leygardagur 30. januar 1999síða 18

Nr. 20 - 30. JANUAR 1999 tidindabiadi D MÁLTEIGURIN Úr Orðafari Mál, kyn og javnstøda Nógv verður tosað um mál og kyn í sambandi við javnstødu millum kynini. Målnevndin og javnstødu- neyndin fundaðust nú í heyst um hesar spurningar, og har samdust vit um, at málneyndin skuldi royna at orða eina meining um hetta evnið. Tað verður hervið gjørt. Málið er ikki bert eitt samskiftisambod, men gjøgnum málið kunnu vit eisini vísa nøkur virði, kenslur og hugburð til tað, sum tosað verður um. Se N FS < Ss Men kjarnin í kjakinum um málið í javnstøduhøpi snýr seg um ikki at gera mismun millum kynini ella ikki lata nakran vera fyri vanbýti av málsligum | TÝSK- orsøkum. SAND | res) Samstarvsbending Føroyskt hevur sum kunnigt trý málslig kyn: kall- kyn, kvennkyn og hvørkikyn og hevur samsvars- i GÅ bending millum navnorð, lýsingarorð og fornøvn. Wi Danskt og norskt t.d. hava bert tvey kyn: felagskyn pal To og hvørkikyn og eru ti f hesum lættari at handfara FRI enn føroyskt. Um vit bera føroyskt saman vid t.d. ok8A ude danskt, siggja vit munin: føroyskt: báturin er nýggjur, hann er nýggjur, HyoRo þe | súkklan er nýggj, hon er nýggj; borðið er nýtt, tað GEN er nytt. danskt: båden er ny, den er ny; cycklen er ny, den er ny; bordet er nyt, det er nyt. Føroyskt hevur ymsar bendingarendingar í kall- og kvennkyn bæði í navnorðum og lýsingarorðum og hevur ymisk snið av persónsfornavninum, men danskt hevur somu navnorðsending (-en), sama snið av lýsingarorðinum (ny) og sama fornavn (den). Nýtslan av hesum målkynjunum í føroyskum sæst aftur í samsvarsbendingini av persónsforngynum og lýsingarorðum; er t.d. navnorðið í kallkyni, mugu Á tilsvarandi lýsingarorð, fornøvn o.s.fr. eisini vera í KROSSORÐAGATA Vinnari: Heidi Hentze kallkyni, t.d. | 970 Sumba kokkurin er góður, hann er góður og tað ger tað sama, um kokkurin, talan er um, er kvinna ella maður. Við ødrum orðum hevur tað S ongan tydning, um fólkið, sum sipað verður til, er mm EAD 22.2. = dede UV Grønur var dalurin - Richard I lewellyn/ Knut Olsen tyddi J Tit bygdu hetta land - Arbeiðsmarknaðurin Jåkup Pauli Strøm J Føroya jardfrødi - Jóannes Rasmussen J Frumsagnir - Neil Philip/Amy Tausen rýddi J Mållæra - Paulivar Andreasen/Árni Dahl 4 Hvenn leygardag | er krossorðagáta í blaðnum. Drigið verður millum røttu inn- sendu loysnirnar. Vinningurin er ein bók frá Bókadeild at = Føroya Lærarafelags ella Føroya Skúlabókagrunni. (Krossa a N eti rn U m av á listanum høgrumegin, hvørja tú best kundi hugsað tær). ; Fyri at verða við i dråttinum um vinningin, må loysunar- orðið vera okkum í hendi í seinasta lagi hósdagin. Vinnarin verður saman vid loystu gátuni kunngjørdur í blaðnum næsta leygardagin Sendið loysunarorðið til: Sosialurin, Box 76, 110 Tórs- havn — og viðmerkið >Krossorðagáta nr. …« á bjålvan www.sosialurin.fo Bøkur og annad tilfar — bæði innan og uttan skúlagátt DA | $ maður ella kvinna, ella um vit ikki vita tað; tað, sum H = H H hevur týdning, er tað málsliga kynið hjá orðinum. Tí Loysnin frá seinastu viku | Loysunar- (188) er tað skeivt at siga Ld. Loysunarorðið: MIKAELA | Or... eereeererere merne renee 1. | prestur er sjúk ella stjórin er nýggj (um talan er | Navn... nr um kvinnur f hesum størvum). Vit mugu siga SØ DU HD: TTT | ILL: 06 prestur er sjúkur og stjórin er nýggjur | jó |K<}{|v}a|-:1? |/|6| Rj€ly}z| vi R| tí tað er tað málsiiga kynið, sum er avgerandi fyri j 2) 2] | €| | 7|E | ||; |H £lE| |€ | Bygd/býur; samsvarsbendingina og ikki tað livfrødiliga kynið. RÍA (*| | | s] 41 BOL T Pl UNI Í ly | REITA ———— 27 Men vita vit kynid, kunnu vit siga: — - + { + 114 | Lesið ro skt — hu sið ro skt 4 Prestur er sjúkur, men hon er komin heim aftur 4} O[H| A|N L|o | T 4| R}A4 ES Lesið føroyskt — hugsið føroyskt! | av sjúkrahúsinum. 4|MW|NIA|Hlols | (IR! Av R | / | K Frå | | | SHS! Gaeta BÓKADEILD H Tá ið dentur verður lagdur á júst hetta evnið, er tað Á | 1-1 | +21 2 | | | FØROYA L | , | tí, at vit ofta síggja målbrongl júst av hesum åvum: 4 | U| BE R|G|/1 N| 4 | lv] | Ll] i ØROYA LÆRARAFELAGS: fólk gera ikki mun á málkyni og lívkyni og lata 8|L]| ALPES ET | LI ART HI Siv | QUtiåleysum oyggjum - Marianna Debes Dahi lívkynið vera avgerandi fyri samsvarsbendingina. H + + | —| |--— ON : md Rætt er eisini at samsvarsbenda umsagnarliðin, o|K v} K| [EM ol U Ti 4|#| | US Matur i myndum - Sigrid Dalsgaard/ t.d. Alplv IE U #| AlLIDTeTålalol | Beinta Johannesen . rs . … LI | | i |- 2} bd i 8 8 1 ” Hann kennir seg sjúkan; hon kennir seg sjúka; ut IR 3 Is Ís LEIA Í | | 6 | Q Í skýmingini - Sofia Petersen/Elinborg Liitzen barnið kennir seg sjúkt; tey kenna seg sjúk. y F FR r tel 17] | 9 Barnarímur - Hans A. Djurhuus/Elinborg Liitzen i H+ T | + 616] jd = | Ú Meistarin og teir fýra skrivararnir R| U 4 U RI | 'IÐ | | klul T | |O| o| | - Ulf Nilsson/Kalr N. Hansen tyddi = - æ- = ni P a{s|7|: [MA <l<vik| |vlR|r 4 gr + Tr rr I Frå esil elsinl SPA Mer FØROYA Fl lt, ri Í los 1, 9 sb aA ; uw LTL ETNTÆ NEMLL UN) | jo TIME | ta SKÚLABÓKAGRUNNI: | | | | Í | | Í Í