leygardagur 30. januar 1999síða 6

tíðindablaðið Nr. 20 — 30. JANUAR 1999 Viðmerkingar: Viðmerkingar til åbreidslu frá Kristiani Magnussen, løgtingsmanni um Hjålpark lamidstødina í Krosskasti í SVF tann 20.01.1999 td INK Í Á 2 dum Kris S il 0 Ovikjand md < kk ere SDLT 2 peng € um SKIP. verða Mer vi IKK } i > Mw % i SK Di N ) SKåD 3 r c i ) King V SÁ R ev FYLS 8 KKI € o oo K »ruk stolk SNE stóð MM : = sf x 1 vi k N k | h h erk ett i i } riv X k k } k oO z upp Ý k Så > 1997 } x DDSKOT I NVUSSU ulveg brekað Sk C TSK M uar 1993. Hvat er komið burturúr hesum vælaverk um er tortørt at faa eyga á Hjálpartólaokið er enn sera fløkt, og til at loysa høv- udsfløkjun: 2 varð I. De sem- ber 1998 settur ein projekt- mánaðir. Bíða I spenningi eftir ut (3 HTM | uttan úrslit. víst polttiska myndugleik á, at hon ikki megnar gja við vaksandi tør im á hj gears. bu { mgum 0.0., og krøvunum tl | frá við hjálp er raðtesting. WKVUTr, soleiðis at samsvar er im ill n Tad er nærum kk »oOnum av kunnu lætta um sum ndisdugin hjá teim. ið brek ella hava varandi Men tú kannst ikki hava eitt voruútboð sum eitt starvsfólkalið andssjúkr- Tad er eyðsæð di innan al kioskin á I Førova skipað eigur at verða fyri landsfevnandi endur- nýtslu“. "Starvsfólkatalið. sum skotið verður upp. er munandi lægri enn á sam svarandi stovnum aðra- staðni og tað verður trupult at fáa HTM at virka eftir sínum endamålid, um upp skotið verður skert". "Skot- ið verður upp at játta 6 starvsfólk í 1988. te. leið- ari. 2 terapeutar, Í skrin stovufolk, I teknikara og I goymsiufolk”. ”Raksturin verður 2.265.000.” HTM hevur nu virkad i 10 år og hevur eftir føri muni veitt tær tænastur. ið álagdar eru stovninum. Ar- beiðsmongdin er okt við túkandi ferð tey seinastu ár int og hava vit í dag 3.500 persónar skrásettar sum brúkarar. Mett varð upprun aliga i 1988. at talan fór at verða um eini 300-400 mál Hóast nógv øktu mongdina, er starvstólkatal ið bert okt við 14 málsvið- gera og 1/2 reingerðarstarvi Raks strarjåttanin er okt úr 2.265.000 kr í 1988 til 2.404.000 kr i 1998 Tann parturin av fólki, ið tørva flest hjálpartól. tey ell- ekaðu. eru í stórum vøkstri. Aðrir bolkar, her undir børn og vaksin, 10 eru við breki. ves eru arbeiðs- isbr fødd gna van lukku rðin óhjálpin 1 a sjuku avlamin. eru ella vegna álvarslig ru vorðin ert somuleiðis í vøkstri Helena bagateliserar dag teirra g N FISPurningar | mikudagin, spurd Dam á Neystabø um Nær ætlar Helen aDam á Neystabo at fyriskipa tað fráboðaða orðaskiftið um føroyskan sostalpolitikk? Hendan spurningin vildi Dan R. Petersen, løgtings- maður í Fuglafirði hava deny rismannin í heilsu- og almannamálum at svara, tá munnligir fyri- spurningar vóru á skránni á tingfundinum mikudag- in. I vidmerkingum til spurningin segði Dan R. Petersen m. a., at Javnað- arflokkurin tann 3. desem- ber í fjør í brævui til fjøl- miðlarnar gjørdi greitt, at hesin dagur var altjóða handikappdagur sam- stundis sum fýlst varð á, at landsstýrið einki hevði gjørt fyri at markera henda dagin. Í brævi til legtingið seinni sama dag boðaði Helena Dam á Neystabø frá, at landsstýrið ætlaði at skipa fyri aðalorðaskifti á brekaðu oru í tinginum i Dan Petersen Helenu „dag teirra brekadu« løgtingi seinni í desember 1998 um føroyskan sosial- politikk vyirhøvur. Frå- greiding skuldi lysa vid- urskiftini hjå brekadum, og hvussu vit bøta um tey. Nýggj forsorgarlóg skuldi samtykkjast eins og nýggj barnaforsorgarlóg. Skap- ast