fríggjadagur 22. januar 1999síða 10

lavnaðarflokkurin skjýtur upp, at ein starvssát:mála - ein samveldissátt- mála - millum Førovar og Danmark, sum tvey sjålvstødug og javnsett lond ríkisfelagsskapi hvort við annað. Flokkurin ásetur ikki ein ávísan dag, har stigið verður tikið fult út, tí sjálv- styrt eftir Javnaðarfloksins tykki hev- ur ongar avmarkingar. tí við sam- veldissáttmálanum kunnu vit økja okkara sjálvstýri frá partvísum til fullfíggjað sjálvstýri, so hvort sum vit skapa figgjarligar og fyrisitingarligar fyritreytir. Javnaðarflokkurin sendir í hesum døgum faldara út í hvort hús í landinum og fer síðani at skipa fyri fundum kring landi skal staðfesta ein sam- INdSSEYFINun Mynd: Alvur Haraldsen in frå heima sjålvstødug og javnsett lond i rikisfelagsskapi hvørt vid styrislógini. og ti er neyðugt vggjart SKIÐAN ett skipan, ið samsvarar teim anna Samveldissåttmålin skal sum meirilut áseta, at Føroya Løgting, sum umboð fyri Føroya fólk, er hægsti myndugleiki í Føroyum. Sáttmálin tekur av allar formligar avmark- gði Jóannes Eid- = ingar fyri, hvørji mál og »sgaard á tíðir málseki kunnu verða tikin um ynskjum síðani heima ) kom esgaara á lOindafund! gjår- norgunin, tå Javnaðar yvir. Hetta merkir, at øll mål kk ego n nýorð koma undir føroyskt ræði, iða sjálvstýrispolitikkin hjá = tå Føroya Løgting ger tað Víðari skal sáttmálin siga V i Ve > Kritise | k Hóas Ikki + Greiðar reglur skulu ger it hesin krukkur er ast um føroyskan heima c ettur, so hava rætt. Rikistelagsskapurin kið eftirtekt gevur ollum í felagsskapi- g eitt við hesur fy num somu ríkisborgarara KON ) okkara b rættindi i sjálvstýrisleiðina * Tá alt loggåv uarbeiðið Føroyum viðvíkjandi verð- gongur uppskotið sjørt á Føroya Løgtingi Javna0arflokkin út upp verður fólkatingsumboðan veldissáttmáli = in tíkin av ður gjørdur millum Før * Verandi stýrisskipanarlóg g Danmark. Hesi verður støðugt bygd út at llum tvey uma broytingunum í tíðindablaðið nýggju stjórnarskipan For ova * Sjálvstýrislógin skal inn- halda ásetingar um, hvussu samveldissáttmálin skal sig- ast upp, um so er, at føroy- ingar ynskja at fara úr rík isfelagsskapinum * Fólkaatkvoða i Føroyum stapfestir endaliga sjálvstýr- islóg og samveldissáttmála. Jóannes Eidesgaard vísir aftur til søguliga uppruna Javnaðarfloksins - at hann varð stovnaður - fyri at fáa eitt annað perspektiv inn í føroyskan politikk - enn stríðið um loysing ella sam- band, sum var árini frá 1906 til 1928 Fram til 1928 vóru bara Sambandsflokkurin og Sjálvstýrisflokurin umboð- aðir á tingi. Í høvudsheiti- num stríddust teir bara um loysing og samband, eins og málspurningurin var nógv frammi Tá Javnaðarflokkurin varð stovnaður í 1925 var tað fyri at fáa sosialu dim- Samveldissáttmálið millum sjålvstødug I entionina inn í føroyskan politikk. Flokkurin var miðjan í tjóðskaparspurn- inginum, og flokkurin vildi tosa um onnur viðkomandi mål, sum høvdu virði fyri hin einstaka føroyingin. Sum so er konseptið hjá Javnaðarflokkinum íkki broytt. Flokkurin leggur framvegis stórstan dent á tað solidariska samfelagið, og vil. at oll samfelagslig menning í Føroyum hevur til endamáls at skapa eitt samhaldsfast samfelag fyri fri og fræls menniskju, har umsorganin fyri felags å- hugamålum og vælferð fólksins er í hásæti. Oll stig