku fólkakirkjuni mest sum uttan íhald fram til september mánað í ár, tá ið hann lat seg pensjónera 68 ára gamal. Fyrstu nógvu árini var hann prestur í Gellerup kirkjuni í Aarhus-forstaðnum Brabrand, sum varð heim hjá manninum, sum er ættaður av Fjóni. Í 2005 varð hann biskupur á Lolland-Falster og røkti starvið fram til 2017. Hann hevur eisini havt mong onnur álitsstørv innan danskt kirkju- og samfelagslív. Frá november í 1988 til juni 1989 var hann fyribilssettur prestur í Klaksvík, tá ið Henning Bøge­svang var burturstaddur eitt tíðarskeið. Nú um dagarnar gav Steen Skovsgaard út nýggja andakts­ bók, har hann eitt nú brúkar upp­livingar í Føroyum í onkrum av sínum tekstum. Bókin kallast »Giv mig en tanke« og inniheldur 208 stuttar andaktir. Fluttu til Føroya Tað var í september mánaði í 1988, at Steen Skovsgaard datt um eina lýsing eftir av­loys­ ara­presti til Norðoya vestara presta­gjald. –  Vit høvdu verið 10 ár í Gellerup, og hóast vit trivust sera væl og høvdu tað gott har, hevði eg hug at royna okkurt nýtt, tó uttan at rýma heilt úr starvinum í Gellerup. Tíðaravmarkaða starvið í Klaksvík var júst ein slíkur møguleiki. Okkum dámdi væl at ferðast í norðurlondum, og konan var eisini hugað at fara til Føroya. Eg hevði hoyrt Anniku Hoydal syngja um »mit ville våde land«, men tá kendu vit lítið og einki til Føroyar, og fyri okkum kendist Føroyar vera sum eitt fremmant ævintýrland. – Eg sendi umsókn til Klaks­ víkar, og á mínum føðingar­ degi tann 30. september ringdi telefonin. Tað var Fróði Lassen, sum sat í kirkjuráðnum í Klaks­ vík. Hann segði bara stutt og greitt: »vit hava valt teg, nær kanst tú koma?«. Har var eing­ in setanarsamrøða ella nakað, eg fekk bara boð um, at eg kundi fáa starvið. Fyri meg kendist tað sum ein ordans føð­ingar­dags­ gáva at fáa, og eg tók av. Síðan gekk tað skjótt fyri seg. Familjan riggaði av í Gellerup, pakk­aði ein konteynara, og ein góðan mánaða seinni vóru tey komin til Klaksvíkar, har tey skuldu etablera seg sum familja av nýggjum. – Føroyar vóru bergtakandi. Jú, tað var sera myrkt, ofta vátt og ilsligt, men vit vandu okkum við tað og komu at trívast sera væl. Vit høvdu góðar grannar, komu at kenna nógv fólk og upp­ livdu ein frið og eina hita, sum vit ikki høvdu kent áður. Tað var nakað heilt annað at vera prestur í Norðoyggjum, enn tað var í einum stórbýi í Dan­mark. Tá ið eg fyrstu ferð fór við Barsskor til Mikladals í prestaørindum, varð eg væl móttikin: »Vælkomin til Mikla­dals í Jesu navni«. Tað var ein mót­tøka, sum eg ikki var vanur við at fáa í Danmark, sigur Steen Skovs­gaard. Upplivingar Steen Skovsgaard hevur fram­ veg­is fleiri kenningar frá tíðini í Føroyum, og hann hevur øll árini síðani havt vinarlag við Jógvan Fríðriksson, bisp. – Jógvan var prestur á Viðar­ eiði tá, og hann var fyrsti prest­ ur, eg hitti í Føroyum. Vit vóru starvsfelagar og fingu við tíðini eitt vinalag, sum framvegis heldur. Eg havi havt stórar upp­ liv­i­ngar saman við Jógvani og konuni. Vit vóru eitt nú í Fugloy og vitjaðu og máttu rógva í ára­ báti út til Másan, tá ið vit skuldu av oynni aftur. – Eg upplivdi føroyingar sera gesta­blíðar og vinarligar og fekk nógvar góðar upplivingar saman við føroyingum, bæði á landi og sjógvi. Eg var eisini við í grinda­drápi í Hvannasundi. Tá ið drápið var av, stóð eg á fleiri listum, bæði tí eg hevði luttikið í drápinum og skuldi hava heima­part, og tað var líkavið, at eg skuldi hava ein hálvan hval. Suður­oy­ingurin Arnfinnur hjálpti mær at skera upp, men eg segði við hann, at eg skuldi bara hava eitt kók og so kundi hann taka restina. Hann var glaður við og keypti sær eina nýggja frysti­boks. Familjan hevði tað gott í Før­ oyum, og gerandisdagurin var øðrvísi, enn hann var í Danmark. – Konan var heimagangandi, og eg var eisini nógv heima. Vit komu tættari upp á hvønn annan sum familja, og tað var gott fyri okkum. Tá ið vit skuldu fara avstað aftur, var tað trupult fyri konuna og børnini, tí tey høvdu tað so gott í Føroyum. Starv­ið sum prestur í Fuglafirði var leyst, og fleiri bóðu meg søkja, men eg var eisini glaður fyri Gellerup og arbeiði har, so vit valdu at fara avstað aftur, sigur Steen Skovsgaard. – Vit vóru jú ikki føroyingar, vir vóru framvegis frammand í Før­oyum, hóast vit høvdu tað gott. Tá ið nøkur ungfólk spark­aðu eftir bilinum hjá okk­um í Havn, tí hann hevði danskar nummarplátur, kundu vit staðfesta, at tað er munur á at vera innføddur føroyingur og dansk­ari í Føroyum. –  Jákup Reinert Hansen lærdi meg føroyska orðatakið »gløgt er gestsins eygað«, og tað er fram­úr, tí tað er ein positivur vinkul upp á fremmandafólk. Eg tók orðatakið við mær heim til Gelle­rup, har nógvir tilflytarar búgva, og eg royndi hugsa, at tey fremmandu kundu síggja nakað har, sum eg ikki sá, sigur Steen Skovsgaard, sum hevur virk­að fyri styrkja sambandið millum tilflytarar og danskarar – millum kristindóm og islam. – Í Føroyum upplivdu vit ein frið og eina hita, sum vit ikki høvdu kent áður, sigur Steen Skovsgaard, sum eitt skifti virkaði sum prestur í Klaksvík. Nú hevur hann givið nýggja bók út, har hann brúkar onkrar søgur úr Føroyum í sínum hugleiðingum – millum annað eina heilt serliga jólagudstænastu í Haraldssundi Hendan myndin av konfirmantum í Christianskirkjuni í Klaksvík hongur á vegginum í verkstaðnum hjá Steen Skovsgaard í Brabrand VIT UPPLIVDU VIT UPPLIVDU SERLIGAN SERLIGAN FRIÐ OG FRIÐ OG HITA Í FØROYUM HITA Í FØROYUM