skuldu lógarkarmar fyri tilveru teirra brekaðu, bustadarvidurskifti, ar- beidsmøguleikar og at- komumøguleikar hjá brek- aðum skuldu takast upp. Hetta var ein partur av inn- ihaldinum í tí væntaða orðaskiftinum. Nú vit eru komin inn í fjórðu viku av 1999, hevur enn einki orðaskifti um støðuna hjá samfelagsins veikasta bólki verið. Helena Dam á Neystabø svaraði, at málið var so stórt, og at nýggjur al- mannastjóri var settur í starv í hesum tíðarskeiðið. Hon segði eisini, at hon helt, at spyrjarin yvirdram- atiseraði málið. — Men hesum eri eg als ikki samdur í, sigur Dan Petersen. Hann sigur, at málið ikki er størri í dag, enn tað var tann 3. desem- ber í fjør, og heldur tað vera vána undanførslu at brúka, bara tí landsstýris- maðurin hevur >gloymt< at markera dagin. Dan R. Petersen sigur eisini, at nýggi almanna- stjórin er gamal í garði á Almannastovuni, so hann skilir ikki, hví tað skal vera nøkur forðing í hes- um máli. — Hon kann siga, at eg yvirdramatiseri, men eg vil pástanda, at tað er landsstýrismaðurin í heilsu- og almannamálum, sum bagataliserar málið, sigur Dan R. Petersen. Tann tøknifrødiliga menningin hevur einki minni enn kollvelt hjálpartólamarknaðin. Út boðið er fleirfaldað og mog- uleikarnir at bøta fyri brek við tøkni eru at kalla Om markaðir. Arliga verður keypt fyri umleið 12 mio Kr í hjálpartólum. Aftrat hesum koma tey hjálpartól. 10 verða latin til endurnýtslu Mett verður. at vit tilsamans hava hjálpartól úti kring landið fyri uml. 60 mió. kr. Almannalóggávan gevur sera rúmar ræsur at fáa slík ar veitingar játtaðar. Hetta serliga tí politiski myndug eikin ongantíð nærri hevur ásett ella gjørt rætniggs injur tyri. hvat kann veitast. til hvønn og undir hvørjum umstødum, sum myndug- eikin eftir lógini til eina og 1vorja tíð hevur moguleika fyri — og eigur eiðis at politisk styring er á økinum. Hesin mangul ger tað samstundis sera torført åd HTM at umsita okið Hjálpartólavirksemið er fyrst og fremst ein spurn- ingur um, hvat tænastustødi eitt samfelag avger at veita teim borgarum. ið bera brek. Hjá tí. ið ber brek. e tað ein spurningur um /øvs- virði. sum fá hætta sær at seta kostnað á. Kanningar visa samstundis, at útvegan av tekniskum tiltøkum til brekað kunnu minka um tørvin á øðrum almanna at gera. so- røktarheims eimarøkt, avlam ge es útreiðsl rðslubrekuð og innars til røktar- plá ÍSSUmM. Íspensión. um til ro veitingum fólk og avvarðandi, ið verða sjúk ella fáa brek í sam- bandi við røkt Av tí at trupulleikarnir hjá teim. ið bera brek. eru sera ymiskir, er í ógvuliga stóran mun talan um individuellar loysnir, tað veri seg sertil- lagað hjålpartol, avlamis- bilar ella bústaðarbroyting ar. Tí kunnu vit ikki tosa um ein stovn, ið útflýggjar hjálpartól um eina handils- skivu. Talan er í ógvuliga stóran um skræddarasey m- aðar loysnir til hin einstaka. Og tað krevur heilt aðrar umstødur starvsfólkaliga, enn tær. HTM hevur í dag. Sum eitt dømi um trupul leikar í skipanini kann nevnast, at HTM hevur brúk fyri byggikønum at meta um. hvussu ein neyðug bú- staðarbroyting kann gerast rimilig fyri viðskiftafólki og bíligast møguligt fyri tað almenna, um hon samstund- is skal lúka tær treyur. sum terapeutarnar á stovninum meta skulu uppfyllast fyri at gera tað liviligt hjá brúk aranum. Henda byggiser- kunnleika hevur HTM ong- antíð sjálv havt. Tí må stovnurin taka til takkar við ta hjálp á hesum oki. aðrir almennir stovnar kunnu