á leiðini fram ímóti hesum samfelag skulu fremjast á fólkaræðiligum grundarlag, har størst møg ulig semja er eitt aðalmál. Javnaðarflokkurin á- sannar, at eingin er betur tórur fyri at avgera, hvat er gott fyri føroyingar, enn før- oyingar sjålvir, sigur Jóann- es Eidesgaard. Hann sigur víðari, at hetta Nr. 14 — 22. JANUAR 1999 er grundarlagið. sum flokk urin byggir allan sín poli- tikk á. Jóannes Eidesgaard legg- ur eisini dent á, at verandi skipan ikki bara skal broyt- ast fyri at broytast. Vit vilja broyta verandi skipan, tí vit halda, at tað fær positiva ávirkan á sam- felagið. Heimastýrisskipanin hevði eisini positiva åvirkan á samfelagið, sigur hann, og vísir til samfelagið. hvussu tað var í 1948: Tá høvdu vit eitt lítið ment og ómodernað samfel- ag. I dag hava vit eitt fram- komið samfelag. sum kann metast saman vid granna- lond okkara. Tí hevur heim- astýrisskipanin havt pos:- tiva ávirkan á samfelags- menningina. Men skipanin er ikki hóskandi longur, eitt nú tí. at vit hava tambað skipan- Ina so nógv og ti, at vit eru komin har til, at mál, vit kundu hugsað okkum at yv- irtikið. ikki kunnu yvirtak- ast sambar heimastýrislóg- ini, eitt nú uttanríkismál, dómsvaldið og banka- og sparikassaøkid. Jóannes Eidesgaard vísir eisini á, at Føroyar og Dan- mark ikki eru somu londini í dag, sum tey vóru í 1948. Eitt nú er Danmark far- ið inn í ES. Hetta hevur broytt nógv, og kann fara at broyta viðurskiftini enn meira. Hugsa vit okkum, at Danmark í framtíðini fer at lata meira av sjålvrædinum til ES - so fer ikki at bera til við ríkisfelagsskapinum á sama stødi. Jóannes Eidesgaard vísir eisini á, at Danmark ofta má velja síðu. Eitt nú í hvalaveiði- spurninginum. Har hevur Danmark valt at vera saman við teimum stóru, og vera ímóti okkara politikki - og so er Danmark enntá vorðin limur i IWC umboðandi Føroyar og Grønland, sigur Jóannes Eidesgaard. for- maður Javnaðarfloksins Fult sjálvstýri tá vit halda tað vera rætt Umframt rikisborgararættin skjytur Javnaðarflokkurin upp, at defineraður verður ein heimarættur. Heimarætt fáa teir ríkisborgarar, sum búgva í landinum, meðan serlig skipan verður fyri eitt nú fólk í lestrarórindum uttanlands F KUR LINDENSKON at taka fult sjálvstýrið tá it hald ) M kk | Cc gong ) førovingar skulu hava rík Sd nen harumfram skjýtur I } i #1 at definerað 1Imarættur vit. at bústað andi. Býrt tú í Føroyum og ert ríkisborgari, so hevur tú heimarætt, Eidesgaard Hann leggur kortini aft- urat, at fólk, sum eitt nú fara til Danmarkar at lesa, skulu varðveita heimarættin á sama hátt. sum tey sleppa at velja til løgtingid meðan tey eru burtur í Jóannes SIZU lestrarør indum. Men ein føroyingur, sum flytir ul Danmarkar at búgva og virka, hann missir heimarættin meðan hann er burtur. Jóannes Eidesgaard legg- ur dent á, at Javnaðarflokk- urin við uppskotinum um samveldissáttmálan — ikki læsur seg fastan i rikisfel- agsskapinum Ein samveldissåttmåli kann sigast upp. sigur hann, og vísir á, at politikkurin hjá Javnaðarflokkinum íkki longur bara »røkkur at loys ingini< Nú vil flokkurin greitt definera, hvussu vit skulu nær og um fólkið ynskir tað Um samveldissáttmálan loysa sigur Jóannes Eidesgaard, at hetta er nakað sum man politiskt kann samráða seg til, hóast jurain kanska sigur nakað annað