lata. At hesir stovnar ikki raðfesta uppgávur fyri ein annan stovn fremst. er ikki so logi. og skuldi heldur ikki veri so torført at í- mynda sær. Ti kann ganga long tíð at fáa hesar met- ingar gjørdar. Svidan a hesum merkja tey. ið mugu bíða í mánaðir eftir at fáa åtrodkandi umbygging gjørda. Akoyringarnar fær HTM. Hóast dugnalig. eldhugað og ågrytin starvsfólk. er sum vera man, trupult at veita eina nóg góða tænastu við verandi starvstolkatali Bíðitíðin er longd munandi og trupult er at fáa tíð til eina nøktandi málsviðgerð F.d. kann nevnast, at tað bert er tann eimi teknikarin til sertillagan og viðlíkahald av øllum hjálpartólum og at 2 terapeutar eru til at gera alla málsviðgerð. Í hesum sambandi kann skoytast uppí. at HTM hevði 2 tæn- astubilar, ið nýttir verða til flutning kring landið, tå farið verður á heimavitjanir at meta um tørv, við hjálp- artolum, til umvælingar av tólum o.a. Annar bilurin er nidurslitin og hevur staðið uttan nummarplátur síðan juli mánaða 1998. og enn er ikki fingin fígging til annan bil. Vit eru sannførd um, at við at styrkja HTM rakstr- arliga fáa vit ikki einans bøtt týðandi um tænastuna, men eisini betri møguleika fyri at stýra útreiðslurnar til "logarbundnu” játtanina á fíggjarløgtingslógini til yjálpartól 0. á. "Logal vundnu” verður sett í gása- eygu, tí játtanin er ikki meiri ógarbundin enn so. at møg- uligt er til eina og hvorja tíð hjá fyristingarliga og »oliuska myndugleikanum at áseta nærri. hvussu, til tvat og undir hvørjum um- stóðum. umsitingin "kann" veita hjálpartól o.likn. Eingin man ivast í. at tørvur er á eini vælvirkandi hjálpartólamiðstoð. men hvussu umfatandi virk- semið skal vera og á hvørj- um fakligum stødi tænastan skal veitast. er og verður ein politisk spurningur. Eisini aftaná at valstríðið er av. Ynskiligt hevði verið at fingi eitt sakligt orðaskifti um, hvørja hugsan fólk hava um viðurskiftini í sam- band við veitingar av hjálp- artólum o.ø. til fólk. ið bera brek. Ida Stantcheva Virkandi leiðari HTM Hava verið gíslar í seks ár Missionsfelag, sum hevur nógvar førovingar í tænastu, heitir á kristin um at minnast triggjar trúboðarar, sum í morgin hava verið gíslar í seks ár Í morgin, sunnudagin 31. januar, verða seks ár liðin. síðani tríggir amerikumenn, sum vóru í tænastu hjá trú- bodarafelagsskapinum New Iribes Mission, NTM. vórðu tiknir gíslar. Teir starvaðust í Panama, tá teir vóru rændir av yvirgangs- monnum. sum komu úr Colombia og fóru aftur um markið til Colombia við gislunum. Teir. sum vóru tiknir, virkaðu í sama trúboðara- felagsskapi sum fleiri for- oyingar arbeiða í — eitt nú Óli á Grømma Jacobsen úr Klaksvík. ið er í aðalneynd- ini í felagsskapunum, sum hevur fleiri enn trý túsund trúboðarar kring knøttin. Einki hevur verið at hoyrt og sæð til teir tríggjar Dave Mankins, Mark Rich og Rick Tenenoff í hesi seks árini, men tað hava verið E 'inki hevur ve rið at hoyrt og sæð til teir tríggjar Dave Mankins, Mark Rich og Rick Tenenoff í hesi seks árini ábendingar um, at teir fram- vegis eru á lívi og verða hildnir gíslar. NTM sam- starvar við politiskar mynd- ugleikar í USA og í Suður- amerika í royndunum at fáa hesar trúboðararnar og fam- iljumenninar leysar. Í sambandi við seks ára dagin fyri gislatøkuna hevur NTM heitt á oll kristin kring allan heimin um í morgin á ein serligan hátt at minnast teir tríggjar, familjur teirra og arbeiðið, sum verður gjørt fyri at fáa teir leysar aftur.